W ubiegłym tygodniu na stronie Sądu Okręgowego w Warszawie pojawiła się informacja o powołaniu sędziego Huberta Zaremby na stanowisko wiceprezesa ds. organizacji pracy i koordynacji działań przywracających standardy praworządności. Ministerstwo Sprawiedliwości, pytane przez Prawo.pl, zapewniło, że nie kierowało do sądów żadnych rekomendacji ani zaleceń w tej sprawie.

W sądach rejonowych w miastach objętych powodzią odwołano rozprawy i posiedzenia wyznaczone na poniedziałek, 16 września. Z kolei prezes Sądu Rejonowego w Opolu zwróciła się do sędziów, by ci - w związku z powodzią - nie egzekwowali kar porządkowych ani nie podejmowali innych działań dyscyplinujących świadków, strony i pełnomocników w związku z nieusprawiedliwioną nieobecnością. Aplikanci będą mieć zajęcia zdalnie, a prawnicy szykują wsparcie dla swoich kolegów z zalanych terenów.

Nie milkną echa propozycji ministra sprawiedliwości dotyczących uregulowania statusu powołań sędziów z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej wedle ustawy zmienionej w 2017 roku. Koncepcja, jaka z niej wybrzmiewa, oznacza czystki, upokarzające degradacje sędziów i groźby postępowań dyscyplinarnych. Szkoda, że nie są publicznie znane nazwiska wszystkich twórców tego pomysłu, warto byłoby te osoby zapamiętać - pisze prof. dr hab. Mariusz Załucki, sędzia SN orzekający w Izbie Cywilnej.

Sztuczna inteligencja wdziera się na rynek prawniczy i choć w rekrutacji do kancelarii ma nadal małe znaczenie, może się to w najbliższych latach zmienić. Prawnikom w odnalezieniu wymarzonej pracy może pomoże specjalizacja, umiejętności komunikacyjne i rozpoznawalność - np. w portalach społecznościowych. Podstawą jest też język angielski prawniczy, na wyższym poziomie - podkreślały ekspertki podczas konferencji „Zawodowe Rewolucje! - O zmianach zawodowych w karierze adwokatki i adwokata".

Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego prof. Małgorzata Manowska wyraziła publicznie oburzenie zakomunikowanym atakiem na niezależność władzy sądowniczej. Miał to zapowiedzieć minister sprawiedliwości Adam Bodnar w obecności premiera. Represje te – zdaniem I Prezes - można przyrównać do terroru stalinowskiego. A dotknąć mogą grupy ponad trzech tysięcy sędziów, którzy z powodzeniem przeszli określoną prawem procedurę awansową.

Przedstawione 6 września 2024 r. propozycje zmian w moim przekonaniu niewiele mają wspólnego z przywracaniem praworządności. Oczywiście zdaję sobie w pełni sprawę, iż po 2018 roku wiele osób uzyskało różne funkcje i stanowiska w sądownictwie, co nie wynikało wyłącznie z ich kompetencji i doświadczenia zawodowego. Nie ma jednak mojej zgody na to, żeby z powodu tej wąskiej grupy osób, w tak rażący sposób dyskryminować, poniżać i niszczyć około 3 tys. pozostałych sędziów - pisze Ewa Pawłowska, sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie.

Obciążeni pracą sędziowie chcieliby m.in. mieć wsparcie asystentów. Szacują, że gdyby mieli jednego lub dwóch na wyłączność, to można by efektywnie uporać się z sądowymi zaległościami. Problem w tym, że asystenci z sądów rezygnują, bo są obciążeni pracą, a ich wynagrodzenia oscylują w granicach płacy minimalnej. Dodatkowo - od tego roku są praktycznie pozbawieni szans na szybki awans na stanowisko sędziego.

Decyzja o udziale w konkursie na referendarza sądowego ma charakter prywatny. To działanie ma na celu dopiero uzyskanie uprawnień. Podobnie jak ocena wiedzy lub umiejętności jej stosowania osoby prywatnej nie jest sprawą publiczną. Miał rację Prezes Sądu Rejonowego, iż dane o pracy konkursowej nie mają charakteru informacji publicznej. Uzasadnienie tego stanowiska wynika z sytuacji prawnej osób biorących udział w konkursie – wskazał Naczelny Sąd Administracyjny.

Krajowa Rada Sądownictwa przyjęła stanowisko, w którym wyraża stanowczy sprzeciw wobec zapowiadanych przez rząd zmian dotyczących sędziów powołanych po 2018 roku. Chodzi o tzw. neo-sędziów powołanych przy udziale Rady ukształtowanej nowelą z grudnia 2017 r., w której składzie jest 15 członków/sędziów wybranych przez Sejm, a nie przez innych sędziów. KRS apeluje też do sędziów o odwagę w czasie próby.

Na stronie Sądu Okręgowego w Warszawie pojawiła się informacja o powołaniu sędziego Huberta Zaremby na stanowisko wiceprezesa ds. organizacji pracy i koordynacji działań przywracających standardy praworządności. Na razie nie wiadomo jakie konkretnie kompetencje miałby wiceprezes, w sądzie trwa obecnie m.in. wymiana przewodniczących wydziałów - procedura odwołania dotyczy przykładowo dra Tomasza Niewiadomskiego, który szefuje wydziałowi frankowemu.

