Kończą się prace nad pierwszym projektem Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego, obejmującym te zmiany w kodeksach karnym, postępowania karnego, wykonawczym i wykroczeń, które przyjmowane były z naruszeniem Konstytucji lub są sprzeczne z prawem międzynarodowym. Chodzi m.in. o możliwość orzekania bezwzględnego dożywocia, ale też objęcie przepisami Kodeksu karnego 14-latków - odpowiadających za zabójstwo kwalifikowane, zmiany w dyrektywie kary oraz kradzież zuchwałą - mówi prof. Włodzimierz Wróbel, przewodniczący Komisji.

Około dwustu aplikantów kończących właśnie aplikację sądową w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury jest zagrożonych nieuzyskaniem na czas powołania na asesorów, a tym samym pozostaniem bez środków do życia. Krajowa Rada Sądownictwa próbowała obarczyć winą za to kandydata na dyrektora, ale przyczyną jest niedogranie terminów w szkole i w KRS.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego ma już projekt pilnych zmian w przepisach karnych. Mają objąć to, co - w ocenie prawników - zostało przyjęte z naruszeniem Konstytucji i prawa międzynarodowego. Chodzi m.in. o możliwość orzekania bezwzględnego dożywocia, objęcie kodeksem karnym 14-latków odpowiadających za zabójstwo kwalifikowane czy usunięcie celów wychowawczych w dyrektywie kary, a także kazuistyczne instrukcje dla sędziów dotyczące grzywien.

Pokrzywdzony w sprawie cywilnej powód oskarżył sędziego o znieważenie i zniesławienie. To pierwsza taka sprawa przegranego klienta sądu. Poprzednio o ukaranie i uchylenie immunitetu wnioskowały osoby niezadowolone z rozprawy przeprowadzonej w sądach karnych. Sędzia obwiniona przez podsądnego miała użyć obraźliwych słów w uzasadnieniu wydanego orzeczenia. Sąd Najwyższy odroczył posiedzenie.

Rządy od lat szukają sposobów na dłużników alimentacyjnych. Na legislacyjnym stole ponownie znalazły się alimenty natychmiastowe i pomysł tablic alimentacyjnych. Prawnicy, w tym również sędziowie, nie mają wątpliwości, że każde rozwiązanie, które przyspieszy sądowe decyzje w tym zakresie i spowoduje, że będą one skuteczne - jest dobre. Są już jednak wątpliwości, dotyczące m.in. tego, co powinno znaleźć się w tabelach, jak powinny wyglądać wyliczenia i czy taka alimentacyjna sprawiedliwość rzeczywiście rozwiąże problem.

Ustawa zmieniająca zasady wybierania sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa, z kontrowersyjną senacką poprawką, dającą prawo kandydowania do Rady neo-sędziom, może teraz poleżeć w Sejmie, czekając na decyzję polityczną. Prof. Krystian Markiewicz, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej o Ustroju Sądów Powszechnych i Prokuratury, sugeruje w rozmowie z Prawo.pl, że warto poczekać na ustawę generalnie regulującą status neosędziów. Komisja już nad nią pracuje.

Fundacja Pomocy Ofiarom Przestępstw od początku 2023 r. wspólnie z Ogólnopolskim Pogotowiem dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” Instytutu Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego uruchomiła pilotażowy program „Asystent dla pokrzywdzonego przestępstwem”. Teraz przygotowano specjalny przewodnik, który ma ułatwić asystentom pracę i wspieranie pokrzywdzonych. Chodzi zarówno o odpowiedzi na potrzeby emocjonalnej, jak i praktyczne.

We wtorek rząd ma się zająć projektem w sprawie grupowych powództw przeciwko firmom. Proponowane rozwiązania dają prawo wytaczania takich powództw przed sądem powszechnym - przeciwko przedsiębiorcom, za naruszenie ogólnych interesów konsumentów oraz dochodzenia odszkodowań.

W 2023 r. do kancelarii komorniczych wpłynęło w sumie 4 mln 250 spraw, ale co ciekawe - na poszczególne kancelarie przypadało najmniej spraw od lat. Nie udało się też wszystkich załatwić, choć współczynnik opanowania wpływu sięgnął aż ok. 93 proc. Największe kancelarie zajęły się 26 proc. ogółu tego wpływu i były to głównie sprawy z rewiru, nie z wyboru - wynika z raportu przygotowanego dla Krajowej Rady Komorników.

