"Łączy nas praworządność" - to motto przewodnie tegorocznego Dnia Edukacji Prawnej. Zaplanowane zostały m.in. trzy webinary dotyczące praw nieletnich, osób zatrzymanych i praw zwierząt, ale poruszane będą też inne tematy. Jak podkreślają organizatorzy, 2020 rok wpłynął pozytywnie na świadomość prawną Polaków, ale nadal jest wiele do zrobienia.

Od 30 listopada obowiązuje nowe narzędzie dla policjantów i żandarmów wojskowych. W sytuacji stwierdzenia przemocy w rodzinie mogą nakazać sprawcy opuszczenie mieszkania lub zakazać zbliżania się do niego. I to nawet jeśli nie będzie go w domu, wtedy taka informacja ma być umieszczana na drzwiach. Przepisy już są stosowane, efekt - to niemal 800 decyzji.

W ubiegłym roku delegowanych było 631 sędziów, najwięcej do sądów okręgowych - 348 oraz do Ministerstwa Sprawiedliwości - 163. Choć to często sposób na szybkie łatanie problemów kadrowych, według sędziów, w obecnym kształcie przynosi więcej strat niż korzyści. W sądach rejonowych zostają zablokowane etaty, a liczba spraw się nie zmniejsza. A uznaniowość delegacji może uderzać w niezawisłość

Zależy nam, aby młodzi ludzie rozumieli sens prawa i widzieli w sobie obywateli, którzy znają zasady i dla wspólnego dobra je stosują – albo – korzystając z praw obywatelskich - wspólnie je zmieniają. Do tego niezbędne jest rozumienie logiki i powiązań - tu istotną jest właśnie edukacja prawna - mówi Elżbieta Piotrowska-Albin, wiceprezes Fundacji Edukacji Prawnej Iustitia.

Ostatni rok to wzrost świadomości prawnej społeczeństwa, naszym zadaniem jest jednak dalsze jej podnoszenie. Bo nadal są luki choćby w zakresie podejścia do sądów. Wielu ludzi nie ma świadomości, że sędziowie są jedynie elementem większej machiny i nie mogą odpowiadać za inne instytucje, które nie wypełniają swoich zadań. Z kolei sędziom potrzebna jest większa wiedza o potrzebach obywateli

Do Trybunału Konstytucyjnego trafił wniosek Prokuratora Generalnego Zbigniewa Ziobry o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisu przewidującego odwoływanie komorników powyżej 65. roku życia. Jak argumentuje wnioskodawca, rozumienie tego przepisu jako dyskryminacji ze względu na wiek jest niezgodne z ustawą zasadniczą.

Rok 2020 był szczególny jeśli chodzi o wzrost świadomości prawnej obywateli. Z jednej strony zostały wprowadzone obostrzenia, zakazy i nakazy związane z pandemią, które motywowały ludzi do poszukiwania podstaw prawnych tych ograniczeń, z drugiej wyrok Trybunału Konstytucyjnego ograniczający legalną aborcję. To pokazało obywatelom jak bardzo potrzebne są niezawisłe sądy

Koronawirus namieszał także w sprawach rodzinnych. Trudna sytuacja na rynku pracy doprowadziła do tego, że ubiegły rok był rekordowy pod względem niepłaconych alimentów. Doszło też sporo spraw rozwodowych. I ci rodzice, którzy występują z pozwem o alimenty i ci, którzy z powodu sytuacji finansowej chcą ich obniżenia, muszą to dobrze udokumentować. Paragony nie wystarczą.

Ośmiu sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wydało oświadczenie, w którym stwierdzają, że nie jest prawdą, że Prezydent RP, powołując ich na urząd sędziego Sądu Najwyższego, nie uwzględnił dokonanego względem tych nominacji zabezpieczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego powodu, że sąd ten wszystkie wnioski o zabezpieczenie oddalił.

