Jest wiele przekazów, że Piłat, który skazał Jezusa na ukrzyżowanie, nie był przekonany o jego winie. Jednak, wydając wyrok, nie mógł był niezawisłym sędzią w naszym rozumieniu, bo był uwikłany w lokalną i rzymską imperialną politykę – mówi dr Paulina Święcicka z Uniwersytetu Jagiellońskiego, autorka książki „Proces Jezusa w świetle prawa rzymskiego”. Jej zdaniem właśnie to mogłoby być podstawą rewizji procesu.

Zmiana definicji gwałtu ma charakter rewolucyjny, bo chodzi o upodmiotowienie osób pokrzywdzonych zgwałceniem. Nie wystarczą same przepisy zmieniające kodeks karny. Potrzebne są również przepisy wykonawcze, wprowadzające standardy opieki nad osobą pokrzywdzoną przestępstwem zgwałcenia, zgodnie z wytycznymi WHO, kampania informacyjna i szkolenia - nie tylko dla sędziów i prokuratorów, ale też policjantów oraz wszystkich służb, które mają je stosować, czy lekarzy - mówi Danuta Wawrowska, adwokatka, członkini Zespołu ds. Kobiet przy NRA, współautorka zmian w definicji zgwałcenia.

W tym roku minęło sześć lat od nowelizacji kodeksu cywilnego, dotyczącej skrócenia terminów przedawnień, co oznacza, że tegoroczny Sylwester przyniesie ze sobą również przedawnienie sporej części roszczeń. Może to nieść doniosłe skutki m.in. dla frankowiczów, którzy pozwali banki przed 2019 rokiem, jak i dla tych, którzy w tamtym czasie podjęli pierwsze kroki przeciwko kredytodawcom, ale do tej pory zwlekali z wszczęciem procesu - pisze Karolina Banasik, radczyni prawna w KBiW Kurpiejewski Budzewski i Wspólnicy.

Po dodaniu w 2018 r. do art. 118 kodeksu cywilnego zdania drugiego (przewidującego, że koniec terminu przedawnienia przypada co do zasady na ostatni dzień roku kalendarzowego), koniec roku jest tradycyjnie gorącym czasem dla wierzycieli i ich pełnomocników, którzy próbują przeciwdziałać przedawnieniu. Czynią oni to m.in. wnioskując o zawezwanie do próby ugodowej, co skutkuje zawieszeniem biegu przedawnienia przez czas postępowania pojednawczego. Zmiany tych dwóch regulacji skłaniają do refleksji - pisze dr Maciej Giaro.

Wprowadzone do procedury cywilnej przepisy dotyczące rozpraw zdalnych rażą nieścisłością językowo-gramatyczną, rozwlekłością i zawiłością oraz błędną systematyką. Ustawodawca szalenie utrudnił próbę zrekonstruowania na ich podstawie sensownych i wzajemnie niesprzecznych norm prawnych, a w dalszej kolejności ich sprawne stosowanie. Przepisy te wymagają nowelizacji - wskazuje dr hab. Andrzej Olaś, profesor UJ, adwokat.

Sankcja kredytu darmowego to potężne narzędzie, które pozwala konsumentom odzyskać nielegalnie naliczone koszty kredytu i ograniczyć jego całkowity koszt. W sytuacji, gdy banki czy instytucje pożyczkowe nieprawidłowo informują konsumentów o warunkach umowy lub stosują niejasne zapisy, prawo stoi po stronie kredytobiorcy. W ostatnim czasie sądy coraz częściej przyznają rację konsumentom, co dodatkowo zachęca innych do dochodzenia swoich praw - mówi Karolina Pilawska, adwokat, partner w Kancelarii Prawnej Pilawska Zorski.

