Na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jak i polskiego Sądu Najwyższego czekają pytania prawne, czy można było odmówić obowiązkowego szczepienia z powołaniem się na swoje przekonania albo argument, że wprowadzono je rozporządzeniem, a nie ustawą. Raport Najwyższej Izby Kontroli dotyczący pandemii COVID-19, krytykuje zaś sposób przeprowadzenia szczepień wśród personelu medycznego, ale go nie podważa.

We Wrocławiu rodzice noworodka zostali skazani na kary po roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata, gdyż – mimo przenoszonej ciąży i pierwszego porodu kobiety – nie pojechali do szpitala, ale uparli się na rozwiązanie w domu bez lekarza albo położnej. Dziewczynkę ledwo odratowali lekarze. Nie wiadomo, jak do takich spraw podejdą sądy, gdy zaczną znikać kolejne porodówki i kobiety staną przed dylematem, czy ryzykować daleką podroż do szpitala, czy rodzić bez opieki medycznej w domu albo zdać się na przypadkowych pomocników.

Obecnie organ administracji publicznej „może” zapewnić dostęp do akt sprawy w systemie teleinformatycznym. Pozostawienie tej kwestii w sferze uznaniowości organu prowadzi do sytuacji, w której mimo prowadzenia sprawy w pełni elektronicznie, strona zmuszana jest do osobistego stawiennictwa w urzędzie tylko po to, aby zapoznać się z aktami na ekranie urzędowego komputera.

Decyzje sądów wskazujące, że wyroki wydawane przez sędziów powołanych po 2017 r. są orzeczeniami nieistniejącymi, pokazują, jak pilna jest potrzeba uregulowania statusu tychże sędziów i ewentualnej możliwości wzruszania ich wyroków. Obecna sytuacja uderza w konstytucyjne prawa obywateli i pewność obrotu prawnego. Rodzi też ryzyko postępowań odszkodowawczych – mówi dr hab. Monika Haczkowska, prof. Uniwersytetu Opolskiego, adwokatka, mediatorka, konstytucjonalistka (Kancelaria Adwokacka dr Monika Haczkowska).

Akt oskarżenia skierowano do Sądu Okręgowego w Rzeszowie przeciwko siedmiu osobom. Oskarżonym zarzucono udział w zorganizowanej grupie przestępczej. Jej celem było uzyskiwanie dostępu do kont lekarzy w systemie gabinet.gov.pl, wystawianiu podrobionych recept elektronicznych na leki zawierające środki odurzające i substancje psychotropowe, a także posługiwaniu się danymi osobowymi pokrzywdzonych lekarzy w celu zakładania rachunków bankowych oraz usiłowania wyłudzenia kredytów i pożyczek.

Krajowa Rada Sądownictwa na lutowym posiedzeniu zajmie się sprawą sędziego Dariusza Łubowskiego z SO w Warszawie, który został 12 grudnia na wniosek prokuratury wyłączony od ponownego rozpoznania wniosku o Europejski Nakaz Aresztowania w sprawie b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. W grudniu sędzia zdecydował o uchyleniu ENA, wskazując w uzasadnieniu m.in. na „łamanie przez władzę wykonawczą praw człowieka i wolności obywatelskich" oraz „porządku konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej".

Kilka dni temu Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że ruszył konkurs ofert na zadania z Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej na 2026 rok. Organizacje pozarządowe, które do tej pory wspierały osoby opuszczające zakłady karne, alarmują jednak, że to znacznie za późno i że de facto zostały pozbawione możliwości świadczenia takiej pomocy. Nie uspakajają ich zapewnienia, że jeśli przejdą przez konkurs, ich obecne wydatki zostaną rozliczone. Burzą się też kuratorzy, którzy mają przejąć gros zadań organizacji.

Uczestnictwo w akcji nękania kogoś w mediach społecznościowych ma wprawdzie cechy działania zbiorowego, ale nie wypełnia warunku działania w zmowie czy porozumieniu. Ponieważ jednak uczestnicy takich nagonek mają z reguły świadomość uczestnictwa w swoistej formie internetowego linczu, pojawiła się propozycja wprowadzenia kar za takie czyny. Optuje za tym m.in. Rzecznik Praw Obywatelskich, a Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego zapowiada przygotowanie projektu, ale po przeprowadzeniu solidnych analiz i oceny skutków ewentualnej regulacji.

Tylko do 15 stycznia przyjmujemy zgłoszenia w kolejnej edycji akcji "Poprawmy prawo", prowadzonej przez Prawo.pl i LEX. Po raz szósty będziemy wskazywać problematyczne przepisy, które zdecydowanie należy zmienić. Chodzi o regulacje, które mają istotny wpływ na: wymiar sprawiedliwości, prawników, podatki, pracę, działalność gospodarczą, zdrowie, oświatę, samorząd i administrację. Do zgłaszania wadliwych aktów prawnych zapraszamy naszych Czytelników. Można wygrać dostęp do LEX z nowym AI.

