Jak wynika z najnowszego rankingu ILGA-Europe “Rainbow Map”, po raz kolejny, Polska okazała się najbardziej homofobicznym państwem Unii Europejskiej. Przed nią uplasowały się Rumunia i Bułgaria. Z kolei na pierwszym miejscu rankingu znalazła się Malta, dalej Islandia, a podium zamknęła Belgia. Tymczasem kończą się rządowe prace nad zmianą kodeksu karnego, która ma umożliwić ściganie za mowę nienawiści ze względu na płeć i orientację seksualną.

W wyniku ucieczki na Białoruś sędziego Tomasza Szmydta w przestrzeni publicznej rozgorzała dyskusja na temat pilnej potrzeby zmian w prawie. Czy rzeczywiście ich jako państwo potrzebujemy? Na pewno nie, jeśli mówimy o zmianach pochopnych, przygotowanych pospiesznie, na kolanie i służących satysfakcji jednodniowych specjalistów od bezpieczeństwa. Mleko się już rozlało. To co trzeba zrobić, to poza okiem opinii publicznej dokonać oceny strat i ustalić przyczyny i możliwe wnioski na przyszłość - pisze dr hab. Agnieszka Piskorz-Ryń, prof. UKSW w Warszawie.

Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że propozycje NRA, dotyczące zmian w zasadach wypłacania wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, wiążą się z potrzebą zbyt wielu zmian legislacyjnych, ze zbyt dużymi kosztami dla Skarbu Państwa oraz dużym obciążeniem dodatkową pracą wydziałów zajmujących się wykonywaniem orzeczeń w sądach. Chodzi m.in. o postulat, również radców prawnych, by w sprawach cywilnych sąd nie czekał z przyznaniem "urzędówek" do wykazania bezskuteczności ich egzekucji od przeciwnika procesowego.

W sprawach prywatnoskargowych rozprawę główną poprzedza posiedzenie pojednawcze. W założeniu ma to służyć pojednaniu, likwidacji sporu i uniknięciu konieczności dalszej ingerencji w konflikt przez sąd karny. Czy system działa? W praktyce sytuacje, w których posiedzenie pojednawcze prowadzi do czegokolwiek innego niż przedłużenie postępowania są nadzwyczaj rzadkie - pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Prokurator generalny Adam Bodnar powołał Marka Jamrogowicza na zastępcę prokuratora krajowego - podała w poniedziałek Prokuratura Krajowa. W przeszłości Jamrogowicz był pierwszym zastępcą prokuratora generalnego Andrzeja Seremeta. W Prokuraturze Krajowej Jamrogowicz od 30 stycznia 2024 r. pełnił funkcję dyrektora Biura Prokuratora Krajowego.

Dariusz Korneluk, prokurator krajowy, polecił właśnie szefom prokuratur, by w podległych im jednostkach częściej korzystano z prokuratorskiego systemu PROK-SYS. Chodzi m.in. o wyszukiwanie osób i podmiotów gospodarczych czy analizę i badanie akt postępowań przygotowawczych. Także pisma wewnętrzne mają być podpisywane za pomocą podpisu elektronicznego. Celem ma być odciążenie prokuratorskich sekretariatów.

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowuje się do zmian dotyczących biegłych. Analizuje też zwiększenie znaczenia i rangi opinii prywatnych w postępowaniach sądowych. Nawet sędziowie uważają, że pomysł może być krokiem w dobrym kierunku. Podstawą, jak mówią, musi być jednak uregulowanie rynku biegłych. Chodzi m.in. o weryfikowanie ich wiedzy i kompetencji. W ocenie prawników biegły, jeśli jego prywatna opinia ma mieć wpływ na sprawę, powinien spełniać określone standardy etyczne.

Ministerialne wytyczne dotyczące ochrony małoletnich mają być opublikowane najpóźniej do końca czerwca - zapowiedziała podczas debaty "Ustawa Kamilka - co dalej" wiceministra sprawiedliwości Zuzanna Rudzińska-Bluszcz. MS zdecydował się jednak już teraz publikować m.in. odpowiedzi na pytania placówek i szkół zajmujących się dziećmi dotyczące wprowadzonych zmian. Zapowiedziała też nowelizację, która ma m.in. wprowadzić część brakujących definicji.

Sprawa Tomasza Szmydta, sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, od kilku dni elektryzuje opinię publiczną w Polsce. Przy okazji warto przyjrzeć się kwestii oświadczeń majątkowych sędziów, prokuratorów, których jawność miała stanowić swoisty "bezpiecznik" dla systemu wymiaru sprawiedliwości. "Bezpiecznik", który zawiódł. Więcej, istnieje ryzyko, że mogą stanowić informacje narażające na niebezpieczeństwo jego dobro - pisze dr Paweł Bała, adwokat.

Poziom przestępczości w Polsce nie uzasadnia utrzymywania tak dużej, jak obecnie, liczby osób w więzieniach – twierdzi dr Paweł Moczydłowski, profesor Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, dyrektor generalny Służby Więziennej w latach 1990-94. I dodaje, że redukcja populacji więziennej jest w interesie społecznym.