W projekcie tzw. ustawy naprawczej zaproponowaliśmy rozwiązania mające usunąć z prawa karnego wiele niekonstytucyjnych rozwiązań i przejawy skrajnego populizmu, który jest irracjonalny i niebezpieczny, jak obniżenie odpowiedzialności karnej do 14 lat, kara 30 lat pozbawienia wolności czy bezwzględne dożywocie. Ale stanowisko przedstawione przez Kancelarię Premiera było dla nas zimnym prysznicem – mówi prof. Włodzimierz Wróbel, sędzia SN, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego.

Stworzony został model, w którym władza wykonawcza zapewniła sobie odpowiedni wpływ na to, co dla niej jest najistotniejsze. A zatem sprawy wyborcze, odwołania od uchwał PKW czy KRS – czyli to, co jest przedmiotem orzekania nie-sądu Izby Kontroli, a dodatkowo tak stworzono model odpowiedzialności dyscyplinarnej i tak wybrano sędziów wadliwie powołanych, aby stworzyć układ, w którym sędziowie prawidłowo powołani nie mieli wpływu na najistotniejsze kwestie - uważa Jarosław Matras, sędzia Izby Karnej SN.

Cieszę się z ożywionej dyskusji wokół projektu ustawy o biegłych sądowych, ale nie rozumiem zarzutów, że taka ustawa nie jest potrzebna, bo obecna sytuacja w zakresie opiniowania jest dobra, albo że proponowana konieczność ubiegania się przez kandydatów na biegłych o certyfikaty i co kilka lat ich odnawianie, miałoby niekorzystnie wpłynąć na niezależność biegłych – przekonuje prof. Tadeusz Tomaszewski, pełnomocnik ministra ds. biegłych sądowych.

Węgierski sąd będzie musiał rozpoznać wniosek Polski o wydania b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. Inną kwestią jest jednak to, czy zostanie on wydany. Sądy hiszpańskie, irlandzkie, holenderskie odmawiały już Polsce wydania obywateli z powodu tego, że w ich ocenie nasz kraj nie zapewniał rzetelności procesu oraz naruszał prawa i wolności człowieka. I mimo zmiany rządu, proces przywracania praworządności się nie zakończył, więc te argumenty mogą być podniesione - mówi Anna Mika-Kozak, adwokat specjalizująca się w ENA, rzecznik dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Warszawie.

Wydawać by się mogło, że o sprawach frankowych powiedziano i napisano już wszystko. Niedawno pojawiło się jednak kolejne zagadnienie, które wymaga analizy. Potrącenie jest szeroko opisane w doktrynie i powszechne w stosunkach prawnych. Jego stosowanie w praktyce, szczególnie w sprawach związanych ze sprawami frankowymi, nie jest już jednak tak oczywiste - pisze Natalia Karaś, adwokatka w KBiW Kurpiejewski Budzewski i Wspólnicy.

Jedno z założeń ministerialnego projektu tzw. ustawy naprawczej zakłada dodanie do art. 301 k.p.k. paragrafów od 2 do 11, regulujących realizację przez podejrzanego prawa do korzystania z pomocy obrońcy. Uzasadnia się to koniecznością dostosowania regulacji kodeksowej do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym. Wydaje się, że nie oszacowano jednak dobrze ani kosztów, ani skutków zmian - pisze prokurator Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP.

Fundacje rodzinne zyskały już sporą popularność, ale niektóre kwestie związane z ich funkcjonowaniem nadal budzą pewne wątpliwości. Jednym z problematycznych zagadnień może być zgłaszanie beneficjentów rzeczywistych fundacji rodzinnej do Centralnego Rejestru Beneficjantów Rzeczywistych - piszą Robert Staniaszek, adwokat, oraz Krzysztof Chrzanowski, aplikant adwokacki z Kancelarii Gorazda oraz Świstuń, Wątroba i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni.

Nie można jeszcze mówić o pełnym przywróceniu stanu praworządności. Jednak nie można jej przywracać bez przestrzegania obowiązujących procedur stanowienia prawa. Zdecydowanie łatwiej jest niszczyć niż budować na nowo, ponieważ destrukcja wymaga jedynie chwili, podczas gdy odbudowa to proces wymagający czasu. Stan praworządności w Polsce może mieć istotny wpływ na przebieg polskiej prezydencji – uważa dr hab. Agnieszka Grzelak, profesor Akademii Leona Koźmińskiego.

