Zmiany w wymiarze sprawiedliwości nie będą szybkie, tym bardziej, że raczej nie ułatwi ich prezydent – mówi serwisowi Prawo.pl minister sprawiedliwości prof. Adam Bodnar na 100 dni rządu. Wśród priorytetów wymienia rozwiązanie kwestii neo-sędziów, rozliczenie tych, którzy przyczynili się do niszczenia prawa, ale też zmianę koncepcji nadzoru administracyjnego nad sądownictwem. Wśród sukcesów - odblokowanie środków z KPO.

Uzupełnienie wadliwego przewodu sądowego było możliwe – i to bez większych trudności – w toku postępowania przed sądem odwoławczym. Wystarczyło powołać nowego biegłego w zakresie własności przemysłowej, a nie uchylać cały wyrok i przekazywać do ponownego przeprowadzenia wszystkich dowodów – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Karnej.

Nie do utrzymania jest sytuacja, w której obok siebie orzekają legalni sędziowie i tacy, których status jest kwestionowany. Sytuację w Sądzie Najwyższym i w sądach powszechnych da się jeszcze naprawić, ale bez weryfikacji sędziów powołanych z udziałem nieprawidłowo i niezgodnie z konstytucją ukształtowanej KRS się nie obędzie – mówi dr Michał Laskowski, sędzia, były prezes kierujący Izbą Karną Sądu Najwyższego. 

Dr Ewa Hofmańska, prezeska i współzałożycielka Fundacji Sunflowers, realizującej Projekt Sunflowers, którego celem jest m.in. zbieranie informacji o dowodach zbrodni prawa międzynarodowego popełnionych w Ukrainie i szkodach poniesionych w związku z trwającą tam wojną, została uhonorowana przez New York City Bar Association nagrodą Epiq Woman Award for Justice and Advocacy, podczas 5. dorocznej międzynarodowej konferencji prawniczej na temat statusu kobiet.

W lipcu ubiegłego roku zmieniono treść art. 91 pkt. 1 kodeksu postępowania cywilnego przez rozszerzenie ustawowego zakresu pełnomocnictwa procesowego o skargę kasacyjną i postępowanie wywołane jej wniesieniem. Powstaje pytanie czy zmiana obejmuje również pełnomocnictwa udzielone przed nowelizacją przepisów? Ta kwestia nie została w noweli wyraźnie przesądzona, co zmusza do jej nieco szerszego rozważenia - pisze dr Maciej Giaro z Katedry Prawa Cywilnego Porównawczego WPiA UW, radca prawny.

Od lat polskim problemem jest liczba tymczasowo aresztowanych. W 2023 r. stanowili oni średnio 11,5 proc. populacji osadzonych. Co gorsza wzrasta też liczba osób długotrwale aresztowanych - powyżej dwóch lat i więcej, co z kolei ma związek z wydłużającym się postępowaniem przygotowawczym. Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega problem i zapowiada zmiany, zmierzające nie tylko do ograniczenia liczby więźniów, ale również aresztowanych. Prawnicy nie mają wątpliwości, że byłby to dobry kierunek i przypominają o możliwościach Systemu Dozoru Elektronicznego.

Trzy lata temu skończyły się kadencje polskich sędziów w Europejskim Trybunale Praw Człowieka i Trybunale Sprawiedliwości UE i do tej pory nie powołano ich następców. Rząd PiS nie był w stanie do tego doprowadzić, bo - jak wskazują prawnicy - uparcie lansował „swoich” kandydatów. Teraz stoi przed tym nowy rząd, bo w TSUE nie ma już polskiego sędziego, a nowy sędzia w Strasburgu ma się pojawić przed 12 sierpnia.

Trybunał Konstytucyjny jest nam potrzebny w stopniu umiarkowanym. W tej chwili go nie mamy i nie powoduje to fundamentalnego problemu. Należy wrócić do rozproszonej kontroli konstytucyjności. Warto też przyjrzeć się amerykańskiemu modelowi Sądu Najwyższego, gdzie sędziowie nie mają specjalizacji - zakłada się, że są prawnikami takiej klasy, że są w stanie orzec w każdej sprawie - mówi prof. Wojciech Sadurski z Wydziału Prawa Uniwersytetu w Sydney.

Do Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynął, jak dotąd, tylko jeden wniosek od sędzi, powołanej przy udziale neo-KRS, o delegowanie do sądu, w którym orzekała przed awansem. Tymczasem sądy apelacyjne wydają kolejne postanowienia, w których zwracają sprawy do ponownego rozpoznania właśnie z powodu udziału w składzie neo-sędziego. W swoich testach biorą pod uwagę okoliczności konkursu, ale też poparcie dla reform poprzedniego kierownictwa MS.

