Przybywa sygnałów o problemach z doręczaniem przesyłek poleconych, co stawia pytanie, czy ta forma kontaktu z urzędami i sądami zapewnia jeszcze obywatelom bezpieczeństwo prawne. Reklamacje składane na poczcie kończą się zwykle zwrotem opłaty za znaczek - wskazują prawnicy. I dodają, że warto to robić choćby na potrzeby przywrócenia terminu w postępowaniu sądowym. Nadzieja w e-doręczeniach, ale i tak trzeba będzie zadbać o prawa osób, które nie będą chciały lub mogły przestawić się w pełni na komunikację elektroniczną.

Od blisko roku spółki zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym mają obowiązek posiadania adresu do e-Doręczeń. Ustawodawca nie wprowadził jednak żadnych sankcji za jego niedochowanie. Są więc spółki, z którymi nadal nie da się skontaktować elektronicznie. Niektóre nie wiedzą, że adres muszą założyć, inne nie dokończyły jego rejestracji, bo wiadomość z linkiem aktywacyjnym wpadła do spamu. Są też zapewne takie, które świadomie skrzynki nie zakładają, chcąc uniknąć kontaktu z urzędami i kontrahentami.

Obecnie organ administracji publicznej „może” zapewnić dostęp do akt sprawy w systemie teleinformatycznym. Pozostawienie tej kwestii w sferze uznaniowości organu prowadzi do sytuacji, w której mimo prowadzenia sprawy w pełni elektronicznie, strona zmuszana jest do osobistego stawiennictwa w urzędzie tylko po to, aby zapoznać się z aktami na ekranie urzędowego komputera.

Jak wynika z danych Eurostatu opracowanych przez PIE, Polska znalazła się na czwartym miejscu od końca w UE pod względem odsetka obywateli, którzy w 2025 r. skorzystali z usług administracji publicznej przez internet (61 proc.). Zestawienie otwierają Dania, Holandia, Finlandia i Szwecja, gdzie w ciągu ostatnich 12 miesięcy z e-administracji skorzystało ponad 95 proc. obywateli. Natomiast na końcu zestawienia, za Polską, znalazły się Włochy (60 proc.), Bułgaria (36 proc.) i Rumunia (24 proc.).

Od 1 stycznia 2026 r. podmioty publiczne będą zobowiązane do wdrożenia systemu e-Doręczeń, który stanie się podstawowym kanałem elektronicznej korespondencji urzędów z obywatelami i firmami. Podmioty publiczne muszą upewnić się, że ich systemy, procedury i pracownicy są przygotowani do sprawnej obsługi korespondencji elektronicznej – ostrzega Ministerstwo Cyfryzacji.

Setki pełnomocników złożyły na początku roku za pomocą systemu e-Doręczeń skargi do sądów administracyjnych na decyzje podatkowe. Większość skarg została przez WSA odrzucona, gdyż - zdaniem tych sądów - jedynym możliwym kanałem elektronicznego wniesienia skargi jest e-PUAP. NSA w postanowieniu z 24 września br. (sygn. I FSK 1395/25) uchylił zaskarżone postanowienie WSA w Bydgoszczy oraz wskazał, że nie podziela stanowiska przyjętego w dotychczasowym orzecznictwie - mówi Marcin Pietrusiński, doradca podatkowy z Kancelarii Pietrusiński sp.k.

Sądy odrzucają skargi składane przez system e-Doręczeń, wskazując, że to niepoprawny system komunikacji. Odrzucenie skargi zamyka drogę sądową. Podatnicy tracą konstytucyjne prawo do sądu, a ich pełnomocnicy narażeni są na odpowiedzialność cywilną za błąd w sztuce. Nadzieją dla jednych i dla drugich jest korzystne postanowienie w tej kwestii Naczelnego Sądu Administracyjnego, które może przełamać impas.

ZUS, podobnie jak i inne organy administracji publicznej, ma obowiązek wysyłania pism do profesjonalnych pełnomocników przez e-Doręczenia od 1 stycznia 2025 r. Nie robi tego jednak i mimo posiadania adresów adwokatów, radców prawnych czy doradców podatkowych w tym systemie, wysyła pisma pocztą tradycyjną. Podobnie postępują urzędy skarbowe. Zdaniem prawników administracja miała rok na przygotowanie się do e-Doręczeń i tego czasu nie wykorzystała.

Ponad 200 mln zł przeznaczy Ministerstwo Cyfryzacji dla jednostek samorządu terytorialnego na wymianę oprogramowania i sprzętu. Samorządy będą mogły uzyskać wsparcie bez wkładu własnego. Pieniądze otrzymają te gminy, które wdrożą system EZD– poinformował Krzysztof Gawkowski, wicepremier i minister cyfryzacji, na rozpoczynającym się w Warszawie IX Krajowym Kongresie Sekretarzy.

