Posłowie PiS złożyli do Prokuratury Okręgowej w Warszawie zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Chodzi o marszałka Sejmu Szymona Hołownię i dyrektora generalnego jego gabinetu Stanisława Zakroczymskiego. Twierdzą, że marszałek Sejmu przekroczył swoje uprawnienia poprzez próbę wpłynięcia na ustalenie składu Sądu Najwyższego.

To już nie konflikt, a wojna - tak sędziowie SN komentują to, co stało się w sprawie odwołań Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika od wygaszenia im mandatów poselskich. "Starzy" sędziowie nie mają wątpliwości, że decyzje, które zapadły, są niezgodne z przepisami i dowodzą tego, że "nowy" skład działa zgodnie z wolą polityczną. "Nowi" uważają, że wszystko przebiega zgodnie z ustawą. A prawnicy podkreślają, że oto mamy... dwa Sądy Najwyższe, które wydają sprzeczne ze sobą orzeczenia.

Stowarzyszenie Sędziów Themis nie ma zastrzeżeń do projektu zmian w rozporządzeniu - Regulamin urzędowania sądów powszechnych, które zakładają m.in., że wniosku o wyłączenie neosędziego nie będzie mógł rozpatrywać sędzia wybrany w taki sam sposób, czyli z udziałem KRS powołanej na podstawie noweli z 2017 r. Co więcej uważa, że daje ono szansę na odbudowę zaufania obywateli do sądów.

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego zdecydowała w czwartek, na posiedzeniu niejawnym, o uchyleniu postanowienia marszałka Sejmu Szymona Hołowni w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu posła Macieja Wąsika, byłego wiceszefa CBA. 10 stycznia sprawą ma zająć się... Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Projekt zmian w Regulaminie urzędowania sądów powszechnych, zaproponowany już przez nowego ministra, miał być szybkim sposobem na uporządkowanie sprawy wyłączenia neo-sędziów oraz zachęcenia sędziów do stosowania prawa europejskiego. Sędziowie, w tym także Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia, mają do propozycji zastrzeżenia. Głównie sprowadza się do tego, że kwestie te nie powinny być regulowane regulaminem, a jego nadużycie może uderzać w niezawisłość sędziowską.

Jeżeli naprawdę chcemy naprawić wymiar sprawiedliwości, a Rzeczpospolitą uczynić prawdziwym, republikańskim domem wspólnym, może zamiast przypisywać zbiorczo łatki „neo-sedziów”, warto usiąść do dialogu, by ustalić merytoryczny kierunek prac legislacyjnych zapewniających przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją? W mojej ocenie zyskamy na tym wszyscy - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Były wiceminister sprawiedliwości Łukasz Piebiak został odwołany z delegacji do Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości przez MS, co z kolei może oznaczać powrót do orzekania w stołecznym sądzie rejonowym. Z Instytutem związany był od czerwca 2020 r., wcześniej złożył rezygnację ze stanowiska w MS po ujawnieniu tzw. afery hejterskiej.

Jeszcze w tym tygodniu minister sprawiedliwości Adam Bodnar ma przedstawić scenariusz postępowania, również w sprawie Trybunału Konstytucyjnego - zapowiedział premier Donald Tusk. Jak wyjaśnił, do rozstrzygnięcia jest m.in. termin przedstawienia uchwały sejmowej w sprawie TK. Na razie każde orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego jest publikowane w Dzienniku Ustaw z adnotacją, że wyroki zostały wydane z naruszeniem podstawowej zasady dotyczącej wyboru sędziów.

10 stycznia, na posiedzeniach niejawnych Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpozna odwołania Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika w sprawie wygaszenia ich mandatów poselskich. W składzie orzekającym w sprawie Wąsika jest trzech neosędziów. Obaj byli szefowie CBA zostali skazani - 20 grudnia, przez Sąd Okręgowy w Warszawie na dwa lata bezwzględnego więzienia. Toczy się o to jednak spór, bo m.in. prezydent uważa, że cały czas obowiązywało zastosowane przez niego ułaskawienie.

Z jakimi wyzwaniami muszą mierzyć się ci, którzy kontaktują się z osobami, które doświadczyły wojny - na to pytanie będą starali się odpowiedzieć uczestnicy webinaru organizowanego przez Project Sunflowers i International Center for MultiGenerational Legacies of Trauma, który odbędzie się 8 stycznia 2024 r., o godz. 19:00.

Zastępca Prokuratora Generalnego Robert Hernand skierował do Sądu Najwyższego dwie skargi nadzwyczajne od nakazów zapłaty. Jedna sprawa dotyczy umowy o dewizowy kredyt mieszkaniowy a druga – odsetek od umowy pożyczki konsumenckiej. Zdaniem prokuratora sąd nie uwzględnił konsumenckiego charakteru sprawy i zaniechał zbadania z urzędu, potencjalnie nieuczciwego charakteru zapisów umowy, z której wynikało zobowiązanie.

