Beata Dązbłaż

Jeśli dziecko z niepełnosprawnością intelektualną trafia do domu pomocy społecznej (DPS), znika z powiatowych statystyk systemu pieczy zastępczej. Dodatkowo najczęściej kierowane jest do placówek, w których mieszkają dorośli. W praktyce oznacza to, że nie szuka się już dla niego miejsca w pieczy. Tymczasem DPS powinien być ostatnim ogniwem w systemie pomocy, wykorzystanym tylko w razie braku możliwości zapewnienia innego wsparcia - podkreśla Najwyższa Izba Kontroli (NIK) w swoim raporcie.

Kwestia kierowania do domów pomocy społecznej, problematyczny plan rozwoju usług społecznych czy definicja deinstytucjonalizacji to tylko niektóre zmiany zaproponowane przez resort rodziny, do których krytycznie odnosi się Związek Powiatów Polskich (ZPP). Zwraca też uwagę na nierzetelną, bo pozbawioną wyliczenia kosztów, ocenę skutków regulacji. Swoje uwagi do projektu zgłosił także rzecznik praw obywatelskich (RPO).

Regionalne Centra Komunikacji (RCK), uruchomione przez Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Polski Związek Głuchych i Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, działają już w 16 miastach w Polsce. Ten pilotażowy system wsparcia ma przełamywać jedną z największych barier osób z niepełnosprawnościami – brak możliwości swobodnego porozumiewania się. Po zakończeniu pilotażu w 2027 roku ma on stać się stałą usługą publiczną.

Renta wdowia powoduje całkowite wstrzymanie lub obniżenie świadczenia uzupełniającego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji. W praktyce oznacza to brak możliwości łączenia świadczeń, bo wzrost dochodu z jednego tytułu automatycznie powoduje ograniczenie lub utratę innego. Ma to szczególne znaczenie przy świadczeniu uzupełniającym, którego celem jest kompensacja kosztów związanych z pielęgnacją, rehabilitacją i opieką medyczną.

Wnioski osób z niepełnosprawnością wzroku o skierowanie do sanatorium często są odrzucane, gdyż lekarz kierujący lub wojewódzkie oddziały NFZ kwestionują ich zdolność do samoobsługi i samodzielnego poruszania się. A to warunki konieczne określone w przepisach, by z uzdrowiska skorzystać. Tyle tylko, że pacjenci ci poruszają się samodzielnie, często są aktywni społecznie i zawodowo, choć potrzebują dostosowanej przestrzeni. To stary problem, ale resort zdrowia nie planuje zmian.