Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego podjęło uchwałę o przeniesieniu w stan spoczynku sędzi Krystyny Pawłowicz z dniem 5 grudnia br. Z nieoficjalnych informacji uzyskanych przez PAP wynika, że uchwała zapadła już 5 czerwca br., a jej powodem jest stwierdzenie przez lekarza orzecznika ZUS niezdolności do pełnienia obowiązków przez panią sędzię.

W dniu ogłaszania uchwały o ważności wyborów prezydenckich biblioteka Sądu Najwyższego była zamknięta z powodów bezpieczeństwa. Pierwsza prezes SN wskazuje, że były próby „siłowego zakłócenia przebiegu posiedzenia składu całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych". W efekcie prokuratorzy wydelegowani przez ministra Bodnara nie mogli zapoznać się z protestami wyborczymi, które złożyli obywatele.

Prof. Widło, wyznaczony do orzekania w Sądzie Najwyższym po 2018 roku, wyłącza od orzekania prof. Wojciechowskiego, który ma ten sam status. Powodem jest orzecznictwo trybunałów europejskich, które stwierdziły, że Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych została powołana z naruszeniem podstawowych przepisów krajowych, regulujących procedurę powoływania sędziów.

Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratura zamierza w przyszłości pochylić się nad pomysłem wprowadzenia jednolitego statusu sędziego. W ocenie części prawników takie rozwiązanie mogłoby pomóc przy uregulowaniu kwestii statusu sędziów powołanych od 2018 roku, jeśli oczywiście nowy prezydent nie podpisze dotyczącej tej kwestii ustawy. Inni uważają jednak, że do tego pomysłu trzeba podejść ostrożnie, bo może pogorszyć i tak trudną już sytuację w sądach.

Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych stwierdził we wtorek ważność wyboru Karola Nawrockiego na Prezydenta RP, dokonanego 1 czerwca tego roku. Prezes Izby Krzysztof Wiak wskazał w uzasadnieniu uchwały, że duża liczba wniesionych protestów wyborczych nie zwiększyła wagi podniesionych w nich zarzutów, zaś żadne z ustalonych uchybień nie miało wpływu na ogólny wynik wyborów. Do uchwały zgłoszono trzy zdania odrębne.

Zarząd Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”, w specjalnym stanowisku, wyraża stanowczy sprzeciw wobec - jak wskazano - wykonywania zadań Sądu Najwyższego przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, w tym także w zakresie orzekania o ważności wyborów prezydenckich. Powołując się na obowiązujące prawo krajowe oraz prawo Unii Europejskiej oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Stowarzyszenia zaznacza, że Izba ta nie spełnia kryteriów niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.

Pogłębia się kryzys wokół wyborów prezydenckich. Do gry weszła w ostatnich dniach prokuratura, a konkretnie specjalny zespół, który ma koordynować postępowania dotyczące nieprawidłowości podczas liczenia głosów. Czy jednak wyniki tej pracy mogą mieć przełożenie na zaprzysiężenie Karola Nawrockiego? W ocenie prawników - bezpośrednio nie, ale część z nich uważa, że jeśli prokuratorzy uznają, że nieprawidłowości mogły wpłynąć na wynik, będzie to w przyszłości punkt wyjścia do zweryfikowania, a nawet unieważnienia, wyboru prezydenta.

XIV Krajowy Zjazd Adwokatury przyjął uchwałę wzywającą rząd, Sejm i Senat do przyjęcia zmian legislacyjnych, uchylających ustawę o lekarzu sądowym. Stosowny projekt Adwokatury już istnieje - chodzi o to, by każdy lekarz miał prawo do wystawiania zaświadczeń usprawiedliwiających niestawiennictwo w sądzie z powodu choroby. Uzasadnieniem są braki w zakresie lekarzy sądowych - w ocenie adwokatów naraża to obywateli na negatywne skutki procesowe i utrudnia pracę adwokatom.

Problem stosowania przymusu przez przedstawicieli organów ochrony prawnej wywołuje szereg wątpliwości, zwłaszcza z perspektywy ochrony praw człowieka i obywatela. Tymczasem uprawnienia do stosowania środków przymusu bezpośredniego w związku z wykonywaniem ustawowych obowiązków, przysługują przedstawicielom szeregu służb policyjnych m.in. Policji, Straży Granicznej, Straży Ochrony Kolei, Straży Leśnej. Dlatego tak ważne dla kadry prokuratorskiej są szkolenia z praktycznych aspektów ich stosowania - pisze dr Piotr Kosmaty, pełnomocnik ministra sprawiedliwości ds. ustawicznego kształcenia prokuratorów.

Do siedziby Sądu Najwyższego weszło dwóch prokuratorów, którzy mają przeprowadzać czynności w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawie protestów wyborczych. Prokuratorzy zażądali jednocześnie wstępu do sekretariatu IKNiSP i wydania im akt spraw z protestów wyborczych, tłumacząc swoje żądania poleceniem, jakie otrzymali od przełożonych - poinformował Sąd Najwyższy.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego pracuje obecnie nad zmianami, które umożliwiałyby częstsze stosowanie wideokonferencji w sprawach karnych. Ważne jest, by co do zasady strony miały prawo, a nie obowiązek, brania udziału w takiej rozprawie. W mojej ocenie – i potwierdzają to choćby doświadczenia płynące ze Stanów Zjednoczonych – wyjątkiem powinny być e-posiedzenia w sprawach aresztowych – mówi dr hab. Sławomir Steinborn, profesor Uniwersytetu Gdańskiego.