W ostatnich dniach grudnia 2023 roku zebrała się w Warszawie w gmachu Sądu Najwyższego Rada Ławnicza SN. Przyjęła uchwałę, w której zaopiniowano negatywnie wniosek I prezes SN o odwołanie ławnika SN Przemysława Wiszniewskiego na tle jego udziału w demonstracji ówczesnej opozycji 4 czerwca br. Wnioski o odwołanie dotyczą także kolejnych 12 ławników, którzy nie chcą orzekać z „nowymi” sędziami. W obronie ławników stanęło siedmiu sędziów powołanych przed 2017 rokiem

W nowym roku będą wchodzić w życie nowe obowiązki m.in. dla szkół związane z ochroną dzieci przed różnego rodzaju przemocą. Część prawników uważa jednak, że przyszedł też czas na penalizację uporczywego utrudniania kontaktów z dzieckiem, bo choć wiele osób temu zaprzecza - alienacja rodzicielska ma się w Polsce nadal dobrze. Kara miałaby być taka jak np. w przypadku niealimentacji - grzywna, ograniczenie wolności lub do dwóch lat pozbawienia wolności.

Skazany samodzielnie oddalił się z miejsca zatrudnienia podczas pracy poza zakładem karnym. Został skazany przez sąd za tzw. samouwolnienie, mimo że nie był kontrolowany. Takiego przestępstwa można było w tym czasie dopuścić się jednak tylko w sytuacji faktycznej izolacji w miejscu zamknięcia lub będąc pod strażą czy dozorem – uważa Stanisław Trociuk, zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich i składa kasację na korzyść skazanego.

Jeśli uwierzyć (nad)używanemu określeniu „przełomowy wyrok TSUE” przyjąć trzeba by, że orzecznictwo luksemburskiego Trybunału wije się i meandruje niczym rwąca rzeka przez pasmo górskie. Tymczasem linia orzecznicza TSUE  „płynie” raczej w prosty i przewidywalny sposób jak nizinna rzeka, bez spektakularnych zwrotów. Tak jest również w przypadku wyroku TSUE w sprawie C-28/22 Getin Noble Bank S.A z 14 grudnia 2023 r. - co nie umniejsza jego znaczenia dla konsumentów - piszą adwokaci: Anna Dombska i Marcin Szymański.

W polskim wymiarze sprawiedliwości trwa kryzys konstytucyjny. Przywracanie praworządności musi odpowiadać standardom państwa konstytucyjnego, co jednak nie wyklucza stosowania nadzwyczajnych w pewnej mierze środków naprawczych, z uwzględnieniem istniejącego kryzysowego stanu wyższej konieczności ustrojowej - wskazuje w opinii do projektu rozporządzenia zakładającego, że tzw. neosędzia nie będzie mógł rozpatrywać wniosku o wyłączenie neosędziego, Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych.

Dwie ważne uchwały - jedną dotyczącą mediów, drugą Krajowej Rady Sądownictwa przyjął przed świętami Sejm. Po pierwszej z nich zapadły już konkretne decyzje kadrowe w mediach, druga spowodowała podział nawet wśród konstytucjonalistów, bo część z nich uważa, że jest rezolucją i nie wywołuje skutków prawnych. Zgodni są natomiast, że trzeba i to w miarę szybko, rozwiązać problem wymiaru sprawiedliwości, bo trwający pat uderzy w obywateli i ich prawo do sądu. Pytanie jedynie co zrobić z KRS?

Na 11 stycznia przyszłego roku został wyznaczony termin posiedzenia całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w sprawie ważności wyborów parlamentarnych z 15 października. SN sprawdza protesty wyborcze, które dotyczą głównie przerwania ciszy wyborczej lub głosowania po północy, tj. 16 października. Problem jednak w tym, że Izba ta nie ma statusu sądu i powinna przestać orzekać. Ale nie ma innego organu, który by przejął te kompetencje.

Ogłoszenie likwidacji pracodawcy uchyla przepisy dotyczące ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy. To oznacza, że ochronę tracą np. kobiety na urlopie macierzyńskim czy pracownicy w wieku przedemerytalnym. Zdaniem prawników teraz nad tym, czy zlikwidowanie takiej spółki jak Telewizja Polska jest możliwe, głowić się będą sądy pracy w całym kraju. Bo sprawy pracowników zwalnianych w ośrodkach TVP trafiać będą do nich niekoniecznie według siedziby TVP jako pracodawcy, lecz… miejsca świadczenia pracy.

Prokuratorzy kierują do sądów coraz więcej pozwów dotyczących ustalania podstawy swoich wynagrodzeń za 2021 i 2022 r. na podstawie ustaw okołobudżetowych a nie Prawa o prokuraturze. W roku 2023 było tak samo, ale zostało to uregulowane niedawną nowelą okołobudżetówki. Podczas posiedzenia Krajowej Rady Prokuratorów, Adam Bodnar, minister sprawiedliwości, zapowiedział, że będzie chciał porozmawiać z ministrem finansów o systemowym uregulowaniu kwestii dwóch wcześniejszych lat.