Już 27 sędziów sądów apelacyjnych i okręgowych orzekających w sprawach karnych nie spełniło wymogów niezawisłości. Zostali negatywnie zweryfikowani przez Sąd Najwyższy. Ich orzeczenia uznano za nieważne. Pozytywnie test przeszło 12 sędziów. Jednak nie ma szans, aby strony i kierownictwo sądów poznało ich nazwiska, gdyż akta spraw są anonimizowane, choć na wokandach i portalach internetowych są widoczne.

Krajowa Rada Sądownictwa przełożyła głosowanie dotyczące oceny kandydatury prof. Piotra Girdwoynia na dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, w związku z koniecznością szczegółowego uzasadnienia jej stanowiska po publicznym wysłuchaniu profesora. Chodzi o to, że profesor, jako kandydat odmówił odpowiadania na pytania sędziowskiej części Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej ustawą z 2018 r. Powołał się przy tym m.in. na uchwałę trzech połączonych Izb SN.

Sędziowie Trybunału Stanu wezwali po raz kolejny prof. Małgorzatę Manowską, przewodniczącą tego Trybunału, do zwołania posiedzenia Trybunału Stanu w najszybszym terminie. Zachowanie pani profesor, według opinii dziewięciorga sędziów, jest intencjonalne i zmierza do obstrukcji prac Trybunału Stanu. Prof. Manowska czeka na uzasadnienie do proponowanych zmian.

W pierwszym kwartale 2024 r. do sądów trafiło 21 tys. pozwów rozwodowych czyli o blisko 6 proc. więcej niż w tym samym okresie 2023 roku. Równocześnie, zakończono w tym czasie 19,8 tys. postępowań rozwodowych - to z kolei mniej o 0,5 proc. niż rok wcześniej. Prawnicy podkreślają, że wzrasta zainteresowanie mediacją.

Państwo bezbronne wobec dłużników? - pod tym hasłem, w piątek 17 maja, na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego odbywa się Ogólnopolska Konferencja dotycząca skuteczności egzekucji sądowej. Jak podkreślają komornicy, w efekcie podwyżki płacy minimalnej egzekucja z wynagrodzenia już spadła do poziomu 17,7 proc.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wystąpiło właśnie do premiera Donalda Tuska, by złożył wniosek do Rady Ministrów o uchylenie w całości rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że jest ono niekonstytucyjne, ponieważ wskazane w nim stawki są niższe i inaczej ustalane niż stawki minimalne w tych samych sprawach dla adwokatów świadczących pomoc prawną z wyboru.

Dzisiaj, 16 maja br., Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek KRS o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów rozporządzenia ministra sprawiedliwości z 6 lutego 2024 r. Zdaniem Trybunału ten regulamin narusza zasadę niezawisłości sędziów. Godzi w fundamenty polskiego porządku prawnego, choćby dlatego, że jest aktem pod-ustawowym. Wprowadzony zakaz orzekania przez neo-sedziów traci moc prawną.

Przeszczep nerki u żywego dawcy, którym jest pies, nie został objęty regulacjami ustawy o ochronie zwierząt, ani ustawy o zawodzie lekarza weterynarii. Dlatego sądy karny i dyscyplinarny mają poważny problem z określeniem czy doszło do przestępstwa znęcania się nad zwierzętami, czy było to ratowanie życia biorcy. Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej nie przesądził ani o winie, ani o karze weterynarza, czeka na wyrok sądu karnego.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało właśnie, że trwają zaawansowane prace nad wprowadzeniem tzw. alimentów natychmiastowych. Pomysł, który zrodził się i utknął w pracach legislacyjnych za poprzednich rządzących, zakłada szybkie uzyskanie alimentów w wysokości uzależnionej od minimalnego wynagrodzenia. Założenie jest też takie, żeby później można było ubiegać się o wyższe świadczenia.

Przywrócenie Krajowej Rady Sądownictwa do składu zgodnego ze standardami konstytucyjnymi i międzynarodowymi jest kluczowe dla odbudowy praworządności w Polsce. Bez tego pełne wykonanie wiążących Polskę wyroków europejskich trybunałów nie będzie możliwe - uważają organizacje społeczne, m.in. Helsińska Fundacja Praw Człowieka. W ich ocenie poprawki Senatu tego nie przekreślają.

Ustawa musi trafi na biurko prezydenta i mieć odpowiednią postać, żebym się nad nią pochylił - powiedział prezydent Andrzej Duda, odnoszą się do nowelizacji ustawy o KRS, którą teraz, po Senacie, ma zająć się Sejm. Wskazał również, że rozważył wszystkie sędziowskie nominacje i jeśli sędzia złożył przed nim, jako prezydentem, ślubowanie sędziowskie, to jest takim samym sędzią jak każdy inny.