Kilka dni temu do uzgodnień międzyresortowych trafiła nowelizacja m.in. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wprowadzająca możliwość rozwodu pozasądowego. Projekt ujęto w pakiecie rozwiązań deregulacyjnych, mających na celu uproszczenie procedur oraz zmniejszenie biurokracji, co jest bez wątpienia trafnym kierunkiem prac legislacyjnych. Jednak trzeba poczekać na jej finalny kształt, bo dopiero wtedy będzie można stwierdzić, czy mamy do czynienia z faktycznym uproszczeniem procedur - pisze dr Mateusz Szymura, adwokat z Kancelarii Sobota Jachira.

Kilka projektów uchwał, które będzie rozpatrywało rozpoczynające się właśnie Zgromadzenie Izby Adwokackiej w Warszawie, dotyczy prac legislacyjnych nad zapewnieniem zawodom prawniczym prawa do niezakłóconego wypoczynku. Proponowane jest m.in. wyznaczanie przez sądy jednego z miesięcy letnich jako wolnego od terminów rozpraw albo wyznaczanie przez sądy terminów rozpraw i posiedzeń z uwzględnieniem urlopów adwokatów i radców.

Już w sobotę, 17 maja, rozpocznie się dwudniowe zgromadzenie Izby Adwokackiej w Warszawie. Adwokatki dr Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska i Agata Rewerska oraz adwokat Sławomir Zdunek staną w szranki o stanowisko dziekana ORA w Warszawie. Sporo emocji budzić będą też głosowania nad projektami uchwał, których zgłoszono rekordową liczbę - ponad 30. Dotyczą m.in. zniesienia zakazu umowy o pracę i protestu w sprawie urzędówek.

Osobne pełnomocnictwo medyczne nie zostało wpisane również do kolejnej wersji projektu ustawy o zastąpieniu ubezwłasnowolnienia nową instytucją, choć były takie plany. Ministerstwo Sprawiedliwości tłumaczy się, że to kwestia inicjatywy resortu zdrowia. Środowisko lekarskie nie kryje rozczarowania, bo projekt był szansą, by rozwiązać istniejący od lat, poważny problem.

W uzgodnieniach międzyresortowych znajduje się projekt regulujący kwestie rozwodów pozasądowych. Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje, by w sytuacji, gdy nie ma sporu między małżonkami, nie mają oni małoletnich dzieci, a staż małżeński wynosi minimum rok, możliwe było rozwiązanie małżeństwa przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego. Wiele krajów, które zdecydowały się na taki model, dopuszcza jednak możliwość rozwodów przed notariuszem. Także Komisja Europejska zwracała uwagę na potrzebę przekazywania spraw bezspornych z sądów właśnie do notariuszy.

Najnowszy projekt regulujący m.in. status sędziów powołanych od 2018 r., zakłada likwidację Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, ale nie - jak w wersji z 24 kwietnia br. - Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Do lamusa trafi skarga nadzwyczajna, w zamian ma zostać rozszerzony wykaz organów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej, a także wprowadzony mechanizm zapobiegający występowaniu w systemie prawnym więcej niż jednego prawomocnego orzeczenia o dziedziczeniu.

Apel Kolegium Sądu Najwyższego o zaniechanie udziału w pracach legislacyjnych i sporządzania opinii dla władzy wykonawczej przez sędziów, nie spotkał się z akceptacją tych ostatnich. Komisje kodyfikacyjne istnieją w Polsce, z przerwami na wojny, od 1919 roku. Zawsze uczestniczyli w nich prawnicy z różnych gremiów - z jednej strony naukowcy, dydaktycy, a z drugiej - praktycy, stosujący prawo.

Tragedia, do jakiej doszło 7 maja na kampusie Uniwersytetu Warszawskiego, odbiła się szerokim echem - nie znikała z czołówek serwisów informacyjnych, a w social mediach pojawiały się setki komentarzy na jej temat. Do sieci wyciekły też drastyczne zdjęcia i nagrania przedstawiające miejsce zbrodni. Prawnicy wskazują, że jeśli stali za nimi studenci, powinni ponieść daleko idące konsekwencje, z wydaleniem ze studiów włącznie

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego stwierdziła w środę ważność marcowych wyborów uzupełniających do Senatu w Krakowie. Dwóch sędziów zgłosiło zdania odrębne, wskazując, że postępowanie należało zawiesić; prokurator generalny Adam Bodnar wnioskował, by w sprawie orzekała Izba Pracy. Uzupełniające wybory w okręgu nr 33 w Krakowie 16 marca wygrała popierana przez: KO, PSL i Lewicę Monika Piątkowska.

Polska podpisała 13 maja br. Konwencję Rady Europy o ochronie zawodu prawnika. W związku z tym Adam Bodnar, minister sprawiedliwości, zaprosił do udziału w procesie legislacyjnym, dotyczącym regulacji zawodu adwokata i radcy prawnego, prezesów Przemysława Rosatiego i Włodzimierza Chróścika. Chodzi o dostosowanie przepisów do wymogów wynikających z Konwencji - obydwa samorządy pracują nad propozycjami zmian w swoich ustawach.

