Do prezydenta trafi ustawa wprowadzająca obowiązek czipowania i rejestracji psów oraz kotów w elektronicznym Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK). Sejm uwzględnił poprawki, jakie do ustawy wniósł Senat. KROPiK ma ograniczyć bezdomność zwierząt. Co zmieni dla właścicieli i gmin?
Krajowy Rejestr Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK) ma być rejestrem publicznym gromadzącym dane zarejestrowanych w nim zwierząt, ich właścicieli i schronisk. Podmiotem prowadzącym rejestr będzie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Powstanie takiej bazy umożliwi jednoznaczne powiązanie konkretnego zwierzęcia z podmiotem za nie odpowiedzialnym. Ministerstwo uzasadnia wprowadzenie tych rozwiązań wysokimi, stale rosnącymi, wydatkami ponoszonymi przez gminy na realizację programów opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. W ciągu dekady koszty te wzrosły ponad dwukrotnie np.
Obowiązkowego oznakowania i rejestracji psów i kotów domagają się samorządy oraz organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Przeczytaj więcej: Bezdomne z nazwy - gminy domagają się zmian w przepisach
Czytaj też w LEX: Opłata od posiadania psów >
KROPiK będzie gromadził dane, w tym dane osobowe, umożliwiające jednoznaczne powiązanie zarejestrowanego psa lub kota z jego właścicielem lub ze schroniskiem dla zwierząt, w którym ten pies lub kot jest lub był utrzymywany. Rejestr będzie gromadził też dane lekarza weterynarii, który zarejestrował psa lub kota oraz dane samego zwierzęcia tj. płeć, umaszczenie, informacja o ubezpłodnieniu, w przypadku psów - informacja o poddaniu obowiązkowemu szczepieniu przeciw wściekliźnie. KROPiK będzie zawierał również dane o numerach transponderów wszczepionych psom i kotom. Możliwe będzie też umieszczenie informacji o zaginięciu zarejestrowanego psa lub kota.
Ustawa przewiduje, że dane zgromadzone w KROPiK, w tym dane osobowe, będą usuwane po upływie 5 lat od zarejestrowanej daty śmierci psa albo kota, albo po upływie 30 lat od zarejestrowanej daty urodzenia psa albo kota, jeżeli data śmierci nie została zarejestrowana, albo po upływie 30 lat od daty zarejestrowania psa albo kota w KROPiK, jeżeli data urodzenia lub śmierci tego psa albo kota nie została zarejestrowana.
Zobacz szkolenie online w LEX: Zapobieganie bezdomności zwierząt oraz zadania gmin w tym zakresie >
Ustawa wprowadza obowiązek znakowania i rejestracji:
rejestracji:
Jeżeli pies lub kot został oznakowany przed wejściem w życie projektowanych przepisów transponderem spełniającym wymagania ustawowe będzie mógł zostać zarejestrowany w KROPiK bez konieczności ponownego oznakowania.
Wszczepienia transpondera będzie dokonywał lekarz weterynarii wpisany do ewidencji prowadzonej przez ARiMR lub technik weterynarii świadczący usługi weterynaryjne w ramach działalności zakładu leczniczego dla zwierząt, w którym dokonuje się rejestracji psów i kotów.
Obowiązek zapewnienia oznakowania i rejestracji psa lub kota będzie spoczywał na jego właścicielu, a w przypadku psa lub kota przebywającego w schronisku dla zwierząt, na podmiocie prowadzącym to schronisko.
Sprawdź w LEX: Czy Rada Gminy może wprowadzić zwolnienie z opłaty od posiadania psów w roku, w którym zostały wzięte ze schroniska? >
Kontrolę oznakowania i rejestracji psów i kotów będą mogli przeprowadzać funkcjonariusze Policji, straży miejskiej (gminnej) i Inspekcji Weterynaryjnej. W pewne uprawnienia kontrolne wyposażono także wójta (burmistrza, prezydenta miasta), który uzyska możliwość kierowania do mieszkańców gminy (miasta) pouczeń o obowiązku oznakowania i rejestracji psów i kotów wraz z jednoczesnym wezwaniem do złożenia deklaracji o liczbie psów lub kotów, których są właścicielami i które podlegają obowiązkowemu oznakowaniu i rejestracji. Gminy, mając zapewniony dostęp do danych zgromadzonych w KROPiK, będą mogły weryfikować, czy liczba psów lub kotów podanych w deklaracji odpowiada danym w rejestrze. W przypadku, gdy liczba zwierząt w deklaracji nie zgadza się z liczbą zwierząt w KROPiK, a także w przypadku uzasadnionego przypuszczenia, że dany mieszkaniec jest właścicielem większej liczby psów lub kotów niż podana w deklaracji lub zarejestrowana w KROPiK, wójt (burmistrz, prezydent miasta) będzie zawiadamiać o tym Policję lub straż gminną (miejską).