Krajowy Zjazd Adwokatury przyjął trzy uchwały wzywające ministra sprawiedliwości do podjęcia prac legislacyjnych w zakresie „urzędówek”. Chodzi m.in. o ich urealnienie, ale też o stworzenie - z udziałem przedstawicieli samorządów zawodowych: adwokatów i radców prawnych - kompleksowego projektu reformy zasad przyznawania, finansowania i organizacji pomocy prawnej z urzędu, obejmującego pomoc sądową i przedsądową oraz system poradnictwa prawnego realizowanego obecnie w ramach nieodpłatnej pomocy prawnej. Nie przeszedł natomiast pomysł zorganizowania na przełomie przyszłego roku ogólnopolskiej akcji protestacyjnej.

Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu ponad 50 tys. protestów wyborczych, w tym protesty składane przy wykorzystaniu wzoru opracowanego przez posła KO Romana Giertycha - poinformowano w komunikacie SN, opublikowanym w nocy z soboty na niedzielę. Jak wynika z komunikatu, Sąd Najwyższy wydał postanowienia w dwóch sprawach obejmujących największą liczbę protestów wyborczych o identycznej treści, które zostały połączone do wspólnego rozpoznania.

Podczas XIV Krajowego Zjazdu Adwokatury żadna z uchwał nie wzbudziła tyle emocji i takiej dyskusji, jak ta dotycząca umowy o pracę. Ostatecznie, w tajnym głosowaniu, 180 delegatów opowiedziało się przeciw, a 86 „za” rekomendowaniem NRA podjęcia prac w tym zakresie. Przeciwnicy podkreślali, że propozycja zmierza do usunięcia ostatniej różnicy między zawodami adwokatów i radców prawnych. Zwolennicy takiego rozwiązania podkreślali, że wprowadzenie możliwości pracy na etat jest koniecznością w zmieniającym się świecie i sposobem na zwiększenie konkurencyjności adwokatów.

XIV Krajowy Zjazd Adwokatury przyjął uchwałę/apel do ministra sprawiedliwości oraz parlamentu o pilne uregulowanie rynku usług prawnych świadczonych odpłatnie. Zakłada ona również zobowiązanie Naczelnej Rady Adwokackiej do kontynuowania działań mających na celu doprowadzenie do uchwalenia ustawy o usługach prawniczych. Chodzi m.in. o to, by pomoc prawna świadczona była przez wykwalifikowanych prawników.

Adwokatura będzie kontynuować swoje dotychczasowe działania w zakresie tzw. kancelarii odszkodowawczych, adwokackiej spółki kapitałowej, cyfryzacji, wzmocnienia ochrony tajemnicy zawodowej i niezależności adwokatów - wynika z uchwały programowej przyjętej na zakończenie XIV Krajowego Zjazdu Adwokatury. Delegaci rozpatrzyli w sumie 23 projekty uchwał.

Ogromnie doceniam rolę Adwokatury i adwokatów w kształtowaniu polskiej świadomości. Bardzo chciałabym prosić, żebyśmy byli partnerami, w konsultacjach, dialogu, we wdrażaniu zmian, które służą obywatelom i, które służą środowisku adwokackiemu - mówiła Maria Ejchart, wiceministra sprawiedliwości, która była gościem XIV Krajowego Zjazdu Adwokatury, który w tym roku odbywa się w Bydgoszczy.

Karna „ustawa naprawcza” została podzielona na dwie części. Premier Donald Tusk poprosił o kolejną turę konsultacji m.in. w zakresie uchylenia przepisów dotyczących tzw. bezwzględnego dożywocia – poinformowała podczas Krajowego Zjazdu Adwokatury Maria Ejchart, wiceministra sprawiedliwości. Jak dodała, nie ma obecnie społecznej i politycznej zgody na pełną reformę prawa karnego.

Ustawa o biegłych sądowych jest bardzo potrzebna, by zapewnić równowagę między gwarancją odpowiedniej pozycji prawnej i finansowej biegłych sądowych a obowiązkami i oczekiwaniami im stawianymi – mówi dr Krzysztof Konopka, prezes Polskiego Towarzystwa Ekspertów i Biegłych Sądowych. Wyraża jednak wątpliwości, czy przygotowywany obecnie projekt może doprowadzić do tego celu. A jako największe wyzwania wskazuje projektowany sposób certyfikacji i mechanizm wynagradzania biegłych.

Adwokat Przemysław Rosati został ponownie wybrany na stanowisko prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej. Miał trzech kontrkandydatów – adwokatów: Pawła Blajera, Roberta Dopierałę i Marka Gruszkę. Prezes Rosati podkreślał, że wierzy w silną, niezależną, zjednoczoną Adwokaturę, a wśród priorytetów na przyszłość wymienił m.in. uregulowanie rynku usług prawnych, zwiększenie ochrony adwokatów i poprawę warunków ich pracy.