Krajowa Rada Sądownictwa rozważa zwrócenie uwagi na poważne rozbieżności orzecznicze w sprawach, w których w grę wchodzi światopogląd, Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, Prezesowi Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej oraz Prokuratorowi Generalnemu i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Wskazuje, że sądowi nie wolno kierować się w rozstrzygnięciach poglądami własnymi czy oskarżonych.

Sieć Obywatelska Watchdog Polska wygrała z Polską przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w sprawie dostępu do kalendarza spotkań Prezes Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej i wiceprezesa Mariusza Muszyńskiego. Trybunał w Strasburgu uznał, że dotychczasowa linia orzecznicza sądów administracyjnych w tych sprawach odbiega od europejskich standardów.

Czy Skarb Państwa będzie musiał wypłacić wysokie odszkodowania kredytobiorcom z Getin Noble Bank w upadłości? W czwartek Trybunał Sprawiedliwości UE zajął się pytaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie leży 8 tysięcy skarg, dotyczących kredytów z tego banku. Trybunał poprosił o opinię Rzecznika Generalnego. Ma być ona gotowa 13 czerwca. Natomiast na wyrok trzeba będzie poczekać. Korzystne dla frankowiczów orzeczenie otworzy drogę roszczeniom kredytobiorców wobec państwa.

Zmiany w wymiarze sprawiedliwości nie będą szybkie, tym bardziej, że raczej nie ułatwi ich prezydent – mówi serwisowi Prawo.pl minister sprawiedliwości prof. Adam Bodnar na 100 dni rządu. Wśród priorytetów wymienia rozwiązanie kwestii neo-sędziów, rozliczenie tych, którzy przyczynili się do niszczenia prawa, ale też zmianę koncepcji nadzoru administracyjnego nad sądownictwem. Wśród sukcesów - odblokowanie środków z KPO.

Decyzja dotycząca powoływania p.o. Prokuratora Krajowego należy do wyłącznej kompetencji Prokuratora Generalnego, a tym samym decyzje podjęte w tym zakresie nie mogą być kwestionowane, także przez sądy w innym aspekcie, jak tylko rozstrzygania sporów w sprawach pracowniczych - wynika z opinii Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej. Dodano, że jest on uprawniony do tego, aby decydować w jakiej sytuacji, z uwagi na dobro prokuratury, uzasadnione jest niezwłoczne powierzenie określonej osobie pełnienia obowiązków Prokuratora Krajowego.

Uzupełnienie wadliwego przewodu sądowego było możliwe – i to bez większych trudności – w toku postępowania przed sądem odwoławczym. Wystarczyło powołać nowego biegłego w zakresie własności przemysłowej, a nie uchylać cały wyrok i przekazywać do ponownego przeprowadzenia wszystkich dowodów – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Karnej.

Nie do utrzymania jest sytuacja, w której obok siebie orzekają legalni sędziowie i tacy, których status jest kwestionowany. Sytuację w Sądzie Najwyższym i w sądach powszechnych da się jeszcze naprawić, ale bez weryfikacji sędziów powołanych z udziałem nieprawidłowo i niezgodnie z konstytucją ukształtowanej KRS się nie obędzie – mówi dr Michał Laskowski, sędzia, były prezes kierujący Izbą Karną Sądu Najwyższego. 

Dr Ewa Hofmańska, prezeska i współzałożycielka Fundacji Sunflowers, realizującej Projekt Sunflowers, którego celem jest m.in. zbieranie informacji o dowodach zbrodni prawa międzynarodowego popełnionych w Ukrainie i szkodach poniesionych w związku z trwającą tam wojną, została uhonorowana przez New York City Bar Association nagrodą Epiq Woman Award for Justice and Advocacy, podczas 5. dorocznej międzynarodowej konferencji prawniczej na temat statusu kobiet.

Od lat polskim problemem jest liczba tymczasowo aresztowanych. W 2023 r. stanowili oni średnio 11,5 proc. populacji osadzonych. Co gorsza wzrasta też liczba osób długotrwale aresztowanych - powyżej dwóch lat i więcej, co z kolei ma związek z wydłużającym się postępowaniem przygotowawczym. Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega problem i zapowiada zmiany, zmierzające nie tylko do ograniczenia liczby więźniów, ale również aresztowanych. Prawnicy nie mają wątpliwości, że byłby to dobry kierunek i przypominają o możliwościach Systemu Dozoru Elektronicznego.

W lipcu ubiegłego roku zmieniono treść art. 91 pkt. 1 kodeksu postępowania cywilnego przez rozszerzenie ustawowego zakresu pełnomocnictwa procesowego o skargę kasacyjną i postępowanie wywołane jej wniesieniem. Powstaje pytanie czy zmiana obejmuje również pełnomocnictwa udzielone przed nowelizacją przepisów? Ta kwestia nie została w noweli wyraźnie przesądzona, co zmusza do jej nieco szerszego rozważenia - pisze dr Maciej Giaro z Katedry Prawa Cywilnego Porównawczego WPiA UW, radca prawny.