Już 16 maja br. odbędzie się konferencja „Mediacja – eksperci o zmianach legislacyjnych w mediacji”, którą organizuje Centrum Mediacji Lewiatan. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny. Podczas konferencji eksperci zaprezentują m.in. propozycje zmian, które mają na celu szersze wykorzystywanie alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów. Prawo.pl jest patronem medialnym wydarzenia.

Należało się spodziewać, że projekt ustawy reformującej zastane przepisy będzie tworzony w idei cywilnej kontroli nad służbami, na kanwie szerokiej i otwartej dyskusji publicznej, a służbom prędzej zepnie się cugle, niż je poluzuje. Tymczasem proponowane regulacje przewidują dla nich nowe kompetencje, wkraczające w niespotykany dotąd sposób w prawa i wolności obywatelskie - pisze dr Paweł Opitek.

Sędziowie, prokuratorzy, ale też m.in. ławnicy, nie powinni być całkowicie wyłączeni z katalogu osób podlegających sprawdzeniu w ramach ustawy o ochronie informacji niejawnych. Trzeba się jednak zastanowić, na jakim etapie i w jakim stopniu takie sprawdzenie wdrożyć. Musi je prowadzić wyspecjalizowana służba specjalna, ale bez uprawnienia do odmowy wydania poświadczenia bezpieczeństwa dla sędziego zawodowego czy prokuratora - mówi Prawo.pl dr Michał Gabriel-Węglowski, prokurator Prokuratury Regionalnej w Gdańsku.

Rząd chce zmian w kodeksie karnym. Chodzi o ściganie homofobicznych i seksistowskich wypowiedzi, a także mowy nienawiści wobec osób z niepełnosprawnością. Opiniowany projekt ma na celu zagwarantowanie pełnej ochrony wszystkim grupom mniejszościowym szczególnie narażonym na dyskryminację, uprzedzenia i przemoc - a ma to nastąpić przez rozszerzenie przepisów o cechy takie jak niepełnosprawność, wiek, płeć, orientacja seksualna i tożsamość płciowa. I właśnie ta ostatnia kwestia budzi wątpliwości części członków Krajowej Rady Prokuratorów.

Do 15 maja można zgłaszać kandydatury w ramach uzupełniającej procedury powoływania eksperta z dziedziny pediatrii do Zespołu do spraw analizy zdarzeń, na skutek których małoletni poniósł śmierć lub doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Ma on charakter interdyscyplinarny, a w jego skład ma wchodzić siedmiu członków - jest sześciu, brakuje właśnie pediatry.

W czwartek 9 maja br. prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjął, oświadczenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasza Szmydta o zrzeczeniu się ze skutkiem natychmiastowym urzędu. Przyjęcie oświadczenia zostało zaopiniowane pozytywnie przez Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego - poinformował sąd.

Senat przyjął poprawki do nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Jedna z nich zakłada, że kandydatami do KRS będą mogli być również sędziowie powołani przy udziale neo-KRS. Z przyjętej przez Sejm ustawy wynikało, że kandydować mogą jedynie ci neo-sędziowie, którzy wrócili na swoje wcześniejsze stanowisko. Dodatkowo sędziowie - jak wynika z kolejnej poprawki - będą mogli głosować na więcej niż jednego kandydata.

Już w piątek, 10 maja, mają zostać zaprezentowane propozycje zmian w zakresie sprawdzania sędziów i prokuratorów, którzy mieliby mieć dostęp do informacji niejawnych. To pokłosie sprawy sędziego Tomasza Szmydta, który zawnioskował o azyl na Białorusi. Sędzia WSA w Warszawie zajmował się np. sprawami dotyczącymi odmowy dostępu do informacji z klauzulami "tajne". W ocenie prawników do takich zmian należy podejść ostrożnie, m.in. ze względu na Konstytucję i wynikające z niej gwarancje dla sędziów. Rozwiązaniem, ich zdaniem, mogłaby być choćby KRS.

Obowiązkowe dyżury prokuratorskie zostały wprowadzone w 2016 r. i co do zasady miały obciążać sprawiedliwie prokuratorów ze wszystkich szczebli. Tak jednak nie jest, dlatego Dariusz Korneluk, prokurator krajowy, polecił, by prokuratorzy regionalni i okręgowi zadbali o możliwie równomierne rozłożenie tych obowiązków także wśród prokuratorów z wyższych szczebli w jednostkach rejonowych - oczywiście przy uwzględnieniu miejsca zamieszkania oraz z poszanowaniem ich sytuacji rodzinnej.

Decyzja ministra sprawiedliwości o delegowaniu sędziego powinna być należycie uzasadniona, a odmowa delegacji sędziego na jego wniosek powinna być zaskarżalna do sądu. W ministerialnym projekcie nie określono też przesłanek odwołania sędziów z delegacji, a ponownego namysłu wymaga delegowanie sędziów do urzędów obsługujących władzę wykonawczą i ustawodawczą, bo podczas takiej wieloletniej niekiedy delegacji tracą oni kontakt z orzekaniem - wskazuje RPO Marcin Wiącek w swojej opinii do projektu nowelizacji m.in. Prawa o ustroju sądów powszechnych.