Polska nie implementowała na czas upadłościowej dyrektywy, umożliwiającej zagrożonym niewypłacalnością dłużnikom naprawienie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i dającej im drugą szansę. Termin na wdrożenie unijnych przepisów minął 17 lipca 2022 r. Dyrektywę teraz stosuje się wprost, ale nie wszystkie sądy to respektują i dochodzi do sporów. Prawnicy apelują do polityków, by skończyli jak najszybciej prace nad projektem, który opracował resort sprawiedliwości.

31 grudnia br. upływa termin dla asystentów sędziowskich i referendarzy, ale tylko tych, którzy byli zatrudnieni w momencie wejścia w życie nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych z 2017 r., na przystąpienie do egzaminu sędziowskiego. Ich koledzy, którzy zaczęli pracę później, tej szansy - bez aplikacji - już nie mają. Ministerstwo Sprawiedliwości chciało to zmienić, ale stosowne przepisy znalazły się w projektach spłaszczających strukturę sądów, które utknęły w trakcie procesu legislacyjnego.

Ważą się losy sędziów z obecnej KRS. Pomysły na ich usunięcie, ze względu na wadliwą procedurę powołania, są dwa - jeden to uchwała Sejmu, drugi - ustawa, np. skracająca kadencję. Jeśli wybrana zostanie szybsza droga uchwały, ważne będzie też jak wybrani zostaną następcy. I tu może pojawić się problem, bo zdaniem części z prawników, Konstytucja wprost tego nie normuje, a "nowa" ustawa regulująca tryb powołania, może nie zyskać aprobaty prezydenta.

Kilka dni temu media obiegła informacja o pozwie arbitrażowym, jaki Orlen chce wytoczyć spółce Venture Global z USA. Chodzi o brak realizacji kontraktu na dostawę skroplonego gazu. Dlaczego strony zgodziły się na arbitraż? Bo pozwala omijać powolne i przestarzałe sądy powszechne. Arbitraż nie jest jednak domeną wielkich korporacji. Prawo pozwala, by na takich samych zasadach korzystał z niego zarówno Orlen, jak i zwykły Kowalski. Stawia tylko jeden warunek: arbitraż trzeba wcześniej uzgodnić i zapisać go w umowie - pisze Robert Mikulski, partner zarządzający Kancelarii Brillaw by Mikulski & Partners

Co najmniej do 30 grudnia br. przesunie się obowiązek posiadania, m.in. przez adwokatów i radców prawnych, skrzynek do e-doręczeń. To nie wszystko, bo Ministerstwo Cyfryzacji chce wyjść z inicjatywą legislacyjną przesuwającą ten termin jeszcze o rok - do 1 stycznia 2025 r. Z nieoficjalnych informacji wynika, że operatorowi zabrakło czasu - system nie jest jeszcze w pełni przygotowany. Komunikat ministra przesuwający termin planowany jest na czwartek, 23 listopada.

Banki pozywające kredytobiorców frankowych utrzymują zwykle, że umowa jest ważna, ale przezornie asekurują się, zgłaszając żądania ewentualne. Przeważnie bankom udaje się uzyskać jedynie kapitał wypłaconego kredytu pomniejszony o sumę wpłat kredytobiorcy, co często oznacza całkowitą przegraną. Dla konsumenta największym problemem wciąż może być jednak naliczanie ustawowych odsetek za opóźnienie.

Po zmianach Kodeksu cywilnego, które weszły w życie wiosną 2023 r., w uzasadnionych okolicznościach, zachowek można rozłożyć na raty, odroczyć jego płatność, a nawet obniżyć wysokość. Wszystko zależy jednak od sytuacji stron. Prawnicy podkreślają jednak, że warto byłoby pójść dalej i wprowadzić zmiany choćby w zakresie wliczania do zachowka darowizn, ich zdaniem powinny się liczyć tylko te "na poczet spadku".

Sejm wybrał 21 listopada br. członków Trybunału stanu. W skład tego gremium, które jest rodzajem sądu, weszli znani prawnicy: Jacek Dubois, Przemysław Rosati, Marcin Radwan-Röhrenschef, Kamila Ferenc, a także były marszałek Sejmu - Józef Zych. Przed Trybunałem mogą stanąć ministrowie, posłowie i senatorowie, a także - prezydent, jeśli złamali Konstytucję.

Stowarzyszenie Prawa Konkurencji (SPK) we współpracy z Centrum Studiów Antymonopolowych i Regulacyjnych Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego (CARS) zapraszają na kolejny wspólny warsztat poświęcony przeglądowi orzecznictwa sądowego w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, trzeba się jednak zarejestrować.

Obowiązujące prawo zamówień publicznych nie zawiera limitu dla kar umownych. W kontrakcie można więc ustalić je nawet na poziomie wyższym niż wartość zamówienia. Prawnicy przyznają, że w praktyce zdarzają się sankcje równe wartości kontraktu. Sądy zazwyczaj stają jednak po stronie firm realizujących zamówienie i obniżają kary o co najmniej 30 proc.