Wystąpienie problemów technicznych w działaniu systemu e-Doręczenia (awaria tego systemu) i związany z tym brak możliwości wysyłki pism tym kanałem komunikacji uprawnia organy podatkowe do doręczania korespondencji za pomocą publicznej usługi hybrydowej albo przez swoich pracowników. Ministerstwo Finansów przekazywało organom KAS wyjaśnienia w tym zakresie.

Pełnomocnicy do doręczeń nie mają od piątku możliwości otworzenia korespondencji od organów podatkowych w systemie e-doręczeń. Urzędy podchodzą do tej kwestii w sposób niejednolity. System e-doręczeń zaczął obowiązywać, co do zasady, 1 stycznia 2025 roku.

Rozszerzenie zakresu stosowania przepisów o doręczeniach elektronicznych na podmioty niepubliczne realizujące zadania publiczne, wprowadzenie Katalogu Podmiotów Publicznych, doprecyzowanie definicji e-doręczenia, publicznej usługi hybrydowej, obowiązków operatora wyznaczonego. Takie m.in zmiany przewiduje projekt nowelizacji ustawy o doręczeniach elektronicznych, który zaprezentowało ministerstwo cyfryzacji.

Wadliwie działające albo źle wysłane linki do łączenia się z salami sądowymi, które uniemożliwiły pełnomocnikom udział w rozprawach, to przyczyny uchylania wyroków w sądach administracyjnych. Takich przypadków było już kilka w Gliwicach, ale też w Kielcach czy Warszawie. Wiele zależy tu jednak nie tylko od czujności samych sędziów, ale też refleksu pełnomocników bądź ich klientów oraz obsługi sekretariatów.

1 lipca 2025 r. system doręczeń elektronicznych stanie się obowiązkowy dla kolejnej grupy podmiotów. Od tego dnia każdy, kto ma firmę i będzie dokonywał zmian we wpisie do CEIDG, musi podawać adres do e-Doręczeń.  Co więcej, będzie musiał też obsługiwać elektroniczną skrzynkę, nawet jeśli w swojej działalności nie posługuje się internetem. Tylko tą drogą urzędy będą wysyłać mu listy polecone, niekiedy nawet w sprawach prywatnych.

Rząd przyjął projekt zmian w procedurze cywilnej, umożliwiający wnoszenie przez portal informacyjny sądów m.in. apelacji, zażalenia, skargi na czynność referendarza sądowego, a także doręczenia wzajemne pomiędzy pełnomocnikami. Przewidziano w tym zakresie 18 miesięcy vacatio legis. W ubiegłym tygodniu przyjęty został też projekt zakładający możliwość wnoszenia środków odwoławczych przez portal w sprawach karnych.

Ministerstwo Sprawiedliwości zabiera się za ulepszenie funkcjonalności rejestrów wymiaru sprawiedliwości. Mają być wygodniejsze w obsłudze, mieć jednolitą szatę graficzną i interfejsy, a korzystanie z nich będzie wymagało tylko jednego logowania i jednokrotnego wprowadzenia danych. Trzy z rejestrów - Elektroniczne Księgi Wieczyste, Rejestr Zastawów i Krajowy Rejestr Karny - mają być zbudowane na nowo.

Chcemy, by kluczowa faza cyfryzacji polskich sądów zakończyła się do 2029 roku. Biorąc jednak pod uwagę obciążenie sprawami i tonami papierowych akt, musi to przebiegać stopniowo, poprzez ewolucyjną zmianę w oparciu o pilotaże. Rewolucja w tym zakresie doprowadziłaby jedynie do chaosu i zatorów - mówi Grzegorz Polak, dyrektor Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Ministerstwa Sprawiedliwości. Jak dodaje, jeszcze w 2025 roku będzie realizowany pilotaż całkowitej cyfryzacji Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

System e-doręczeń od 1 kwietnia 2025 r. stał się obowiązkowy dla spółek zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sadowym. Wcześniej, bo 1 stycznia 2025 r., zaczęły z niego obligatoryjnie korzystać urzędy oraz przedstawiciele prawniczych zawodów zaufania publicznego. Poczta Polska podsumowała pierwszy kwartał działania systemu.

Od wtorku, 1 kwietnia, adres do e-doręczeń muszą mieć wszystkie podmioty figurujące w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a więc przede wszystkim spółki prawa handlowego. Wczoraj przed południem aktywowało go mniej niż 1 na 10 obowiązanych. Za niedochowanie terminu nie ma sankcji, ale prawnicy uważają, że założenie skrzynki jest opłacalne. Pewne trudności może sprawić znajomość skrótów: ADE, BAE, KDU, PUH, PURDE i… KURDE.

Od 1 kwietnia 2025 r. adres do doręczeń elektronicznych muszą mieć podmioty niepubliczne zarejestrowane w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a więc m.in. spółki prawa handlowego. Jak dotąd skrzynki założyło raptem 69 tys. podmiotów na 729 tys. obowiązanych. Prawnicy przyznają, że za brak realizacji obowiązku nie ma żadnych sankcji. Z drugiej strony, spóźnialscy sami sobie szkodzą.