Duża nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego z 2019 roku, nazywana przez wielu praktyków „deformą”, przyczyniła się do dekompozycji, dezintegracji, wręcz destrukcji tej procedury. Dlatego potrzebne są w niej pilne zmiany, ale dobre rozwiązania trzeba zostawić, chociaż niektóre z poprawkami - mówi dr hab. Andrzej Olaś, adwokat, adiunkt w Zakładzie Postępowania Cywilnego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Niby identyczny problem, ale rozstrzygnięcie inne. Mimo bogatego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE i Sądu Najwyższego frankowicze nie mają gwarancji, że ich sprawy zostaną potraktowane tak samo w różnych rejonach Polski. To efekt nie tylko niezawisłości sędziowskiej, ale również braku precyzji w procedurze cywilnej.

Sztuczna inteligencja coraz mocniej zaznacza swoją obecność w codziennej pracy prawnika, a obszarem, w którym dla wielu kancelarii staje się niemal bezcenna, jest analiza i przeszukiwanie orzeczeń. Tym samym jest też pomocna w kontaktach i "załatwianiu" spraw klienta. Dzięki zdobywanym przy jej pomocy danym, łatwiej bowiem odpowiedzieć na ich potrzeby - wynika z raportu orzeczniczego 2024 r. "Orzecznictwo w pracy współczesnego prawnika", opracowanego przez Wolters Kluwer Polska.

W Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury trwają intensywne prace m.in. nad uregulowaniem statusu neo-sędziów. Młodzi sędziowie tuż po asesurze i asesorzy w sądach powszechnych mogą - zgodnie z zapowiedziami - spać spokojnie. Inaczej jednak wygląda sytuacja asesorów w sądach administracyjnych. W tym przypadku rozważane jest powtórzenie asesorskich konkursów.

Premier Donald Tusk powołał prokuratora Jacka Bilewicza na stanowisko zastępcy Prokuratora Generalnego. Od 12 stycznia do 13 marca prok. Bilewicz pełnił obowiązki prokuratora krajowego, po odsunięciu z tego stanowiska prok. Dariusza Barskiego a następnie do 23 lipca pełnił obowiązki służbowe w Biurze Prezydialnym PK. Ponadto został powołany do składu Zespołu doradców społecznych przy Prokuratorze Generalnym do spraw przeciwdziałania mowie nienawiści i przestępstwom motywowanym uprzedzeniami.

Działania dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, prof. dr. hab. Piotra Girdwoynia, naruszają zasadę równości praw wynikającą z Konstytucji RP oraz dobra osobiste grupy kilku tysięcy sędziów, którzy uzyskali nominacje w trybie określonym obecnie obowiązującą ustawą o Krajowej Radzie Sądownictwa - twierdzi I Prezes Sądu Najwyższego.

Dyrektor Zakładu Karnego musi udostępnić dane o posiadanych przez więźniów konsolach do gry i sprzęcie RTV. Jednak w tym przypadku dyrektor stwierdził, że takiego rejestru nie prowadzi. I to sądowi wystarczyło, by uznać, że informacja została udzielona. Zatem organ nie pozostawał w bezczynności i według sądów obu instancji nie złamano prawa do informacji.

Jesienią ma być gotowy projekt Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury naprawiający to, na co w wyroku w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce zwrócił uwagę Europejski Trybunał Praw Człowieka. Chodzi m.in. o kwestie skargi nadzwyczajnej. Opinie prawników w tym zakresie są dość zgodne. Ich zdaniem instytucja powinna przejść do lamusa, a ustawodawca powinien postawić i ewentualnie rozbudować lub zmienić pozostałe instrumenty - np. model skargi konstytucyjnej czy podstawy wznowienia postępowania.

Polska po raz czwarty przygotowuje listę kandydatów na urząd sędziego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W październiku zajmie się nią Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy i albo wybierze sędziego, albo listę po raz kolejny odrzuci. Kandydatów jest trzech, 23 lipca prezentują swoje kompetencje w Senacie. Prawnicy już teraz podkreślają, że czas na zmiany w procedurze, ta najważniejsza to opracowanie ustawy, która ureguluje kwestie związane z wyborem.

W orzecznictwie funkcjonują dwie odrębne i konkurencyjne interpretacje przepisów co do aktualnego wykonywania uprawnień przez Dariusza Korneluka, I zastępcę Prokuratora Generalnego. Ważność tego problemu wymaga rozstrzygnięcia Izby Karnej Sądu Najwyższego w drodze uchwały – uważa Sąd Apelacyjny w Warszawie. Uchwała pozwoli na ujednolicenie orzecznictwa sądów i uniknięcie negatywnego wpływu na czynności policji i prokuratury.

