Warszawska adwokatura włącza się w obronę niezależności amerykańskich prawników
Izba Adwokacka w Warszawie współtworzy opinię amici curiae złożoną przed amerykańskim sądem apelacyjnym USA razem z licznymi organizacjami prawniczymi z Europy. Sprawa dotyczy dekretów prezydenta Donalda Trumpa, które – jak wskazują prawnicy – są wymierzone w konkretne kancelarie prawne w USA, reprezentujące klientów lub sprawy uznane przez władzę za politycznie niepożądane. Chodzi o ograniczenie m.in. dostępu do instytucji federalnych, kontaktów z administracją i realizacji zleceń, co w praktyce może oznaczać – jak wskazano – karanie prawników za to, kogo reprezentują.
Sygnatariusze opinii podkreślają, że represjonowanie prawników za legalną działalność zawodową podważa niezależność adwokatury, prawo do obrony i zaufanie do państwa prawa. Sama opinia jest – jak dodają – „sygnałem solidarności i sprzeciwu wobec politycznej presji na zawód prawnika”.
Czytaj: Sąd, nie prokurator, zdecyduje o zawieszeniu adwokata w wykonywaniu zawodu>>
Fundamentalne znaczenie dla praworządności
Izba Adwokacka w Warszawie, wspólnie z szeregiem europejskich organizacji prawniczych, złożyła opinię amici curiae przed Sądem Apelacyjnym USA dla Dystryktu Kolumbii. Dokument dotyczy dekretów wykonawczych wydanych w 2025 r. przez prezydenta Donalda Trumpa.
Sprawa ma fundamentalne znaczenie dla praworządności. Zaskarżone dekrety były wymierzone w konkretne kancelarie, które reprezentowały klientów lub prowadziły sprawy uznane przez administrację za politycznie niepożądane. Ograniczały one prawnikom dostęp do instytucji federalnych, utrudniały kontakty z administracją i wykonywanie obowiązków zawodowych - wskazują autorzy opinii.
Europejskie samorządy prawnicze wskazują natomiast, że taki mechanizm stanowi poważne zagrożenie dla niezależności adwokatury, prawa do obrony i dostępu obywateli do sprawiedliwego procesu. - Jeśli władza wykonawcza może represjonować prawników za legalne wykonywanie zawodu, zagrożone stają się podstawowe gwarancje demokratycznego państwa prawa - dodają.
Kto wśród sygnatariuszy?
Inicjatorami złożenia opinii były: Trójkąt Weimarski Adwokatur, w którego skład wchodzi Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie, paryska Izba Adwokacka (Ordre des avocats de Paris) oraz niemieckie stowarzyszenie prawników (Deutscher Anwaltverein e.V.), a także The Law Society of England and Wales oraz Fińska Izba Adwokacka.
Wśród sygnatariuszy opinii znalazły się najważniejsze organizacje prawnicze z Europy, w tym Izba Adwokacka w Warszawie, Naczelna Rada Adwokacka, CCBE, samorządy i stowarzyszenia prawnicze z Niemiec, Francji, Anglii i Walii, Hiszpanii, Norwegii, Szkocji, Litwy, Belgii, Luksemburga, Genewy i Szwecji.
Niezależność zawodu prawnika nie jest przywilejem, lecz jednym z fundamentów demokracji i rządów prawa. Jej naruszanie uderza nie tylko w samych prawników, ale przede wszystkim w obywateli, którzy mają prawo do niezależnej i skutecznej pomocy prawnej - wskazuje ORA w Warszawie.
Rozprawa przed Sądem Apelacyjnym dla Dystryktu Kolumbii została wyznaczona na 14 maja 2026 r.
