Prezydencki projekt ustawy o przywróceniu prawa do sądu oraz rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zakłada m.in., że to prezydent, a nie minister sprawiedliwości, mając na względzie – jak zapisano – racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego i potrzeby wynikające z obciążenia, obwieszczał w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej liczbę wolnych stanowisk sędziowskich i asesorskich przewidzianych do objęcia w poszczególnych sądach. Miałby też odpowiadać za regulamin wewnętrznego urzędowania sądów.

W czwartek prezydent Karol Nawrocki zdecydował o zawetowaniu ustawy o KRS, przygotowanej przez rząd. Tego samego dnia upubliczniony został jego własny projekt w tej sprawie. Projekt został już skierowany do Sejmu. Prezydent zapowiedział, że jeśli jego propozycje zostaną odrzucone, to "zwróci się do Narodu z wnioskiem o referendum w sprawie przywrócenia normalności w funkcjonowaniu sądów".

Prezydent Karol Nawrocki poinformował, że zdecydował o zawetowaniu nowelizacji ustawy o KRS. Już wcześniej wskazywał, że nie jest zwolennikiem oddawania kwestii – jak mówił – układania polskich sądów wyłącznie przez środowisko sędziowskie. Nowelizacja zakłada wybór 15 sędziów-członków KRS przez sędziów, a nie jak jest obecnie przez Sejm.

Naprawcza nowelizacja procedury karnej wraca do Sejmu po wprowadzeniu przez Senat niewielkich poprawek. Chodzi o regulację mocno wyczekiwaną przez prawników i obrońców praw człowieka, ale też krytykowaną przez prokuratorów. Ma uregulować kwestie tzw. owoców zatrutego drzewa, wprowadza nową definicję podejrzanego i szereg zmian dotyczących aresztów. Jeśli zostanie podpisana przez prezydenta, areszt na etapie pierwszej instancji nie będzie mógł trwać dłużej niż 12 miesięcy.

Już rok temu miał być gotowy projekt nowelizacji ustawy pozwalającej na izolowanie w ośrodkach w Gostyninie i Czersku osób mogących – z powodu zaburzonej psychiki lub preferencji seksualnych – popełnić na wolności kolejne przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej. Projektu wciąż nie ma, ale resort zdrowia przekazał już swoje propozycje. Mają dotyczyć m.in. określenia katalogu praw mieszkańców tych placówek oraz listy środków dyscyplinarnych i naruszeń, w związku z którymi można je zastosować.

Projekt ustawy o pracownikach sądów ma trafić do konsultacji społecznych na przełomie lipca i sierpnia 2026 roku. Złożenie projektu do Sejmu przewidywane jest w okresie od września do listopada 2026 roku, a ustawa miałaby wejść w życie w 2027 roku – taki harmonogram zaprezentowało przedstawicielom związków zawodowych MS. 12 marca br. ma odbyć się kolejne spotkanie, tym razem z konkretnymi rozwiązaniami. Nieoficjalnie wiadomo, że kwestia wynagrodzeń miałaby być rozwiązana mnożnikami i kwotą bazową, której wysokość byłaby określana ustawą budżetową.

Liczba kompetencji dla referendarzy cały czas się zwiększa. Nic dziwnego, że chcieliby mieć możliwość szybszego awansu na stanowisko sędziego, szczególnie w sytuacji gdy mają zdane egzaminy prawnicze. Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia, że nad problemem się pochyla, konkretnych propozycji na razie jednak nie ma. Pojawiło się za to opracowanie IWS, które wśród referendarzy wzbudziło ogromne emocje, bo wskazano w nim m.in., że postulat referendarzy i asystentów dotyczący większego otwarcia dostępu do zawodu sędziego należy ocenić jako... zbyt daleko idący.

Sąd Okręgowy w Warszawie wydał europejski nakaz aresztowania (ENA) wobec byłego wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. W grudniu sędzia Dariusz Łubowski z warszawskiego SO zdecydował o uchyleniu wobec niego ENA, wskazując w uzasadnieniu m.in. na „łamanie przez władzę wykonawczą praw człowieka i wolności obywatelskich". Prokuratura ponownie jednak wystąpiła z wnioskiem, a sędzia został wyłączony ze sprawy. Został też – jak wyjaśniał minister sprawiedliwości Waldemar Żurek – z powodów organizacyjnych odwołany z funkcji kierownika Sekcji Postępowania Międzynarodowego do spraw z zakresu prawa karnego.

Finansowanie CZP miałoby w części opierać się na ryczałcie rocznym, na czym zależało przedstawicielom już istniejących placówek. Ale kryteria będą bardziej złożone, eksperci rekomendują model mieszany (budżet populacyjny, komponent zadaniowy, premia jakościowa) – wynika z raportu zespołu ds. zmian systemowych w centrach zdrowia psychicznego. Stawka w dużej mierze będzie zależała od zakresu i jakości udzielanej pomocy.

Konsorcjum Mirbud-Torpol, którego oferta została wykluczona przez Krajową Izbę Odwoławczą z przetargu na modernizację linii kolejowej Białystok-Ełk, będącej częścią szklaku Rail Baltica, złożyło do Sadu Okręgowego wniosek o zabezpieczenie roszczenia, co ma polegać na wstrzymaniu zawarcia umowy z konsorcjum Budimex-PORR, którego oferta była druga w kolejności, ale o ok. 410 milionów złotych droższa.

