Beata Dązbłaż

Nie mam wątpliwości, że obecna nowelizacja ustawy o pomocy społecznej jest dużą zmianą. Dotykamy bardzo wielu obszarów, które od lat nie były zmieniane. I jestem przekonana, że będzie to miało przełożenie właśnie na indywidualne sytuacje osób korzystających ze wsparcia w pomocy społecznej. Wpłynie chociażby na sytuację dzieci, które nie będą umieszczane w DPS-ach, czy bezpieczeństwo mieszkańców DPS-ów – mówi w rozmowie z Prawo.pl Katarzyna Nowakowska, wiceministra rodziny, pracy i polityki społecznej.

Pracownik socjalny będzie miał obowiązek zdiagnozować sytuację dziecka w rodzinie, w której robi wywiad środowiskowy. Ministerstwo rodziny poszerza kwestionariusz wywiadu środowiskowego w kontekście przeciwdziałania przemocy domowej. To zmiana konieczna, ale spóźniona i powierzchowna - wskazują eksperci. Wciąż brakuje bowiem regulacji, które zapewnią jednolitość i rzetelność wywiadów środowiskowych.

Aby sprzęt z centralnej wypożyczalni technologii wspomagających, którą zamknięto z końcem ubiegłego roku, mógł trafić do osób prywatnych czy organizacji, konieczne są zmiany legislacyjne. Jedno jest pewne – centralna wypożyczalnie się nie sprawdziła, a jej utrzymanie, choć jest już zamknięta, dalej kosztuje. Wiadomo też, że trzeba się spieszyć, aby cokolwiek jeszcze uratować ze sprzętu, który stoi nieużywany już trzeci rok.

Całkowity zakaz pracy dla opiekuna osoby z niepełnosprawnością, który ma prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach, uderza w konstytucyjną zasadę wolności pracy - uznał Trybunał Konstytucyjny. To wyrok spóźniony o wiele lat, choć może mieć znaczenie dla opiekunów, którzy mają sprzed lat decyzję administracyjną o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bo nie zrezygnowali z pracy. Ale tych może być garstka.

W Centrach Krwiodawstwa z roku na rok przybywa dawców krwi i jej składników. Ale rośnie też dług szpitali wobec Centrów. Z danych Narodowego Centrum Krwi wynika, że łączny zysk netto wszystkich Regionalnych Centrów Krwi i Krwiolecznictwa w 2024 roku był o ponad 75 proc. niższy niż w jeszcze dwa lata wcześniej.

Jeśli placówka medyczna wykona więcej badań, niż ma w umowie z NFZ, takich jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, gastroskopia czy kolonoskopia, Fundusz zapłaci jej za nie tylko 40 proc. I to dopiero na koniec roku. Takie zmiany planuje wprowadzić NFZ zarządzeniem prezesa, które obowiązywałoby z datą wsteczną od początku tego roku. Eksperci są zgodni, że w praktyce oznacza to limitowanie tych świadczeń. Dla pacjentów zaś oznacza to jedno – jeszcze dłuższy czas oczekiwania.

Po przeciągających się pracach rządu nad projektem ustawy o bonie senioralnym, ostatecznie nie zajął sią nim nawet Stały Komitet Rady Ministrów, projekt trafił do kosza. Bonu senioralnego nie będzie. W rewizji Krajowego Planu Odbudowy (KPO), której rząd dokonał kilka dni temu, w miejsce ustawy o bonie senioralnym wpisano projekt o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. I choć założenia bonu senioralnego były kontrowersyjne, oznacza to, jak twierdzą eksperci, brak systemowej polityki senioralnej.

Od kilkugodzinnego oczekiwania na przyjazd służb, przez kłopoty techniczne z rejestracją w aplikacji, aż po kompletny brak reakcji na zgłoszone zdarzenie – na takie problemy skarżą się osoby głuche, korzystające z aplikacji mobilnej Alarm112. Pomimo że aplikacja działa od 2019 r., kłopoty nie znikają. PFRON od roku prowadzi postępowanie w sprawie braku dostępności, a MSWiA dopiero pracuje nad nową wersją systemu, która ma w końcu usprawnić komunikację.

Ministerstwo rodziny opublikowało na swojej stronie raport z przeglądu przepisów o świadczeniu wspierającym. Zgodnie z ustawą musiał się on odbyć po roku jej działania. Zaskakuje jednak skromność raportu oraz ogólnikowe wskazanie przez resort, co w ustawie ma się zmienić. Eksperci zwracają uwagę, że rekomendacje nie uwzględniają chociażby zabezpieczenia przed obniżeniem punktacji w decyzji o poziomie wsparcia w odwołaniu od niej, w tym do sądu.

Od stycznia przyszłego roku karta e-DiLO ma być obowiązkowa we wszystkich placówkach, a obwieszczenie ministra zdrowia określi, jakie badania i przy jakich nowotworach trzeba wykonać. Teraz nie ma takiego standardu, a niektóre procedury bardziej opłaca się placówce robić bez karty DiLO, więc wielu pacjentów nie otrzymuje jej wtedy, kiedy powinno. Dodatkowo problemem jest czas założony w karcie na wykonanie badań - bez karty nie ma presji czasowej, a, co za tym idzie, finansowej, dla placówki.