Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego proponuje uproszczenie procedury wnoszenia do sądu subsydiarnego aktu oskarżenia, gdy odmawia tego prokuratura. Ma być krócej i łatwiej, ale przede wszystkim zniesione ma zostać nadane w 2019 r. prokuratorowi nadrzędnemu, a nie sądowi, prawo do rozpoznania zażalenia na odmowę wszczęcia lub umorzenie postępowania przygotowawczego.

Do 1 stycznia 2025 r. adwokaci i radcy prawni mają obowiązek zarejestrowania adresu do doręczeń elektronicznych i aktywowania e-skrzynki. Będą w ten sposób komunikować się m.in. z administracją publiczną. Tyle w teorii, bo podmioty publiczne dostały dodatkowy rok na uporanie się z e-doręczeniami. Prawnicza e-skrzynka może więc w tym czasie świecić pustkami. Dodatkowo - choć istnieje obowiązek posiadania, to nie przewidziano żadnych konsekwencji za jej brak.

Ministerstwo Sprawiedliwości chciałoby, żeby w 2025 r. udało się przyjąć zmiany likwidujące instytucję ubezwłasnowolnienia. Gdyby tak się stało, od 2026 r. zastąpiłby ją model wspieranego podejmowania decyzji. Dotychczasowi opiekunowie osób ubezwłasnowolnionych staną się wówczas tymczasowymi kuratorami reprezentującymi, a po pięciu latach sąd zweryfikuje, czy rzeczywiście są potrzebni - zakłada to projekt noweli, który właśnie trafił do opiniowania.

12 grudnia Trybunał Sprawiedliwości UE przesądził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie będzie musiał rozpatrzyć 10 tysięcy skarg kredytobiorców na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Bank S.A., a nie tylko jedną podmiotu nadzorującego restrukturyzację GNB. Nie zamknął też drogi kredytobiorcom do odszkodowań od Skarbu Państwa. Zadecyduje o tym WSA. Szanse nie są jednak duże.

W sądach trwa batalia nie tylko o sędziów powołanych po 2018 r., ale też prokuratorów, w których delegowaniu lub powołaniu brali udział jako prokuratorzy krajowi Dariusz Barski, Jacek Bilewicz, a nawet Dariusz Korneluk. Sędzia Jakub Iwaniec uwzględnił właśnie wniosek o przepadku poprzez zniszczenie dowodu rzeczowego kwestionując równocześnie status prokuratora, który go wniósł. Powód? Jego akt delegacji podpisał prokurator okręgowy powołany przez Bilewicza.

Zmiany proponowane przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego mają ograniczyć nadużywanie w Polsce tymczasowego aresztowania. Jednak najbardziej krytykowana z przesłanek stosowania tego środka zapobiegawczego, czyli zagrożenie wysoką karą, ma zostać w kodeksie. Zdaniem wielu prawników, a także rzecznika praw obywatelskich, proponowane ograniczenia nie wystarczą i należy z tej przesłanki zrezygnować.

Prokurator Ewa Wrzosek poinformowała w środę, że szef Ministerstwa Sprawiedliwości, prokurator generalny Adam Bodnar odwołał ją z delegacji do Ministerstwa Sprawiedliwości oraz do Krajowej Rady Prokuratorów. Wrzosek w resorcie sprawiedliwości pełniła funkcję radcy ministra ds. warunków służby prokuratorskiej. Prawniczka poinformowała o tym na platformie X.

Na dzień 11 grudnia br. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wyznaczono pięć spraw dyscyplinarnych z udziałem sędziego SN Krzysztofa Staryka. W czterech z nich był sprawozdawcą. Na żadną z nich nie stawił się, nie przesłał też zwolnienia lekarskiego, choć ma już 127 zaległych spraw. Strony nie były zawiadomione, że skład sędziowski jest niepełny i rozprawy nie odbędą się.

Cel przywrócenia legalnego składu Trybunału Konstytucyjnego i generalnie naprawy zasad praworządności jest prawnie uzasadniony, ale kroki wybrane przez polskie władze, by ten cel osiągnąć, muszą pozostać zgodne z europejskimi standardami i rządami prawa - wskazuje Komisja Wenecka w swojej opinii dotyczącej rozwiązań w zakresie TK. Przypomina, że takim standardem jest "nieusuwalność sędziów prawidłowo powołanych".

Nowy prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski zapowiedział po powołaniu, że chciałby przeprowadzić rozmowy z przedstawicielami władzy ustawodawczej i wykonawczej, "aby spróbować osiągnąć jakiś kompromis w zakresie funkcjonowania i działania TK". Minister sprawiedliwości Adam Bodnar nie widzi jednak szans na kompromis z nowym prezesem TK, bo jak mówi, nie ma do niego zaufania.