Trzy lata temu skończyły się kadencje polskich sędziów w Europejskim Trybunale Praw Człowieka i Trybunale Sprawiedliwości UE i do tej pory nie powołano ich następców. Rząd PiS nie był w stanie do tego doprowadzić, bo - jak wskazują prawnicy - uparcie lansował „swoich” kandydatów. Teraz stoi przed tym nowy rząd, bo w TSUE nie ma już polskiego sędziego, a nowy sędzia w Strasburgu ma się pojawić przed 12 sierpnia.

Trybunał Konstytucyjny jest nam potrzebny w stopniu umiarkowanym. W tej chwili go nie mamy i nie powoduje to fundamentalnego problemu. Należy wrócić do rozproszonej kontroli konstytucyjności. Warto też przyjrzeć się amerykańskiemu modelowi Sądu Najwyższego, gdzie sędziowie nie mają specjalizacji - zakłada się, że są prawnikami takiej klasy, że są w stanie orzec w każdej sprawie - mówi prof. Wojciech Sadurski z Wydziału Prawa Uniwersytetu w Sydney.

Do Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynął, jak dotąd, tylko jeden wniosek od sędzi, powołanej przy udziale neo-KRS, o delegowanie do sądu, w którym orzekała przed awansem. Tymczasem sądy apelacyjne wydają kolejne postanowienia, w których zwracają sprawy do ponownego rozpoznania właśnie z powodu udziału w składzie neo-sędziego. W swoich testach biorą pod uwagę okoliczności konkursu, ale też poparcie dla reform poprzedniego kierownictwa MS.

Łódzki Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej skierował do Sądu Okręgowego w Płocku akt oskarżenia wobec 24 osób w śledztwie dotyczącym zorganizowanej grupy przestępczej, zajmującej się handlem narkotykami na terenie aresztu śledczego. W sprawę zamieszani byli m.in. funkcjonariusze Służby Więziennej.

Skarga na przewlekłość postępowania jest dotknięta brakiem formalnym, jeśli strona poprzestanie jedynie na wskazaniu, że bezczynność sądu ma polegać na zaniechaniu wyznaczenia rozprawy w określonym terminie - orzekł właśnie Sąd Najwyższy. Jak uzasadnił, potrzebne jest przedstawienie okoliczności świadczących o tym, że do takiej przewlekłości doszło.

Nie określenie przez sąd w wyroku czasu obowiązywania zakazu zbliżania się do ofiary sprawiłoby, że byłby on orzeczony bezterminowo, a nawet dożywotnio. Dlatego prokurator generalny złożył kasację na korzyść skazanego stwierdzając, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Sprawa wraca teraz do sądu pierwszej instancji, który wydał wadliwy wyrok - orzekła Izba Karna Sądu Najwyższego.

Za życia spadkodawcy i przyszłego spadkobiercy może być zawarta umowa, której skutkiem będzie zrzeczenie się dziedziczenia. Warunkiem jest to, że zostanie sporządzona w formie aktu notarialnego. Na mocy takiego dokumentu spadkobierca, który go podpisał zostanie wyłączony od dziedziczenia ustawowego i straci prawo do żądania zachowku, do którego mógłby być uprawniony. Obejmuje to też jego zstępnych.

Od 14 marca obowiązują przepisy, zgodnie z którymi pijany kierowca może stracić samochód. Skonfiskowane auto musi mieć jednak komunikacyjne ubezpieczenie OC, mimo że istnieje znikome ryzyko, że poruszanie się nim wyrządzi komuś szkodę. Problem w tym, że przepisy nie określają, kto odpowiada za zakup polisy OC takiego pojazdu od momentu zabezpieczenia go przez policję, do czasu orzeczenia przepadku przez sąd. Zmian nie skonsultowano z rynkiem ubezpieczeń.

Małgorzata Manowska, I prezes Sądu Najwyższego, żąda blisko 400 tysięcy od Skarbu Państwa, SN i Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w ramach zapłaty za okres, gdy była dyrektorem KSSiP. Na to stanowisko została powołana w 2016 roku przez ówczesnego ministra Zbigniewa Ziobrę, gdy była jeszcze sędzią Sądu Apelacyjnego w Warszawie.

Od 14 marca br. obowiązują zmiany dla radców prawnych, adwokatów ale też biegłych, zgodnie z którymi osoby wykonujące te zawody muszą mieć konta w portalu informacyjnym sądu. Opór w tym zakresie może skończyć się dla prawnika nawet dyscyplinarką, bo sądy nie wykluczają, że o niedopełnieniu tego obowiązku będą zawiadamiać organy samorządu. Konkretnych sankcji w przepisach jednak brakuje. Co ważne, pismo sądowe umieszczone w portalu, po 14 dniach będzie uznawane za doręczone.