Krajowy Zjazd Adwokatury z powodu koronawirusa został przesunięty z jesieni ubiegłego roku. Podzielono go na dwie części - pierwsza odbędzie się już w następny weekend - 19-21 marca w Bydgoszczy ale zdalnie, druga we wrześniu. W pierwszym etapie delegaci z całej Polski wybiorą prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej, prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego i m.in. rzecznika dyscyplinarnego adwokatury.

Minęły już dwa lata od pojawienia się projektu ustawy o biegłych sądowych, przygotowanego na zlecenie resortu sprawiedliwości. Budził takie kontrowersje, że utknął w martwym punkcie. Teraz ministerstwo przyznaje, że nie prowadzi prac legislacyjnych ani analitycznych, zmierzających do zmiany przepisów o biegłych. A problem z opiniami jest coraz bardziej odczuwalny i uderza w procesy.

Brak możliwości odwołania się do sądu przez sędziego od decyzji administracyjnej, na mocy której sędzia został przeniesiony bez swej zgody na stanowisko w sądzie niższej instancji w innym mieście, stanowiło naruszenie prawa do rzetelnego procesu - stwierdził Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wyrok z 9 marca dotyczy Turcji, ale na rozpatrzenie przez Trybunał czeka 27 podobnych spraw z Polski.

Polski sędzia, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego prof. Piotr Hofmański został w czwartek 11 marca br. wybrany Pierwszym Prezesem Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze. Pracuje w tym sądzie od 2014 roku, a wcześniej był sędzią Sądu Najwyższego.

Prof. Piotr Kruszyński pokieruje pracami powołanego przez prezydenta zespołu, którego zadaniem będzie przygotowanie opracowania legislacyjnego dotyczącego wprowadzenia instytucji sędziów pokoju. To skutek zabiegów Pawła Kukiza o włączenie się prezydenta w prace nad tym projektem.

Rzecznik rządu Piotr Müller poinformował w czwartek, że Polska złożyła tego dnia skargę do Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącą niezgodności z traktatami europejskimi rozporządzenia w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii Europejskiej.

Zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji co do nadania klauzuli wykonalności, wniesione po wejściu w życie ubiegłorocznej noweli kodeksu postępowania cywilnego, ma rozpoznawać sąd, który je wydał, w składzie trzech sędziów - wskazuje Sąd Najwyższy. To kolejna uchwała przyjęta w ostatnim czasie w związku z pytaniami dotyczącymi zażaleń dewolutywnych i zażaleń poziomych.

Strona nie opłaciła brakującej części opłaty od skargi w terminie. We wniosku o jego przywrócenie zwrócono uwagę, iż czynności nie zostały podjęte w terminie z powodu utrudnień związanych z pandemią COVID-19. Z urzędu wiadomo, że od czasu nastania epidemii dochodzi do różnych zakłóceń w podejmowaniu czynności życia codziennego

Rządowe inicjatywy ustawodawcze dotyczące postępowań sądowych, w tym postępowania cywilnego budzą kontrowersje. Podzielając krytyczną ocenę nowelizacji zauważyć jednak należy, że sama idea proponowanych zmian nie zasługuje na taką krytykę, co sposób ich wprowadzania, świadczący o braku długofalowej, jednolitej i przemyślanej koncepcji - pisze sędzia Zbigniew Miczek

Glosy, komentarze i systemy prawa powinny być traktowane tak samo, jak artykuły naukowe i monografie - zwraca uwagę rzecznik praw obywatelskich w wystąpieniu skierowanym do resortu nauki. Ten sprawy nie rozstrzyga, ale nie mówi nie, tylko prosi o opinię Komisję Ewaluacji Nauki. Tymczasem przewodniczący tej komisji ma wątpliwości do naukowości glos i komentarzy.

Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił już 228 skarg na 25,5 tys. , które wpłynęły w sprawie obniżonych emerytur byłych funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa PRL. Ponad 9,4 tys. spraw zostało już rozpatrzonych. Stołeczny sąd oddalił jedno odwołanie od decyzji. Jednocześnie 11 tys. 804 spraw jest zawieszonych w związku z postępowaniem, które wszczęto przed Trybunałem Konstytucyjnym.