Beata Dązbłaż

Jeśli dziecko z niepełnosprawnością intelektualną trafia do domu pomocy społecznej (DPS), znika z powiatowych statystyk systemu pieczy zastępczej. Dodatkowo najczęściej kierowane jest do placówek, w których mieszkają dorośli. W praktyce oznacza to, że nie szuka się już dla niego miejsca w pieczy. Tymczasem DPS powinien być ostatnim ogniwem w systemie pomocy, wykorzystanym tylko w razie braku możliwości zapewnienia innego wsparcia - podkreśla Najwyższa Izba Kontroli (NIK) w swoim raporcie.

Kwestia kierowania do domów pomocy społecznej, problematyczny plan rozwoju usług społecznych czy definicja deinstytucjonalizacji to tylko niektóre zmiany zaproponowane przez resort rodziny, do których krytycznie odnosi się Związek Powiatów Polskich (ZPP). Zwraca też uwagę na nierzetelną, bo pozbawioną wyliczenia kosztów, ocenę skutków regulacji. Swoje uwagi do projektu zgłosił także rzecznik praw obywatelskich (RPO).

Regionalne Centra Komunikacji (RCK), uruchomione przez Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Polski Związek Głuchych i Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, działają już w 16 miastach w Polsce. Ten pilotażowy system wsparcia ma przełamywać jedną z największych barier osób z niepełnosprawnościami – brak możliwości swobodnego porozumiewania się. Po zakończeniu pilotażu w 2027 roku ma on stać się stałą usługą publiczną.

Renta wdowia powoduje całkowite wstrzymanie lub obniżenie świadczenia uzupełniającego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji. W praktyce oznacza to brak możliwości łączenia świadczeń, bo wzrost dochodu z jednego tytułu automatycznie powoduje ograniczenie lub utratę innego. Ma to szczególne znaczenie przy świadczeniu uzupełniającym, którego celem jest kompensacja kosztów związanych z pielęgnacją, rehabilitacją i opieką medyczną.

Wnioski osób z niepełnosprawnością wzroku o skierowanie do sanatorium często są odrzucane, gdyż lekarz kierujący lub wojewódzkie oddziały NFZ kwestionują ich zdolność do samoobsługi i samodzielnego poruszania się. A to warunki konieczne określone w przepisach, by z uzdrowiska skorzystać. Tyle tylko, że pacjenci ci poruszają się samodzielnie, często są aktywni społecznie i zawodowo, choć potrzebują dostosowanej przestrzeni. To stary problem, ale resort zdrowia nie planuje zmian.

Miejsce dziecka jest w rodzinie – to jedyna teza, z którą zgadzają się wszystkie strony sporu o przyszłość domów pomocy społecznej (DPS), szczególnie tych dla dzieci. Tyle tylko, że to miejsce w rodzinie rozumiane jest w różnych kontekstach. Dyskusję wywołała nowelizacja ustawy o pomocy społecznej. Zakłada m.in., że do DPS-ów nie będą mogły być już kierowane dzieci. Dorośli zaś dopiero po wyczerpaniu wszelkich możliwych form wsparcia w ich środowisku.

Całościowe spojrzenie na kwestię dzieci z niepełnosprawnościami w pieczy zastępczej – to dla mnie jedna z najważniejszych zmian projektowanej nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Kluczowe kierunki to także rodziny opiekuńcze oraz mieszkalnictwo wspomagane, które daje największe szanse na niezależne życie - mówi Joanna Luberadzka-Gruca, prezeska Fundacji Polki Mogą Wszystko. Fundacja jest w Koalicji na rzecz Rodzinnej Opieki Zastępczej.

Nowelizacja ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej stawia na wzmocnienie i rozwój form pieczy rodzinnej przed instytucjonalną. Zawodowe rodzicielstwo zastępcze ma być bardziej atrakcyjne m.in. poprzez zwiększenie wynagrodzeń i dodatków dla rodzin zastępczych oraz waloryzację świadczeń. Ministerstwo pracy zakłada, że już w pierwszym roku działania nowych przepisów liczba miejsc w rodzinach zastępczych zwiększy się o 300. Będą też wygaszane interwencyjne ośrodki preadopcyjne.

Od 30 kwietnia podmioty udzielające świadczeń w zakresie wentylacji domowej warunkowo wznowią przyjęcia nowych dorosłych pacjentów. Od stycznia trwał pat. Pacjenci zakwalifikowani do respiratoterapii domowej pozostawali w szpitalu ze względu na to, że część podmiotów wstrzymała przyjęcia. Teraz Ministerstwo Zdrowia pracuje nad nowymi zasadami udzielania tych świadczeń.

Polscy pacjenci z zaawansowanym rakiem pęcherza po diagnozie i na początku leczenia nie mają dostępu do nowoczesnej terapii, która w Europie jest już standardem. Ministerstwo Zdrowia nie zgodziło się na objęcie refundacją leków Padcev oraz Keytruda. Obecnie trwa proces odwoławczy. Pacjenci alarmują, że brak refundacji terapii to zmniejszenie szansy na wydłużenie życia.