Odmowa uwzględnienia wniosku płatnika o rozłożenie na raty składek na ubezpieczenia społeczne następuje na podstawie decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do sądu - tak brzmi najnowsza uchwała podjęta przez Izbę Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego. Jednak sąd nie może ingerować w trybie odwoławczym w treść umowy z płatnikiem w sprawie spłaty rat.

Sędziowie Sądu Najwyższego nie prędko otrzymają waloryzację swoich wynagrodzeń. Hamulcem jest pytanie skierowane do Trybunału Konstytucyjnego. Kwestionuje się w nim tzw. instancję poziomą w sprawach z zakresu prawa pracy ‎i ubezpieczeń społecznych sędziów Sądu Najwyższego. Nie ma bowiem jakichkolwiek racji pozwalających na odstąpienie od konstytucyjnej zasady, iż sprawy w drugiej instancji rozpoznaje sąd wyższego szczebla.

Dyskusja o „Roli kobiet-obrończyń w sprawach karnych” poprzedzi pokaz filmu „Mauretańczyk” organizowany przez Komisję Integracji Środowiskowej, Kultury i Sportu oraz Koło Kobiet Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, w dniu 16 grudnia 2024 roku, o godz. 18:00 w Kinotece Multiplex w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.

Na pewno wpisanie do kodeksu karnego osobnej przesłanki „tożsamość płciowa” zapewniałoby solidniejszą ochronę grupie osób transpłciowych, które są szczególnie narażone na przestępstwa motywowane uprzedzeniami. Również ze względu na potrzeby edukacyjne i dawanie przez państwo jasnego sygnału społeczeństwu – mówi Karolina Kędziora, radca prawny, członkini zarządu Polskiego Towarzystwa Prawa Antydyskryminacyjnego.

Ministerstwo Sprawiedliwości, mimo apeli samorządów prawnych, nie uchyliło przepisu, zgodnie z którym, w sprawach cywilnych, adwokat czy radca prawny, żeby uzyskać wynagrodzenie od Skarbu Państwa, musi wykazać bezskuteczność egzekucji kosztów procesu od przegranej strony. Jeśli przegra - po prostu je otrzymuje. W ocenie prawników zmiana jest konieczna, bo pełnomocnicy, choć działają w interesie klientów, nie mają motywacji do wygrywania spraw.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa zastosował wobec Marcina Romanowskiego, byłego wiceministra sprawiedliwości, areszt na okres trzech miesięcy. Jest on podejrzany w śledztwie dotyczącym wydatkowania środków z Funduszu Sprawiedliwości. Wniosek prokuratury w sprawie aresztowania Romanowskiego rozpatrzyła w jednoosobowym składzie sędzia Monika Louklinska.

Prezydent Andrzej Duda powołał sędziego Bogdana Święczkowskiego na nowego prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Święczkowski to były prokurator krajowy i były szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a także współpracownik Zbigniewa Ziobry. Drugim kandydatem wskazanym przez zgromadzenie TK był Bartłomiej Sochański.

Specjalny zespół w Prokuraturze Krajowej bada 600 spraw z okresu 2016-2023, w których - w ocenie nowego kierownictwa - mogło dojść do błędów prokuratury. Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Adam Bodnar poinformował właśnie, że pod koniec grudnia zaprezentowany zostanie raport z oceny 200 spośród nich. Na liście są m.in. afera hejterska, Fundusz Sprawiedliwości, wątki dotyczące Orlenu, afera wizowa, praca dla więźniów, ale też działania policji wobec demonstrujących.

W przestrzeni publicznej rozpowszechniane jest stanowisko, kwestionujące status sędziów nominowanych od 2018 r. z uwagi na fakt powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. Tymczasem Trybunał Konstytucyjny kilkukrotnie kwestionował konstytucyjność poprzednich przepisów o KRS, a w 2010 r. nominacje sędziowskie wręczał nie prezydent, lecz marszałek Sejmu. Co istotne w żadnym z orzeczeń ETPCz, TSUE, SN, a także NSA nie zawarto sformułowania, że sędzia nominowany od 2018 r. nie jest sędzią - pisze Kinga Śliwińska-Buśkiewicz, sędzia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.

Nie odbędzie się zaplanowane na dzisiaj posiedzenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie oceny wniosku prezydenta o zbadanie wybranych przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym i regulacji ich wprowadzających pod kątem zgodności z Konstytucją. Ustawy te miały przywrócić ład konstytucyjny w Trybunale i zapewnić prawidłową kontrolę aktów wydawanych przez rząd i Sejm.