Niedopełnienie obowiązku związanego z oznakowaniem i rejestracją psów i kotów, a także obowiązku deklaracji o liczbie psów lub kotów podlegających oznakowaniu i rejestracji, będzie podlegało karze grzywny, a orzekanie w tych sprawach będzie następowało w trybie przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenie. Kompetencję do nakładania kary grzywny w tym zakresie uzyska też Inspekcja Weterynaryjna.
Właściciel czworonoga deklarację będzie składał pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
Ustawa nakłada też na podmioty (osoby prawne lub jednostki organizacyjne), które nie wykonują obowiązków związanych z oznakowaniem i rejestracją psów lub kotów, naruszają zakazy dotyczące obrotu zwierzętami, nie składają wymaganych wniosków, nie aktualizują danych w KROPiK lub utrudniają kontrolę, podlegają karze administracyjnej. Kara wynosi od 0,56 proc. do 200 proc. przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku i jest nakładana decyzją powiatowego lekarza weterynarii.
Czytaj też w LEX: Sprawowanie przez gminy opieki nad kotami. Wybrane zagadnienia >
Koszt oznakowania zwierzęcia i jego rejestracji w KROPiK będzie, co do zasady, ponoszony przez właścicieli psów i kotów. Maksymalna opłata za oznakowanie, rejestrację lub zmianę danych psa albo kota jest limitowana i wynosi 0,56 proc. przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku (ogłaszanego przez GUS). Wysokość tej opłaty ustala się według tej kwoty – z roku bieżącego albo poprzedniego, jeśli aktualna nie została jeszcze ogłoszona.
Ministerstwo rolnictwa informuje, że obecnie to kwota ok. 50 zł uwzględnia zaś koszt czasu pracy lekarza weterynarii oraz koszt transpondera (ma on kosztować w przedziale 10-20 zł brutto za jedną sztukę). Ministerstwo przedstawia dane, z których wynika, że w 2022 roku średni koszt oznakowanie zwierzęcia w zależności od regionu kosztował od 53 do 85 zł, zaproponowana stawka maksymalna jest więc niższa.
Resort wyjaśnia też, że ustawa nie przesądza o konieczności pobierania jednostkowego wynagrodzenia za każde oznakowane i zarejestrowane zwierzę w schronisku. W tym przypadku płatność może zostać określona ryczałtowo w umowie o świadczenie usług weterynaryjnych dla schroniska.
Czytaj też w LEX: Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi >
Nieodpłatny wgląd do danych zgromadzonych w bazie oprócz gminy, Policji, straży miejskiej, Inspekcji Weterynaryjnej, prokuratury, sądów, lekarzy weterynarii wpisanych do ewidencji, będą miały także osoby zgłoszone ARMiR przez podmiot prowadzący schronisko. Resort sprawiedliwości podnosi, że ustawa o ochronie zwierząt nie nakłada na schroniska czy też gminy obowiązku weryfikacji w Krajowym Rejestrze Karnym osób tam pracujących. A to stwarza zagrożenie dostępu do danych z KROPIK osób, które były karane np. za przestępstwa związane z nielegalnym przetwarzaniem, ujawnianiem lub wykorzystywaniem informacji, niszczeniem danych informatycznych czy kradzieżą tożsamości i nie ma przy tym znaczenia, że dane te nie będą pobierane.
W trakcie prac w Sejmie m.in. skrócono termin wejścia w życie ustawy od jej ogłoszenia – z trzech do dwóch lat. Jednocześnie zachowano trzyletni okres na oznakowanie i rejestrację zwierząt urodzonych przed wejściem w życie ustawy. W ciągu pięciu lat rejestr ma objąć całą populację psów i znaczną część populacji kotów w Polsce.
Teraz ustawa trafi do podpisu prezydenta.
