Pacjenci nie chcą, aby apteki całkowicie nie mogły oferować im jakichkolwiek korzyści z tego tytułu, że robią zakupy w konkretnej placówce. Chcą skorzystać np. z Karty Seniora czy Karty Dużej Rodziny. Chcą także mieć możliwość porównania cen leków pomiędzy różnymi aptekami i punktami aptecznymi. Dlatego apelują w tej sprawie do Ministerstwa Zdrowia. Resort tymczasem zakazuje na razie reklamy porównawczej. Trwają prace nad nowymi zasadami reklamy aptek.
Trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne (UD291), których celem jest usunięcie całkowitego zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych zawartego w art. 94a ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne. To wynik wykonania wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 19 czerwca 2025 r. (w sprawie C-200/2024), który stwierdził, że Polska narusza w ten sposób swobody przedsiębiorczości, świadczenia usług i ogranicza usługi informacji handlowej. Całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności obowiązuje w Polsce od 2012 r. To ma się zmienić, trwają prace nad nowelizacją przepisów. Jak informuje MZ, w ramach konsultacji i opiniowania projektu wpłynęły 172 uwagi zawarte na 234 stronach, zgłoszone przez 29 podmiotów. Niektóre resort już wziął pod uwagę, o czym mówiono na ostatniej konferencji uzgodnieniowej w MZ. Ministerstwo informuje, że po uwzględnieniu uwag zgłoszonych w ramach konsultacji publicznych i uzgodnień:
Czytaj także: Reklama aptek po konsultacjach: Resort zdrowia utrzymuje sporo przepisów
MZ obawia się, że reklama aptek i punktów aptecznych mogłaby wpływać na nieracjonalne decyzje konsumenckie. - Dotyczy to w szczególności praktyk polegających na oferowaniu klientom różnego rodzaju korzyści materialnych i niematerialnych, takich jak nagrody, udział w programach lojalnościowych czy inne formy gratyfikacji, które miały na celu budowanie przywiązania do konkretnej placówki aptecznej. Przepis ma na celu również ograniczenie rabatów warunkowych, które przysługiwałyby np. za przedstawienie dowodu w postaci paragonu dokonania uprzednich zakupów, wydania w aptece konkretnej kwoty czy zakupu oznaczonego produktu – uzasadnia resort proponowane przepisy.
Pacjenci obawiają się jednak, że zostanie utrzymany zakaz jakichkolwiek korzyści dla klientów aptek za zakupy w konkretnej placówce, który może wykluczyć działania społeczne i programy wsparcia pacjentów (np. Ogólnopolska Karta Seniora czy Karta Dużej Rodziny). - Organizacje reprezentujące pacjentów oraz środowiska senioralne oczekują zmian w prawie zmierzających do realnego dostępu do informacji, które mają bezpośredni wpływ na koszty leczenia i bezpieczeństwo oraz ciągłość terapii. Oczekujemy jasnych i przewidywalnych przepisów, które będą chronić pacjentów z jednej strony przed agresywnym marketingiem, ale jednocześnie zagwarantują im prawo do możliwie szerokiej informacji pozwalających podejmować racjonalne decyzje zdrowotne i finansowe – mówi Karolina Ciepiela z Koalicji „Na pomoc Niesamodzielnym”. Organizacja jest jednym z sygnatariuszy apelu do MZ. Organizacje domagają się, aby przepisy zagwarantowały informacje m.in. o:
W uwagach zgłaszanych w grudniu do projektu nowelizacji ustawy Prawo farmaceutyczne Koalicja „Na pomoc niesamodzielnym” wskazała, że od wielu lat zwraca uwagę na malejącą dostępność usług realizowanych przez apteki i punkty apteczne, jednocześnie podkreślając ich znaczenie jako lokalnych centrów usług zdrowotnych, szczególnie w mniejszych miejscowościach. Jednym z kluczowych elementów wykorzystania potencjału aptek i punktów aptecznych jest odpowiednia edukacja i informacja społeczeństwa – podkreśla Karolina Ciepiela.
Pacjenci obawiają się także zakazu reklamy porównawczej. - Wprowadzono też zakaz reklamy porównawczej rozumianej jako reklamy umożliwiającej bezpośrednio lub pośrednio rozpoznanie konkurencyjnej apteki lub punktu aptecznego albo oferowanego asortymentu lub usług oferowanych przez konkurencyjną aptekę lub punkt apteczny – czytamy w uzasadnieniu do projektu nowelizacji przepisów.
W opinii organizacji pacjenckich, ograniczenia reklamy porównawczej, mogą utrudnić pacjentom dostęp do informacji o cenach i narzędzi ich porównywania. - Koalicja wskazywała, że przepisy powinny eliminować niepożądany marketing, ale nie ograniczać działań informacyjnych ważnych dla pacjentów i ich opiekunów. Pozytywnie oceniliśmy również likwidację zakazu reklamy wyrobów medycznych w obrocie pozaaptecznym, choć podkreśliliśmy, że nadal nierozwiązany pozostaje problem braku wyodrębnienia sklepów medycznych jako odrębnej kategorii podmiotów – wskazuje Karolina Ciepiela.
Z kolei Dolnośląska Izba Aptekarska we Wrocławiu jest krytyczna wobec projektu MZ i uważa, że powinny się zmienić jego założenia. W opinii Rady przepisy o reklamie aptek i punktów aptecznych nie powinny skłaniać do nadmiernej konsumpcji leków, a ten projekt tego nie gwarantuje. Rada stoi na stanowisku, że reklama aptek i punktów aptecznych, powinna być co do zasady zakazana, ale przy równoczesnym rozbudowaniu katalogu dozwolonej informacji o pracy apteki i punktu. – Szerszy zakres informacji o działalności aptek uzasadniony jest rozbudowywaniem na przestrzeni ostatnich lat zakresu usług, które mogą być świadczone w aptekach. Interes społeczny wymaga zatem uwzględnienia tej kwestii, zwłaszcza że nowe usługi wprowadzane do aptek (np. opieka farmaceutyczna, szczepienia ochronne, przeglądy lekowe, badania diagnostyczne) nakierowane są na ochronę życia i zdrowia pacjentów oraz wypełniają podstawową rolę apteki jako placówki ochrony zdrowia publicznego – pisze Rada w swojej uchwale.
W opinii Agaty Bzymek-Waśniewskiej, radcy prawnego i Cypriana Kuczka, aplikanta radcowskiego, którzy reprezentują Kancelarię Radców Prawnych DBS, zmiana przepisów proponowana przez MZ może sprzyjać większej transparentności rynku i poprawie dostępu pacjentów do informacji. - Jednak jednocześnie rodzi ryzyko intensyfikacji działań marketingowych, szczególnie przez podmioty o silnej pozycji kapitałowej. W tym kontekście kluczowe znaczenie będzie miało wypracowanie jednolitej praktyki interpretacyjnej nowych przepisów oraz efektywna kontrola organów nadzoru. Dla podmiotów prowadzących apteki nadchodzące zmiany oznaczają konieczność bieżącego monitorowania procesu legislacyjnego oraz przygotowania się na nowe obowiązki w zakresie zgodności działań reklamowych z prawem i zasadami etyki zawodowej – komentują.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