Procedura wyboru 15 sędziów/członków KRS rozpoczęła się już w ubiegłym tygodniu. Pierwsze listy poparcia z kandydatami już są, a prezesi – co istotne – 10 z 11 Sądów Apelacyjnych wydali stanowisko, w którym apelują, by sędziowie wzięli udział w wyborze 15 najlepszych spośród wszystkich zgłoszonych marszałkowi Sejmu kandydatów. Potem miałby ich zaakceptować Sejm. Nacisk kładą przy tym na „powszechność”, i... z tym może być największy problem. Gros sędziów już zapowiada, że nie weźmie w tym udziału, a prawnicy wskazują na brak podstawy prawnej.

Obecnie procedura cywilna nie traktuje w specjalny sposób statusu prywatnych opinii czy ekspertyz, ale w praktyce strony niejednokrotnie takimi dowodami się posługują. Opinie czy ekspertyzy nie mogą jednak zastąpić dowodu z opinii biegłego sądowego lub instytutu. Ale zrównanie statusu opinii prywatnych oraz tych sporządzonych w konkretnej sprawie na zlecenie sądu nie jest najszczęśliwszym pomysłem – twierdzi dr Rafał R. Wasilewski, radca prawny prowadzący kancelarię w Szczecinie.

Krajowa Izba Radców Prawnych rozpoczęła III edycję ogólnopolskiego konkursu kwartalnika „Radca Prawny. Zeszyty Naukowe" na najlepsze prace naukowe o tematyce związanej z samorządem zawodowym radców prawnych lub wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Celem konkursu jest promowanie prac, które dotyczą działalności samorządu radców prawnych oraz deontologii zawodowej. Uczestnikami mogą być autorzy m.in. rozpraw doktorskich, prac magisterskich, monografii, artykułów naukowych, które zostały obronione lub opublikowane w ubiegłym roku.

20 lutego br. w Auli Starej Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego odbędzie się konferencja "Współpraca w arbitrażu: praca z klientem przed i w trakcie sporu" - organizuje ją Stowarzyszenie Moot Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z Singapore International Arbitration Centre (SIAC). Patronat nad wydarzeniem objęły Sąd Arbitrażowy przy Krajowej Izbie Gospodarczej, Sąd Arbitrażowy przy Konfederacji Lewiatan, Wydział Prawa i Administracji UW oraz Koło Naukowe Mediacji, Negocjacji i Arbitrażu. Wydarzenie to wstęp do konkursu Warsaw Pre-Moot.

We wtorek, 17 lutego br., Izba Cywilna nie podjęła uchwały na ważne pytanie czy wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niezgodność z Konstytucją normy ustawowej, który nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, jest dostateczną podstawą dla potwierdzenia, iż skarga o wznowienie postępowania, opiera się na ustawowej podstawie. Ale Sąd Apelacyjny w tej sprawie nie zauważył, że jest na etapie badania dopuszczalności skargi o wznowienie, a nie jej merytorycznego rozpoznania - wyjaśniała odmowe podjęcia uchwały, sprawozdawca sędzia Monika Koba.

Przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej waży się los pytań prejudycjalnych dotyczących niemieckiego serialu „Nasze matki, nasi ojcowie”, który zarzuca Armii Krajowej kolaborację z niemieckimi okupantami podczas wojny. Wyrok ten może mieć istotne znaczenie dla praktyki polskich sądów w takich sprawach, w tym również tej dotyczącej byłego więźnia obozu Auschwitz Stanisława Zalewskiego. Żąda on przeprosin za nazywanie „polskim” obozu w Treblince, czyli za pośrednią próbę powiązania Polaków z Holokaustem.

Pytanie, które często nurtuje klientów, to fakt podjęcia za nimi poszukiwań, a szczególnie poszukiwań międzynarodowych. Czy nie byłoby ciekawie, gdyby istniała otwarta baza danych, gdzie można byłoby sprawdzić, czy ktoś jest poszukiwany Europejskim Nakazem Aresztowania? Pomysł wydaje się prosty, tym bardziej że wielu klientów zagranicznych wierzy, iż wystarczy podanie danych osobowych, daty urodzenia, może ewentualnie PESEL i można to sprawdzić. A jak jest w rzeczywistości? – pisze r. pr. dr Paweł Gołębiewski.

Po blisko 10 latach zmieniają się stawki wynagrodzenia mediatorów w postępowaniu cywilnym. Minimalna stawka wyniesie 300 zł, maksymalna - 8 tys. zł. Wprowadzono też rozróżnienie na mediacje w sprawach o wartości przedmiotu sporu do 200 tys. zł i powyżej tej kwoty. W razie nieprzystąpienia stron do mediacji mediatorowi przysługiwać będzie zwrot poniesionych wydatków w wysokości do 110 złotych.

Posiedzenie w sprawie immunitetu Jakuba Iwańca jest wyznaczone na 20 maja br. – wynika z odpowiedzi Sądu Najwyższego na zarzuty wiceministra sprawiedliwości Dariusza Mazura o braku podjęcia czynności wobec sędziego. Wobec Iwańca toczy się już – na różnych etapach – kilka różnych spraw w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Fan Radomiaka, który po piątkowym meczu zranił pracownika sztabu szkoleniowego Korony Kielce, może trafić do więzienia nawet na 5 lat. Na razie ma dozór policyjny i zakaz stadionowy. Nie ma natomiast jeszcze żadnych zarzutów wobec kibiców Legii Warszawa, którzy już dwukrotnie podczas meczów wyjazdowych w Gdyni i Katowicach kierowali groźby karalne pod adresem piłkarzy stołecznego klubu.