Kielecki sąd rejonowy uznał za zasadne ponowne zbadanie odpowiedzialności wymiaru sprawiedliwości, organów ścigania oraz służb społecznych w sprawie śmierci Kamilka z Częstochowy. Decyzja ta oznacza wznowienie śledztwa w zakresie działań sądów, prokuratury, policji i pracowników socjalnych. Umorzenie postępowania dotyczącego lekarzy oraz pedagogów pozostało natomiast w mocy.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa odroczył do 5 lutego 2026 r. rozpatrzenie wniosku o areszt dla byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Sprawa została ponownie przesunięta, tym razem ze względu na wniosek o wyłączenie rozpatrującej ją sędzi. Wcześniejsze odroczenie wynikało z niedostarczenia m.in. dokumentów niejawnych. To postanowienie będzie zapewne wstępem do wniosku o europejski nakaz aresztowania, tyle że polityk otrzymał właśnie azyl na Węgrzech.

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu orzekł 15 stycznia, że Polska naruszyła Konwencję o ochronie praw człowieka w sprawie przeniesienia sędziego Łukasza Bilińskiego z wydziału karnego do wydziału rodzinnego, wbrew jego woli. Chodzi m.in. o to, że jego skargi na tę decyzję nie rozpoznał niezależny i niezawisły sąd, co w ocenie ETPCz naruszyło prawo do sprawiedliwego procesu. Zasądzono m.in. 20 tys. euro tytułem zadośćuczynienia.

Wniosek Dariusza Makowskiego, naczelnika Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, dubluje jego poprzedni wniosek i może być traktowany jako wniosek o wznowienie postępowania 18 września 2025 r. przed Trybunałem Stanu w sprawie uchylenia immunitetu prof. Małgorzaty Manowskiej - oświadczył zastępca przewodniczącego TS Piotr Andrzejewski. I dodał, że prokuratorem krajowym jest usunięty z tego stanowiska w styczniu 2024 roku Dariusz Barski, a nie Dariusz Korneluk.

Gdy sąd decyduje o orzeczeniu kary ograniczenia wolności w postaci wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, musi określić wymiar tej kary w stosunku miesięcznym. W sprawie wandala, który uszkodził mienie spółdzielni mieszkaniowej, tak się jednak nie stało. Z tego powodu wyrok stał się niewykonalny, wobec czego Sąd Najwyższy w Izbie Karnej orzeczenie uchylił.

Ponownie wraca sprawa penalizacji uporczywego utrudniania kontaktów z dzieckiem - tym razem chodzi o projekt poselski Konfederacji. Zakłada on karę grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku za "uporczywe uchylanie się od wykonania" orzeczonych przez sąd albo ustalonych w ugodzie sądowej lub zawartej przed mediatorem kontaktów. Przewiduje również zabezpieczenie w postaci terapii dla rodzica, który je utrudnia. Prawnicy mają wątpliwości m.in. dotyczące spraw z przemocą domową w tle.

Umorzono śledztwo dotyczące przekroczenia uprawnień m.in. przez prokuratorów, w związku z zatrzymaniem w lipcu 2024 r. b. ministra sprawiedliwości, posła PiS Marcina Romanowskiego. Poinformowała o tym rzeczniczka Prokuratora Generalnego Anna Adamiak. Do zatrzymania doszło mimo tego, że Romanowski miał immunitet Zgromadzenia Parlamentarnego RE.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek nie wyklucza skierowania skargi na Węgry do Trybunału Sprawiedliwości UE w związku z udzieleniem azylu Zbigniewowi Ziobrze. Zastrzegł jednak, że najpierw chce zobaczyć dokument, który poświadczałby, że b. minister sprawiedliwości rzeczywiście dostał azyl. Ziobro jest jednym z podejrzanych w prowadzonym przez prokuraturę śledztwie, dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości. Zarzuty mają dotyczyć łącznie 26 przestępstw.

W związku z zakończeniem reorganizacji Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego sąd poinformował, że wszystkim sprawom niezakończonym, wniesionym do Sądu Najwyższego przed 31 grudnia 2025 r. zostały nadane nowe sygnatury. Każda sprawa niezakończona posiada obecnie nową sygnaturę, ale pełnomocnicy nie zostali o tym poinformowani.

Niezgodny z prawem dostęp do systemów informatycznych oraz przechwytywanie danych będą skuteczniej w Polsce ścigane, jeśli dojdzie do uchwalenia proponowanych przez rząd zmian w kodeksie karnym. Zrealizowany w ten sposób zostanie cel unijnej dyrektywy, zobowiązującej państwa członkowskie do zagwarantowania, by umyślne i bezprawne uzyskiwanie dostępu do całości lub jakiejkolwiek części systemu informatycznego, było karalne jako przestępstwo.

Rok 2025 przyniósł kolejne istotne doprecyzowania w stosowaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Orzecznictwo sądów administracyjnych precyzyjniej określiło krąg podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji, granice pojęcia nadużycia prawa do informacji publicznej oraz zakres stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w procedurze udostępniania informacji publicznej – pisze dr Bartosz Mendyk.