Mimo zapowiedzi m.in. ministra sprawiedliwości, że asesorzy powołani na stanowiska sędziego przy udziale neo-KRS nie powinni się obawiać zmian dotyczących statusu neo-sędziów, jest pierwsze orzeczenie kwestionujące skład z ich udziałem. Sąd Okręgowy w Słupsku, rozpatrując zażalenia na przedłużenie aresztu, uchylił postanowienie sądu I instancji. Przyczyną było właśnie powołanie sędziego, który je wydał; jak uzasadniono, udział neo-KRS skutkował naruszeniem prawa do sądu - zarówno w zakresie bezstronności, jak i niezawisłości.

Rok bezwzględnego pozbawienia wolności – takim wyrokiem zakończył się proces dwóch mężczyzn oskarżonych o rzeź kormoranów na Jeziorze Tonowskim. - To niestety nie jest jednostkowa sprawa, problem zabijania młodych ptaków jest powszechny – komentuje Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, która w sprawie działała jako oskarżyciel posiłkowy.

Spełnienie minimalnych standardów samo w sobie nie oznacza, że kandydat na stanowisko sędziego w sądzie rejonowym z mocy prawa nabywa prawo do objęcia tego urzędu – orzekła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Utrzymała więc w mocy uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa i przedstawiła prezydentowi kandydaturę adwokatki z najdłuższym stażem pracy. Nadal więc powoływani są neo-sędziowie - mimo uchwały Sejmu.

Minister sprawiedliwości 18 lipca 2024 roku wszczął procedurę odwołania z funkcji prezesów i wiceprezesów sądów rejonowych w Lęborku i Żorach. Powodem jest powołanie ich do pełnienia funkcji w oparciu o przepisy znowelizowanej ustawy o ustroju sądów powszechnych, które wykluczały udział samorządu sędziowskiego w procesie powołania prezesów/wiceprezesów sądów oraz apele sędziów o ich odwołanie.

Sąd Najwyższy 17 lipca 2024 r. jednoosobowo odrzucił wniosek ministra sprawiedliwości o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, powołanych na urząd po 2017 r., od rozpoznania sprawy zawisłej na skutek odwołania od decyzji ministra w sprawie odmowy udzielenia płatnego urlopu dla poratowania zdrowia.

Resort sprawiedliwości poinformował w środę, że minister Adam Bodnar odwołał prezes Sądu Okręgowego w Warszawie Joannę Przanowską-Tomaszek oraz czworo wiceprezesów SO. Odwołano także dziewięcioro prezesów i wiceprezesów stołecznych sądów rejonowych. Procedury wokół kwestii odwołań oraz związanymi z nimi zawieszeń w obowiązkach prezesów i wiceprezesów stołecznych sądów toczyły się od połowy czerwca.

Decyzja sądu o odmowie zastosowania tymczasowego aresztowania wobec Marcina Romanowskiego nie przekreśla śledztwa związanego z Funduszem Sprawiedliwości – stwierdził minister sprawiedliwości prof. Adam Bodnar, a prokurator krajowy Dariusz Korneluk zapewnił, że to nie była kompromitacja prokuratury. Będzie składał do sądu wniosek o uzasadnienie, a potem możliwe jest zażalenie. Korneluk zwróci się o wyjaśnienie opinii w sprawie immunitetu do przewodniczącego Rady Europy.

Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP na prośbę prokuratorów przygotował ogólnopolski wzór pozwu przewidującego roszczenie tytułem odsetek w związku z nieprawidłowym naliczeniem wypłat w 2023 r. Jak tłumaczą związkowcy, jest to reakcja na brak działań władzy wykonawczej w pozyskaniu środków na wypłaty zaległych świadczeń za lata 2021-2022, zgodnie z prawem i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.

Rzecznik Praw Obywatelskich po raz kolejny sygnalizuje Ministerstwu Sprawiedliwości potrzebę przedłużenia terminu do wniesienia apelacji w zawiłych sprawach i przedstawia konkretną propozycję zmiany przepisów. Podkreśla, że analogiczne rozwiązania blisko od pięciu lat z powodzeniem funkcjonują w procedurze cywilnej.

Od 21 czerwca br. asystenci i referendarze nie mają już możliwości przystąpienia bez aplikacji do egzaminu sędziowskiego. Taka regulacja obowiązywała przed 2017 r., ale zmieniła to ówczesna nowelizacja Prawa o ustroju sądów powszechnych. Szansę mieli ci spośród nich, którzy byli zatrudnieni w dniu wejścia w życie tamtej noweli. MS poinformowało właśnie prezesów sądów, że wydłużenia tego okresu nie będzie, ale resort zapewnia, że pracuje nad spójną koncepcją dojścia do zawodu sędziego.