Od prawidłowej procedury do opinii o nadużywania prawa - nie milkną echa wycofania przez premiera Donalda Tuska kontrasygnaty postanowienia prezydenta o powołaniu na przewodniczącego Zgromadzenia Sędziów Izby Cywilnej SN sędziego Wesołowskiego. Część prawników uważa, że to działanie bezprawne, ale są też tacy, którzy decyzji premiera bronią.

Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury kończy już projekt naprawczy, który ma m.in. rozwiązać problem uchwał neo-KRS, w tym statusu powołanych przy jej udziale sędziów. Ministerstwo Sprawiedliwości chce do tego dorzucić przepisy dotyczące rozliczeń dyscyplinarnych. Sama ustawa miałaby wejść w życie w sierpniu 2025 r., po wyborach prezydenckich. Dla neo-sędziów oznacza co najmniej trzy scenariusze - w zależności od tego skąd przyszli, co robili i czy dobrowolnie wrócą na poprzednie stanowisko.

Rozpoczęła się procedura zmiany przewodniczącego XXVIII Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Warszawie - tzw. wydziału frankowego. Powodem jest - jak wynika z nieoficjalnych informacji Prawo.pl - sposób awansowania sędziego dra Tomasza Niewiadomskiego, czyli przy udziale tzw. neo-KRS ukształtowanej nowelizacją z grudnia 2017 r. Obaw nie kryją i pełnomocnicy frankowiczów, i sędziowie. Tym bardziej, że tzw. neo-sędziów w wydziale jest ok. 30 - na 35 sędziów.

Zgromadzenie sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego wyłoniło trzech kandydatów na prezesa tej Izby: dotychczasową prezes Izby Joannę Misztal-Konecką, Marcina Łochowskiego oraz Marcina Krajewskiego. Sędziowie wybrani przed 2018 r., tzw. starzy, nie wzięli udziału w wyborze tych kandydatów, gdyż zgromadzenie - ich zdaniem - zwołała osoba nieuprawniona, zatem niemożliwy jest wybór kandydata na stanowisko prezesa w sposób skuteczny.

Prezes Rady Ministrów, składając podpis na akcie urzędowym prezydenta, nie posiadał informacji niezbędnych do właściwej oceny przedłożonego postanowienia. Niezbędne i wyczerpujące informacje nie zostały przedstawione prezesowi przy złożeniu podpisu – tak premier Donald Tusk uzasadnia cofnięcie kontrasygnaty pod pismem prezydenta o wyznaczeniu tzw. neo-sędziego Krzysztofa Wesołowskiego do przeprowadzenia w Izbie Cywilnej wyboru kandydatów na prezesa.

Trwają intensywne prace nad uregulowaniem kwestii statusu neo-sędziów. Od początku zapowiadano, że asesorzy i młodzi sędziowie z sądów powszechnych nie będą ponownie poddani procedurze, problem pojawił się jednak w przypadku asesorów w sądach administracyjnych - ich powołuje prezydent na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. W Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury i w rządzie zwyciężyła jednak koncepcja, by potraktowano ich tak samo, jak pozostałych asesorów.

Neo-sędziowie powołani na stanowiska sędziowskie spoza zawodu - np. adwokaci, radcy prawni, w ramach przywracania praworządności i po złożeniu deklaracji o dobrowolnym powrocie, będą mogli zostać zatrudnieni na stanowisku starszego asystenta sędziego, a w przypadku "nowych" sędziów z SN - w Biurze Studiów i Analiz SN lub w Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości. Ci, którzy byli prokuratorami, będą mogli wrócić do prokuratury - taka propozycja została przedstawiona podczas spotkania premiera ze środowiskami prawniczymi.

Już po raz 13. Wolters Kluwer Polska organizuje konkurs Rising Stars Prawnicy - liderzy jutra. Jury wyłoni młodych prawników wyróżniających się nie tylko wiedzą, ale też pracą na rzecz społeczeństwa i państwa prawa, a także kreatywnością i wykorzystywaniem nowych technologii. Kandydaci nie mogą mieć więcej niż 35 lat. Zgłoszenia można przesyłać do północy 10 września br.

Premier Donald Tusk poinformował, że podjął decyzję o uchyleniu kontrasygnaty pod prezydenckim powołaniem neo-sędziego Krzysztofa Wesołowskiego na przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej, które ma wybrać kandydatów na jej prezesa. To ma być pokłosie skargi dwóch sędziów SN właśnie na kontrasygnatę. Wcześniej konstytucjonaliści mówili Prawo.pl, że kontrasygnaty nie można cofnąć, gdyż na jej straży stoi Konstytucja.

Należy zapewnić procedury umożliwiające stronom sporu ponowne rozpatrzenie lub wznowienie ich spraw przed właściwym sądem, przy poszanowaniu praw osób trzecich, działających w dobrej wierze, w sprawach cywilnych i niepogarszania sytuacji skazanego w sprawach karnych – to opinia Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE, wydana w sprawie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym i przepisów wprowadzających.