Od wielu lat obserwuje się galopujące „ulepszanie” przepisów prawa, zbyt często wynikające z błędnych założeń o konieczności wprowadzenia nowych regulacji. Nierzadko powoduje to chaos prawny. Tymczasem zmiany powinny stanowić pokłosie wnikliwej analizy, że rzeczywiście przyniosą coś dobrego. Zamiast tego pokutuje błędne przekonanie, że najlepszą receptą na poprawę sytuacji jest nowelizacja prawa, tak jakby świetnie brzmiąca „na papierze” regulacja miała sama w sobie moc sprawczą - pisze dr Paweł Opitek, prokurator.

W opublikowanej właśnie opinii Komisja Wenecka przyznaje, że polski Trybunał Konstytucyjny wymaga naprawy, ale wyznacza granice działań sanacyjnych. Odwołuje się do konstytucyjnej zasady nieodwołalności sędziów, sugeruje również doprecyzowanie zasad karencji wobec działalności politycznej przed powołaniem, granic immunitetu i odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, w tym jaśniejsze wskazanie, jakie przewinienia dyscyplinarne mogą prowadzić do usunięcia z urzędu – mówi prof. Ewa Łętowska, sędzia TK w stanie spoczynku, była rzecznik praw obywatelskich.

Do 1 stycznia 2025 r. wszyscy adwokaci i radcy prawni obowiązkowo muszą posiadać aktywne konto do e-doręczeń. Ich sytuacji w tym zakresie nie zmienia ostatnia nowelizacja ustawy o doręczeniach elektronicznych z 21 listopada 2024 r. W początkowym okresie użytkowania konta prawnicy mogą być jednak zawiedzeni niewielką skalą ich wykorzystania przez władze publiczne oraz ciągłym funkcjonowaniem alternatywnych sposobów obligatoryjnej komunikacji elektronicznej w poszczególnych postępowaniach - pisze prof. Grzegorz Sibiga, adwokat, partner w kancelarii Traple, Konarski, Podrecki i Wspólnicy.

W Polsce niewiele osób sporządza testamenty. Być może pewnej liczby testamentów nie udaje się odnaleźć, ale na pewno część osób ich nie sporządza z uwagi na brak znajomości przepisów prawa spadkowego. W związku z tym sądy nieczęsto mają okazję, aby zajmować się wykładnią przepisów o formie testamentów. Tymczasem praktyka może wpłynąć na uelastycznienie przepisów w tym obszarze - wskazuje prof. Mariusz Załucki, sędzia Sądu Najwyższego.

Na pewno wpisanie do kodeksu karnego osobnej przesłanki „tożsamość płciowa” zapewniałoby solidniejszą ochronę grupie osób transpłciowych, które są szczególnie narażone na przestępstwa motywowane uprzedzeniami. Również ze względu na potrzeby edukacyjne i dawanie przez państwo jasnego sygnału społeczeństwu – mówi Karolina Kędziora, radca prawny, członkini zarządu Polskiego Towarzystwa Prawa Antydyskryminacyjnego.

W przestrzeni publicznej rozpowszechniane jest stanowisko, kwestionujące status sędziów nominowanych od 2018 r. z uwagi na fakt powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. Tymczasem Trybunał Konstytucyjny kilkukrotnie kwestionował konstytucyjność poprzednich przepisów o KRS, a w 2010 r. nominacje sędziowskie wręczał nie prezydent, lecz marszałek Sejmu. Co istotne w żadnym z orzeczeń ETPCz, TSUE, SN, a także NSA nie zawarto sformułowania, że sędzia nominowany od 2018 r. nie jest sędzią - pisze Kinga Śliwińska-Buśkiewicz, sędzia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.