Beata Dązbłaż

Chociaż wariant delta statystycznie częściej powodował cięższą chorobę niż omikron, to pamiętajmy, że statystyka nie odnosi się do jednostek. Zakażenie każdym z wariantów koronawirusa wiąże się z bardzo dużym spektrum objawów. Może być to zakażenie bezobjawowe, ale może być to też ciężka, śmiertelna choroba i całe spektrum objawów pomiędzy tymi skrajnościami – mówi w rozmowie z Prawo.pl prof. Krzysztof Pyrć, wirusolog, twórca i kierownik Pracowni Wirusologii na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Każdy człowiek ma prawo do wyrażenia swojej woli, w taki sposób, jaki jest dla niego dostępny. Polskie prawo dopuszcza tymczasem, że ktoś może decydować za osobę z niepełnosprawnością poprzez ubezwłasnowolnienie, w tym w kwestii zdrowia. Eksperci przekonują, że ubezwłasnowolnienie może zastąpić asysta prawna lub pełnomocnictwo wspierające, ale wymaga to zmiany kodeksu cywilnego.

Pacjenci onkologiczni, z chorobami otępiennymi po operacjach, niekiedy nie kontrolują swoich zachowań. Nie ma przepisów, które by określały stosowanie wobec nich przymusu bezpośredniego, choć opieka czasami tego wymaga. To na przykład zapięcie pacjenta pasami, żeby nie spadł ze szpitalnego łóżka. Ministerstwo Zdrowia zauważa jedynie, że działania powinny być "proporcjonalne do ryzyka dla zdrowia". Lekarze obawiają się konsekwencji prawnych za naruszenie dóbr osobistych pacjenta.

Szpitale dopiero od 2025 r. będą musiały raportować do Rządowego Centrum Bezpieczeństwa dane o pacjentach z Covid-19 oraz liczbie wykorzystanych łóżek. Pierwotnie miały to robić już od nowego roku, jednak uniemożliwiły to niezakończone prace projektowe nad oprogramowaniem RCB. Ministerstwo Zdrowia zapowiada, że stanie się to z końcem 2024 roku.

Biura poselskie i senatorskie nie podlegają wymogom zapewnienia dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami. Tymczasem, jak wskazują rozmówcy Prawo.pl, istnieje jednoznaczny obowiązek prawny zapewnienia dostępności przez jednostki sektora publicznego. Domaga się tego strona społeczna w apelu wystosowanym do parlamentarzystów.

Do pierwszego czytania w Sejmie skierowano obywatelską inicjatywę ustawodawczą dotyczącą zmian w ustawie o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia w ochronie zdrowia. Przygotował ją Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych (OZZPiP). Związkowcy podkreślają, że to odpowiedź na chaos panujący po 1 lipca 2022 r., gdy weszła w życie nowelizacja tzw. ustawy o pensjach minimalnych.

Rzecznik Praw Pacjenta wznawia z urzędu sprawy, w których wcześniej nie mógł przyznać odszkodowania ze środków Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Ma to związek z potwierdzeniem, że żylna choroba zakrzepowo-zatorowa stanowi działanie niepożądane szczepionki Vaxzevria, znaną pod wcześniejszą nazwą „COVID-19 Vaccine AstraZeneca”. Osoby, które po szczepieniu trafiły z tego powodu do szpitala, a dotąd nie złożyły wniosku do RPP, mogą to nadal zrobić.

Model kompleksowej rehabilitacji, który umożliwia osobom z niepełnosprawnością podjęcie lub powrót do pracy, pilotażowo wdrażany od 2018 r., przyniósł oczekiwany efekt, czyli stabilne zatrudnienie. Po dwóch latach od zakończenia uczestnictwa w programie pracę miało 30 proc. więcej osób niż po trzech miesiącach od jego ukończenia. Po zakończonym pilotażu PFRON ma zabezpieczone środki jeszcze na rok działania programu. W tym czasie liczy na to, że uda się na stałe realizować go na podstawie odpowiednich zapisów ustawowych.

Zakład lecznictwa uzdrowiskowego będzie musiał zapewnić odpowiednią liczbę pokoi oraz łazienek dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, szczególnie poruszających się na wózkach. Brakuje jednak terminu, do kiedy uzdrowiska, na przykład wpisane do rejestru zabytków lub objęte ochroną konserwatorską, będą musiały dostosować się do tych wymogów. Wiadomo natomiast, że jeśli podmiot nie spełni wymogów, może mieć problem z podpisaniem umowy z NFZ.

Do końca sierpnia br. do PFRON wpłynęło 69 skarg na brak dostępności instytucji publicznych. Jednak aż 90 proc. z nich nie mogła być rozpatrzona z powodu braków formalnych. Jednym z najczęściej popełnianych przez skarżących błędów jest złożenie skargi bez poprzedzenia jej wcześniej wnioskiem o zapewnienie dostępności. A to on musi być złożony jako pierwszy i dopiero, gdy instytucja nie zapewni dostępności, można złożyć skargę na jej brak.