Spółka twierdziła, że jest następcą prawnym strony postępowania, ponieważ zawarła z nią umowę przelewu wierzytelności, która obejmowała wszelkie prawa oraz roszczenia związane z ustaleniem środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Pogląd ten nie zyskał jednak aprobaty sądów administracyjnych. W wyroku drugiej instancji podkreślono, że źródłem interesu prawnego jest przepis powszechnie obowiązującego prawa, a nie wola strony wyrażona w formie umowy cywilnoprawnej.

Sądy policzyły, ile sędziowie stracili na ustaleniu ich wynagrodzenia w 2023 r. na podstawie ustawy okołobudżetowej, i zaczęły występować m.in. do Ministerstwa Sprawiedliwości o dodatkowe środki na wyrównania. Powołują się przy tym na listopadowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, który uznał, że pominięcie przy tegorocznych sędziowskich płacach ustawy ustrojowej było niekonstytucyjne. Prawo.pl dotarło do pisma prezesa NSA, z którego wynika, że tylko tam na wyrównania potrzeba 7,5 mln zł.

Pomiędzy kredytami frankowymi a kredytami z WIBOR-em jest sporo podobieństw i to na wielu płaszczyznach. Nie oznacza to jednak, że wszystkie takie umowy da się wzruszyć. Liczyć się będzie moment ich zawarcia, to jak kredytobiorcy byli informowani o ryzyku i ostatecznych kosztach kredytu oraz to czy bank, ustalając wskaźnik WIBOR, kierował się prawem i dobrymi obyczajami. Prawnicy wskazują, że warto próbować, bo można wiele zyskać.

"Samorząd terytorialny jako element kultury prawnej i wybór cywilizacyjny - konsekwencje ustrojowe i prawne" to temat wykładu, który w poniedziałek wygłosiła prof. dr hab. Irena Lipowicz z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Wydarzenie zostało zorganizowane przez czasopismo "Państwo i Prawo" oraz wydawnictwo Wolters Kluwer. Głównym tematem spotkania były zagrożenia dla samorządów i propozycje reform.

Adwokatka Monika Horna-Cieślak, specjalizująca się i zajmująca się prawami dzieci, współautorka głośnej ustawy Kamilka, czyli nowelizacji zwiększającej ochronę dziecka przed przemocą, przewodnicząca Sekcji Praw Dziecka przy warszawskim ORA, zwyciężczyni konkursu „Rising Stars – Liderzy Jutra 2019” jest kandydatką koalicji na Rzeczniczkę Praw Dziecka. Inicjatorami zgłoszenia jej kandydatury są dzieci, młodzież i osoby młode. A rekomenduje i popiera ją prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej.

Do 24 listopada można zgłaszać kandydatów na członków Zespołu do spraw analizy zdarzeń, na skutek których małoletni poniósł śmierć lub doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. O jego powołanie od wielu lat apelowała m.in. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, a zmiany znalazły się w nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - tzw. ustawie Kamilka. Kadencja ekspertów trwa 4 lata.

Zmianę notariusza prowadzącego kancelarię należy potraktować jak zmianę właściciela przedsiębiorstwa, w której to sytuacji dyrektywa zapewnia ochronę pracowników poprzez zachowanie ich praw, pomimo tego m.in., że hiszpańscy notariusze obejmują stanowisko w kancelarii z uwagi na ich powołanie na to stanowisko przez państwo – orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE.

Sytuacja, w jakiej znaleźli się wszyscy obywatele podczas pandemii była bezprecedensowa. Nie można więc uznać, że jedynie formalne obostrzenia powstrzymały gości przed odwiedzaniem hoteli, bo mogli również sami chcieć się izolować. Taki wyrok zapadł w jednym z warszawskich sądów rejonowych, w którym przedsiębiorca wystąpił o odszkodowanie od państwa. Sprawa została rozstrzygnięta po niemal trzech latach - bez przeprowadzania rozpraw z udziałem powoda.

Obowiązujące przepisy pozwalają dłużnikowi skutecznie unikać egzekucji. Komornicy niewiele mogą zrobić, gdy przykładowo oficjalnie zarabia on płacę minimalną a resztę zarobków dostaje "pod stołem". Problemem jest też choćby zakładania kont rachunkowych w zagranicznych bankach czy instytucjach finansowych, do których komornicy "dostępu" nie mają - podkreślali uczestnicy konferencji Komornik Sądowy - postrzeganie społeczne a rzeczywistość prawna".

W środę, 29 listopada w Sądzie Najwyższym rozpoznana zostanie sprawa odpowiedzialności karnej organizatorów lotu do Smoleńska w 2010 r.. Kasacje od prawomocnego wyroku w tym procesie złożyli m.in. obrońcy byłego szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Tomasza Arabskiego, ale też prokuratura - na niekorzyść innego z urzędników uniewinnionego przez sądy.