Patrycja Rojek-Socha

Ważą się losy sędziów z obecnej KRS. Pomysły na ich usunięcie, ze względu na wadliwą procedurę powołania, są dwa - jeden to uchwała Sejmu, drugi - ustawa, np. skracająca kadencję. Jeśli wybrana zostanie szybsza droga uchwały, ważne będzie też jak wybrani zostaną następcy. I tu może pojawić się problem, bo zdaniem części z prawników, Konstytucja wprost tego nie normuje, a "nowa" ustawa regulująca tryb powołania, może nie zyskać aprobaty prezydenta.

31 grudnia br. upływa termin dla asystentów sędziowskich i referendarzy, ale tylko tych, którzy byli zatrudnieni w momencie wejścia w życie nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych z 2017 r., na przystąpienie do egzaminu sędziowskiego. Ich koledzy, którzy zaczęli pracę później, tej szansy - bez aplikacji - już nie mają. Ministerstwo Sprawiedliwości chciało to zmienić, ale stosowne przepisy znalazły się w projektach spłaszczających strukturę sądów, które utknęły w trakcie procesu legislacyjnego.

Co najmniej do 30 grudnia br. przesunie się obowiązek posiadania, m.in. przez adwokatów i radców prawnych, skrzynek do e-doręczeń. To nie wszystko, bo Ministerstwo Cyfryzacji chce wyjść z inicjatywą legislacyjną przesuwającą ten termin jeszcze o rok - do 1 stycznia 2025 r. Z nieoficjalnych informacji wynika, że operatorowi zabrakło czasu - system nie jest jeszcze w pełni przygotowany. Komunikat ministra przesuwający termin planowany jest na czwartek, 23 listopada.

Po zmianach Kodeksu cywilnego, które weszły w życie wiosną 2023 r., w uzasadnionych okolicznościach, zachowek można rozłożyć na raty, odroczyć jego płatność, a nawet obniżyć wysokość. Wszystko zależy jednak od sytuacji stron. Prawnicy podkreślają jednak, że warto byłoby pójść dalej i wprowadzić zmiany choćby w zakresie wliczania do zachowka darowizn, ich zdaniem powinny się liczyć tylko te "na poczet spadku".

Najpierw zmiany w KRS, później uporanie się z jej decyzjami w sądach powszechnych i Sądzie Najwyższym - to priorytety na przywrócenie praworządności w wymiarze sprawiedliwości. Trzeba przy tym brać pod uwagę interesy obywateli. Dlatego proponujemy by neo-sędziowie do momentu zakończenia spraw, które rozpatrują, ale też nowych konkursów, mogli być delegowani. Z kolei ci, którzy sprzeniewierzyli się przysiędze sędziowskiej i dopuścili się uchybienia godności urzędu, powinni odpowiadać dyscyplinarnie - mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, członek Stowarzyszenia Sędziów Polskich IUSTITIA.

Pomiędzy kredytami frankowymi a kredytami z WIBOR-em jest sporo podobieństw i to na wielu płaszczyznach. Nie oznacza to jednak, że wszystkie takie umowy da się wzruszyć. Liczyć się będzie moment ich zawarcia, to jak kredytobiorcy byli informowani o ryzyku i ostatecznych kosztach kredytu oraz to czy bank, ustalając wskaźnik WIBOR, kierował się prawem i dobrymi obyczajami. Prawnicy wskazują, że warto próbować, bo można wiele zyskać.

Sądy policzyły, ile sędziowie stracili na ustaleniu ich wynagrodzenia w 2023 r. na podstawie ustawy okołobudżetowej, i zaczęły występować m.in. do Ministerstwa Sprawiedliwości o dodatkowe środki na wyrównania. Powołują się przy tym na listopadowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, który uznał, że pominięcie przy tegorocznych sędziowskich płacach ustawy ustrojowej było niekonstytucyjne. Prawo.pl dotarło do pisma prezesa NSA, z którego wynika, że tylko tam na wyrównania potrzeba 7,5 mln zł.

Adwokatka Monika Horna-Cieślak, specjalizująca się i zajmująca się prawami dzieci, współautorka głośnej ustawy Kamilka, czyli nowelizacji zwiększającej ochronę dziecka przed przemocą, przewodnicząca Sekcji Praw Dziecka przy warszawskim ORA, zwyciężczyni konkursu „Rising Stars – Liderzy Jutra 2019” jest kandydatką koalicji na Rzeczniczkę Praw Dziecka. Inicjatorami zgłoszenia jej kandydatury są dzieci, młodzież i osoby młode. A rekomenduje i popiera ją prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej.

Do 24 listopada można zgłaszać kandydatów na członków Zespołu do spraw analizy zdarzeń, na skutek których małoletni poniósł śmierć lub doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. O jego powołanie od wielu lat apelowała m.in. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, a zmiany znalazły się w nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - tzw. ustawie Kamilka. Kadencja ekspertów trwa 4 lata.

Obowiązujące przepisy pozwalają dłużnikowi skutecznie unikać egzekucji. Komornicy niewiele mogą zrobić, gdy przykładowo oficjalnie zarabia on płacę minimalną a resztę zarobków dostaje "pod stołem". Problemem jest też choćby zakładania kont rachunkowych w zagranicznych bankach czy instytucjach finansowych, do których komornicy "dostępu" nie mają - podkreślali uczestnicy konferencji Komornik Sądowy - postrzeganie społeczne a rzeczywistość prawna".