Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów obejmuje także wykroczenia drogowe i przewinienia zawodowe. Ustawa nie ogranicza odpowiedzialności sędziego tylko do uchybienia godności urzędu sędziego. Nowa Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wymierzyła więc sędziemu karę upomnienia za przekroczenie dozwolonej prędkości na drodze.
Na rozprawie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej 14 października 2022 r. uznano obwinionego sędziego Roberta K. za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia drogowego i wymierzyła mu karę upomnienia.
Sprawdź w LEX: Wykładnia pojęcia oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa przez sędziego lub prokuratora - LINIA ORZECZNICZA >>>
Sędzia Sądu Apelacyjnego Robert K. odpowiadał przed Sądem Dyscyplinarnym SA w Rzeszowie za przekroczenie prędkości. Sędzia K. nie zastosował się do istniejącego na tym odcinku drogi ograniczenia prędkości do 70 km/h, w ten sposób, że kierował tym pojazdem z prędkością 96 km/h. Zarejestrował to radar stacjonarny. Obwiniony po otrzymaniu materiału zdjęciowego z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego nie kwestionował swojego sprawstwa wykroczenia, jednakże odmówił przyjęcia mandatu karnego i poddał się odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Czytaj: SN weryfikuje uchwały Izby Dyscyplinarnej w sprawach sędziów>>
Czytaj w LEX: Katalog kar oraz zasady ich wymiaru w postępowaniu dyscyplinarnym wobec sędziów i asesorów sądowych oraz sędziów w stanie spoczynku >>>
To było wykroczenie z art. 92a) kodeksu wykroczeń, który stanowi, że kto, prowadząc pojazd, nie stosuje się do ograniczenia prędkości określonego ustawą lub znakiem drogowym, podlega karze grzywny.
Sąd Dyscyplinarny SA w Rzeszowie 21 kwietnia 2021 r. uniewinnił obwinionego od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia oraz kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa.
Od tego orzeczenia odwołał się Przemysław Radzik - Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych oraz Minister Sprawiedliwości. Złożyli oni wnioski na niekorzyść obwinionego. Stwierdzili, że sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 81 par. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a tym samym dopuścił się obrazy tego przepisu.
Według powołanego artykułu za wykroczenie sędzia odpowiada tylko dyscyplinarnie, chyba, że wyrazi zgodę na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej za wykroczenie. W przypadku popełnienia przez sędziego wykroczenia, o przyjęcie przez sędziego mandatu karnego albo uiszczenie grzywny, w przypadku ukarania mandatem karnym zaocznym, o którym mowa w art. 98 par. 1 pkt 3 ustawy - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, stanowi oświadczenie o wyrażeniu przez niego zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności w tej formie.
Wyrażenie przez sędziego zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej w tym trybie wyłącza odpowiedzialność dyscyplinarną.
Czytaj w LEX: Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów i asesorów sądowych - komentarz praktyczny >>>
Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej uznał za trafny zarzut odwoławczy ministra. Zarówno wykładnia językowa, jak i wspierające ją wykładnia systemowa i funkcjonalna tego przepisu, nie dają jakichkolwiek podstaw do wnioskowania, iż sędzia ponosi odpowiedzialność za wykroczenie jedynie wówczas, gdy stanowi ono przewinienie służbowe w postaci uchybienia godności urzędu.
Z treści art. 81 par. 1 p.u.s.p. wynika jednoznacznie, iż sędzia ponosi odpowiedzialność za „wykroczenie”, a nie za „wykroczenie naruszające godność urzędu sędziego” lub „wykroczenie stanowiące jednocześnie przewinienie dyscyplinarne”. Ustawodawca nie ogranicza zatem zakresu odpowiedzialności sędziego tylko do tych wykroczeń, które stanowią jednocześnie przewinienie dyscyplinarne w postaci uchybienia godności urzędu sędziego.
Według SN obwiniony niewątpliwie dopuścił się zarzucanego mu wykroczenia drogowego, a zatem zachodzą przesłanki do jego odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od tego, czy stanowi ono przewinienie dyscyplinarne.
Zatem Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej, uwzględniając odwołanie ministra zmienił zaskarżony wyrok. Uznał obwinionego Roberta K. za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia z art. 92a k.w. i wymierzył mu karę upomnienia.
W oparciu o powołaną Izba Odpowiedzialności stwierdziła, iż podstawą prawną odpowiedzialności dyscyplinarnej za przewinienie dyscyplinarne jest przepis art. 107 p.u.s.p. Natomiast w przypadku wykroczenia popełnionego przez sędziego, podstawą prawną odpowiedzialności jest naruszony przepis szczególny Kodeksu wykroczeń (lub innej ustawy sankcjonującej wykroczenie).
Sąd Najwyższy orzekał w składzie: Wiesław Kozielewicz przewodniczący, Marek Motuk (sprawozdawca) i ławnik SN Marek Totleben.
Sygnatura akt II ZOW 17/22, wyrok z 14 października 2022 r.
Czytaj w LEX: Roch Adam, Rzecznik dyscyplinarny sędziów jako dominus litis postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego >>>
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