Łódzki Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej skierował do Sądu Okręgowego w Płocku akt oskarżenia wobec 24 osób w śledztwie dotyczącym zorganizowanej grupy przestępczej, zajmującej się handlem narkotykami na terenie aresztu śledczego. W sprawę zamieszani byli m.in. funkcjonariusze Służby Więziennej.

Skarga na przewlekłość postępowania jest dotknięta brakiem formalnym, jeśli strona poprzestanie jedynie na wskazaniu, że bezczynność sądu ma polegać na zaniechaniu wyznaczenia rozprawy w określonym terminie - orzekł właśnie Sąd Najwyższy. Jak uzasadnił, potrzebne jest przedstawienie okoliczności świadczących o tym, że do takiej przewlekłości doszło.

Nie określenie przez sąd w wyroku czasu obowiązywania zakazu zbliżania się do ofiary sprawiłoby, że byłby on orzeczony bezterminowo, a nawet dożywotnio. Dlatego prokurator generalny złożył kasację na korzyść skazanego stwierdzając, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Sprawa wraca teraz do sądu pierwszej instancji, który wydał wadliwy wyrok - orzekła Izba Karna Sądu Najwyższego.

Od 14 marca obowiązują przepisy, zgodnie z którymi pijany kierowca może stracić samochód. Skonfiskowane auto musi mieć jednak komunikacyjne ubezpieczenie OC, mimo że istnieje znikome ryzyko, że poruszanie się nim wyrządzi komuś szkodę. Problem w tym, że przepisy nie określają, kto odpowiada za zakup polisy OC takiego pojazdu od momentu zabezpieczenia go przez policję, do czasu orzeczenia przepadku przez sąd. Zmian nie skonsultowano z rynkiem ubezpieczeń.

Za życia spadkodawcy i przyszłego spadkobiercy może być zawarta umowa, której skutkiem będzie zrzeczenie się dziedziczenia. Warunkiem jest to, że zostanie sporządzona w formie aktu notarialnego. Na mocy takiego dokumentu spadkobierca, który go podpisał zostanie wyłączony od dziedziczenia ustawowego i straci prawo do żądania zachowku, do którego mógłby być uprawniony. Obejmuje to też jego zstępnych.

Małgorzata Manowska, I prezes Sądu Najwyższego, żąda blisko 400 tysięcy od Skarbu Państwa, SN i Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w ramach zapłaty za okres, gdy była dyrektorem KSSiP. Na to stanowisko została powołana w 2016 roku przez ówczesnego ministra Zbigniewa Ziobrę, gdy była jeszcze sędzią Sądu Apelacyjnego w Warszawie.

Od 14 marca br. obowiązują zmiany dla radców prawnych, adwokatów ale też biegłych, zgodnie z którymi osoby wykonujące te zawody muszą mieć konta w portalu informacyjnym sądu. Opór w tym zakresie może skończyć się dla prawnika nawet dyscyplinarką, bo sądy nie wykluczają, że o niedopełnieniu tego obowiązku będą zawiadamiać organy samorządu. Konkretnych sankcji w przepisach jednak brakuje. Co ważne, pismo sądowe umieszczone w portalu, po 14 dniach będzie uznawane za doręczone.

Po odejściu ze spółki z o.o. członek zarządu nie odpowiada swoim majątkiem za długi składkowe, jeśli wykaże w postępowaniu, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości - z tym wnioskiem zgodziła się Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego.

Jako sędzia gospodarcza widzę, że poziom wiedzy prawnej stron jest wysoki. Jednak pytania o prawo na spotkaniach z dziećmi mnie zatrważają. Pytają m.in. o to czy cała klasa może zostać ukarana za to, co zrobiła jedna osoba albo czy za złe zachowanie można je ukarać złą oceną z konkretnego przedmiotu. To pokazuje jak wiele jeszcze jest do zrobienia - mówi w Dniu Edukacji Prawnej sędzia Katarzyna Orłowska-Mikołajczak, prezeska Fundacji Edukacji Prawnej "Iustitia".

Sędzia Wojciech Postulski otrzymał rekomendację na stanowisko dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Jest to decyzja specjalnego Zespołu, który przez trzy dni oceniał i wysłuchiwał w sumie 10 osób kandydujących. Teraz kandydatura sędziego zostanie przedstawiona ministrowi sprawiedliwości Adamowi Bodnarowi.

Zmiany na wyższych stanowiskach w służbie cywilnej odbywają się bez procedury konkursowej. MF twierdzi, że ustawa o KAS nie daje obecnie możliwości wyłonienia kandydata na stanowiska kierownicze w drodze konkursu. I zapewnia, że przy nowelizacji ustawy będzie rozważana możliwość wprowadzenia procedury konkursowej. Sytuację analizuje też Kancelaria Premiera. Zmiana prawa jest konieczna, bo problem występuje także w urzędach państwowych, sądach i prokuraturze - wskazują prawnicy.