Prokurator krajowy Dariusz Korneluk poinformował, że obecnie nie ma w budżecie prokuratury środków pozwalających na zwiększenie minimum dla asystenta prokuratora do poziomu 7,5 tys. zł. W opiniowaniu jest obecnie rozporządzenie, które zakłada podniesienie minimalnego wynagrodzenia w tej grupie zawodowej do 6,5 tys. zł brutto. Ta kwota asystentów nie zadowala, bo asystenci sędziów mogą liczyć na zarobki od 7,5 tys. zł brutto.

Prywatny biznes dostanie dostęp do fotografii obywateli z rejestru dowodów osobistych. Rozwód będzie możliwy przed urzędnikiem, a nie tylko przed sądem. Syndyk otrzyma informacje objęte tajemnicą bankową, a instytucje ogłaszające przetarg będą zobligowane do sporządzania dodatkowych badań. Tak daleko idące zmiany rząd chce wprowadzić w specjalnym trybie deregulacji, ograniczając konsultacje i analizy do minimum - lub wręcz z nich rezygnując.

Wśród projektów uchwał, którymi zajmie się w najbliższy weekend Zgromadzenie Izby Adwokackiej w Warszawie, znalazła się propozycja zmian w Prawie o Adwokaturze i Kodeksie etyki, umożliwiająca zatrudnianie adwokatów i adwokatek w oparciu o umowę o pracę. Równocześnie jej autorzy chcą, by zgromadzenie wystąpiło do Naczelnej Rady Adwokackiej o wstrzymanie prac nad adwokacką umową o współpracę w jej dotychczasowym kształcie oraz o ujęcie tego, co proponują w aktualnie trwających pracach nad nowelizacją ustawy – Prawo o Adwokaturze.

Na wtorkowym posiedzeniu Rada Ministrów przyjęła kolejny pakiet przepisów nowelizujących różne ustawy, które w założeniu mają uprościć procedury. Zmiany dotkną teraz m.in. podatków, inwestycji, prawa farmaceutycznego, a także kontaktów z sądami. Jak wskazuje rząd, umożliwiona zostanie dwustronna komunikacja elektroniczna z sądem. W postępowaniu podatkowym, które rozpoczynane jest z urzędu, niedające się usunąć wątpliwości dotyczące stanu faktycznego, będą rozstrzygane na korzyść podatnika. Część firm będzie z kolei przeprowadzać tzw. test zaspokojenia.

Rozwód pozasądowy ma być łatwiejszy, szybszy i przede wszystkim uratować sądy okręgowe, które toną w sprawach rozwodowych i frankowych. Nie dostaną go jednak ci, których sprawa już toczy się w sądzie. Projekt zakłada dwuetapową procedurę przed kierownikiem USC, która co do zasady, ma potrwać niewiele ponad miesiąc i kosztować nieco więcej niż opłata sądowa. Nie skorzystają z niej również tzw. młode małżeństwa, ze stażem mniejszym niż rok, a "kombinowanie" z terminami też raczej się nie uda, bo ci, którym odmówiono, trafią do specjalnego rejestru.

Sztuczna inteligencja może prawnikowi skutecznie pomóc w codziennej pracy. Korzystając z niej, nie można jednak zapominać o odpowiedzialności za klienta. Krajowa Rada Radców Prawnych przygotowała więc 22 rekomendacje, które mają ułatwić radcom pracę z AI i zwrócić im uwagę na zagrożenia - począwszy od tego, jak wybrać odpowiednie narzędzie, poprzez RODO, po sytuacje, w których należałoby poinformować klienta.

Podczas ostatniego posiedzenia plenarnego NRA obecnej kadencji przyjęto projekt „Adwokackiej Spółki Kapitałowej”, którego celem jest umożliwienie wykonywania zawodu adwokata w dwóch nowych formach, tj. w formie adwokackiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz adwokackiej prostej spółki akcyjnej. Przygotowana zostanie petycja wraz z propozycją noweli Prawa o adwokaturze.

Rzeczniczka praw Dziecka, Monika Horna-Cieślak, zwróciła się z apelem do Sądu Okręgowego w Częstochowie o szybkie podjęcie kroków w celu przeniesienia procesu przeciwko czterem osobom oskarżonym w sprawie głośnego zabójstwa Kamilka z Częstochowy do innego sądu. Jej zdaniem istnieje obawa o bezstronność sądu.

Warszawski sąd okręgowy nie uwzględnił zażalenia obrony posła PiS i b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego na decyzję o jego aresztowaniu. Nie uwzględnił też wniosku obrony o wyłączenie ze składu sędzi. Zażalenie dotyczyło decyzji Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa z grudnia ubiegłego roku, który zgodził się na trzymiesięczny areszt dla Romanowskiego, podejrzanego w sprawie Funduszu Sprawiedliwości.

Kolegium Sądu Najwyższego podjęło uchwałę, w której przypomniało, że sędziowie nie tylko nie mogą należeć do partii politycznej lub związku zawodowego, ale także nie mogą prowadzić działalności publicznej, nie dającej się pogodzić z zasadami niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Kolegium zakazało sędziom udziału w procesie tworzenia prawa, zarówno w powołanych w tym celu komisjach, jak i jako autorzy opinii, jeżeli prowadzi to do zaangażowania w spory o charakterze politycznym i publicznej identyfikacji sędziów.