Ideę zreformowania prawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych oceniam dobrze. Tym bardziej w czasie pandemii i nadchodzącego kryzysu gospodarczego potrzebujemy mechanizmu, który promuje zachowania etyczne i zgodne z regulacjami. Dającego możliwość obniżania sankcji, jeśli przedsiębiorstwo wykaże, że posiada efektywny system zarządzania zgodnością - mówi prof. Bartosz Makowicz,

Brakuje koordynacji działań i strategii przeciwdziałania korupcji w administracji. Centralne Biuro Antykorupcyjne przygotowało więc wytyczne, ale zdaniem ekspertów to dopiero początek procesu. Niezbędna jest też świadomość szefów urzędów oraz stworzenie takich systemów i programów w instytucjach publicznych.

Po raz kolejny odżył pomysł nowelizacji ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, a raczej napisania jej na nowo. Nowych zasad nie da się w żaden sposób uniknąć, warto jednak aby ich wprowadzenie odbyło się w drodze szeroko zakrojonych konsultacji społecznych z jednoczesnym zagwarantowaniem czasu na przygotowanie się do nowej rzeczywistości

Wejście w życie zaprojektowanej przez Ministerstwo Finansów nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy będzie oznaczało dodatkowe obowiązki dla instytucji obowiązanych. Niektóre ze zmian, zwłaszcza dotyczące środków bezpieczeństwa finansowego, będą wymagały wdrożenia istotnych usprawnień systemowych.

Przepisy o egzekucji są na tyle nieprecyzyjne, że urzędnicy nie wiedzą, jak postępować, gdy decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności na osobę trzecią (np. zarząd spółki) uchyli sąd. Nie jest jasne, czy do czasu uprawomocnienia się wyroku, postępowanie należy zawiesić, czy umorzyć. Sądy twierdzą, że zawiesić. Zdania ekspertów są jednak podzielone. Przepis wymaga zmiany, bo mało która firma może czekać 2,5 roku na zakończenie sprawy.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów opublikował właśnie wyjaśnienia w sprawie ustalania wysokości sankcji dla menedżerów odpowiedzialnych za zawieranie porozumień ograniczających konkurencję. Za łamanie prawa grozi im nawet 2 mln zł. Obecnie urząd prowadzi 4 postępowania, którymi objętych jest aż 19 osób.

Działania administracji mają największy wpływ na to, jak chronione są dobra wspólne obywateli i ich prawa, od niej zależy, w jaki sposób wykorzystuje się środki publiczne. Tam też jest większe prawdopodobieństwo ryzyk dla interesu publicznego. Tym bardziej pożądane jest są w niej procedury służące skutecznej identyfikacji i eliminowaniu nieprawidłowości – mówi Marcin Waszak,

Ministerstwo Finansów zapowiedziało, że sprawdzi nie tylko, czy spółki zobowiązane do złożenia danych faktycznie wywiązały się z zadania, ale także, czy zrobiły to rzetelnie. Póki co karać może za brak zgłoszenia. Wkrótce jednak nawet milion złotych kary może grozić tym, którzy podali nieprawdziwe dane. Co ważne, na nierzetelne spółki doniosą, np. banki.

Przedsiębiorstwa borykają się z różnymi rodzajami ryzyka, w tym m.in. technicznym, produkcyjnym, wizerunkowym, transportowym, a także związane z brakiem zgodności regulacyjnej oraz zarządzaniem zasobami ludzkimi, które obejmują HR Compliance. Ryzyka te mogą nieść rozmaite zagrożenia, w tym poniesienia straty lub uszczerbku, np. poprzez nałożenie sankcji administracyjnej

Przez koronawirusa wielu pracowników podupadło na zdrowiu psychicznym. U niektórych ujawniły się wręcz zachowania wskazujące na chorobę psychiczną, a przynajmniej poważne zaburzenia osobowości. Agresja między pracownikami wymusza zmiany organizacyjne w firmach, a prawo nie odpowiada w pełni na realne problemy pracodawców, z którymi przychodzi im się dziś mierzyć.

Do 20 lipca w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych 326 tys. spółek zarejestrowało 563 tys. beneficjentów. W wyniku awarii rejestru termin na dokonanie rejestracji został przesunięty z 13 na 17 lipca. Mimo to nie wszystkie podmioty wywiązały się z ustawowego obowiązku, za co grozi im wysoka kara.

Bariery do działania sygnalistów w administracji nie ułatwią tworzenia procedur, jak postępować ze zgłoszeniami naruszeń. W urzędach panuje ścisła zależność służbowa i silna zasada lojalności. W małych samorządach jest często „zmowa milczenia”, bo wszyscy się znają. Tym bardziej potrzebni są tam sygnaliści, ale i większa ich ochrona.

Ministerstwo Finansów poinformowało, że 16 lipca 2020 r. usunięto zakłócenie w funkcjonowaniu Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR). Zapewniło też w komunikacie, że dla spółek zarejestrowanych w KRS przed 13 października 2019 r. termin zgłoszenia upływa w piątek 17 lipca 2020 r.

Ministerstwo Finansów potwierdziło Prawo.pl, że przedłużenie terminu na zgłoszenie beneficjenta rzeczywistego obejmuje również spółki zarejestrowane przed 13 października 2019 roku. Do środy w centralnym rejestrze było już ponad 300 tys. wpisów.

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych ma awarię i nie można dokonywać zgłoszeń. Ministerstwo Finansów przesuwa ustawowe terminy do czasu usunięcia trudności. Problem w tym, że przesunięcie to nie dotyczy spółek zarejestrowanych do 13 października 2019 roku. Te powinny dokonać zgłoszenia do 13 lipca. Za jego brak grozi milion złotych kary i to mimo awarii sytemu.

Instytucje finansowe muszą się przygotować na nowe regulacje dotyczące przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Ministerstwo Finansów upubliczniło właśnie projekt ustawy implementującej dyrektywę AML V. Niestety zawiera on wiele nieprecyzyjnych sformułowań i nowych obowiązków. Jakich piszą Juditha Majcher i Wojciech Kapica, eksperci z SMM Legal.

Najnowsza dyrektywa o ochronie sygnalistów, to przykład regulacji, która wymaga od objętych nią podmiotów zwrócenia uwagi nie tylko na same przepisy i ich zastosowanie w pisemnych procedurach, ale również na nowoczesne i bezpieczne rozwiązania technologiczne. Bez tych ostatnich dostosowanie do nowych wymogów wydaje się możliwe - piszą Adam Kwiecień i Olga Wąsowska

Czy kryzys po pandemii zaprzepaści rozwój compliance? Szukając odpowiedzi trzeba pamiętać, że ustawy nakazujące podejmowanie określonych działań prewencyjnych w zakresie nieprawidłowości, były uchwalane właśnie w następstwie kryzysów. Dlatego obecnie szczególne znaczenie ma śledzenie przez oficera compliance najnowszych trendów - pisze dr Bartosz Jagura

Zapoznanie się z polityką prywatności programu, sprawdzenie czy rozmowy będą nagrywane i przechowywane, ograniczenie ilości podawanych danych osobowych - to niektóre z rad prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych dla uczestników wideokonferencji. A po zakończeniu udziału w takim spotkaniu UODO radzi szybko wyłączyć mikrofon i kamerę.

Zarówno fundacje, jak i stowarzyszenia współpracują często z instytucjami obowiązanymi, takimi jak banki. Z tego powodu powinny przygotować się na to, że zostaną poproszone o wskazanie swojego beneficjenta rzeczywistego. A jeśli same przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, uważane są za instytucje obowiązane - pisze Magdalena Bartosiewicz, radca prawny