Prawie 60 proc. samorządowców źle ocenia jakość prawa i jego wpływ na funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego. Dobrze - zaledwie 5 procent. Zdecydowana większość twierdzi, że ma trudności we wdrażaniu zmian prawnych w urzędach. Takie wnioski płyną z pierwszej edycji badania przygotowanego przez Wolters Kluwer Polska „LEXOMETR prawno-samorządowy 2022. Jednostki samorządu terytorialnego w dobie kryzysów”.

W czasach kryzysowych firmy tną koszty, ale nie powinny oszczędzać na działach zajmujących się kontrolą zgodności z przepisami. Na dłuższą metę może to przynieść straty wizerunkowe i finansowe firmie. To jeden z najważniejszych postulatów przedstawionych podczas konferencji Compliance & Integrity Days, która trwa w Warszawie.

Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych, nowe przepisy o spółkach i raportowanie zrównoważonego rozwoju - to tylko niektóre tematy planowanej na 4-5 października konferencji "Compliance & Integrity days" poświęconej zarządzaniu zgodnością w Polsce. Pojawi się tam też zupełnie nowy, ale niezwykle aktualny temat: skutki sankcji wobec Rosji.

Z projektu ustawy o ochronie ludności cywilnej oraz o stanie klęski żywiołowej wynika, że nawet decyzje dotyczące zagrożeń lokalnych będą zapadać na szczeblu rządowym lub wojewódzkim. Eksperci alarmują, że to może zdezorganizować wypracowane przez lata mechanizmy i narazić obywateli na niebezpieczeństwo.

Przed nami ogromna zmiana w modelu funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, w tym profilaktyki chorób i promocji zdrowia. Dlatego potrzebujemy kadr z nowym, współczesnym spojrzeniem oraz liderów zmian, którzy będą w stanie skutecznie i sprawnie wprowadzić nowe modele i je rozwijać – mówi Marta Pawłowska, kierownik nowych studiów podyplomowych Zarządzanie promocją zdrowia i profilaktyką chorób.

Z końcem czerwca obecnego roku na rządowych portalach pojawił się nowy, zaktualizowany projekt nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz niektórych innych ustaw. Dotyczy on również obowiązków sprawozdawczych dla podatników CIT – piszą Wojciech Majkowski i Paweł Szala z KPMG w Polsce.

Trzecia wersja projektu ustawy wdrażającej dyrektywę unijną o sygnalistach nie dość, że nie uwzględnia postulatów pracodawców dotyczących grup kapitałowych, ich funkcjonowania i zależności organizacyjnych, to jeszcze utrudni, a nawet wręcz uniemożliwi prowadzenie w spółkach zewnętrznych postępowań wyjaśniających dotyczących naruszeń prawa. Zdaniem prawników, projekt w tym zakresie jest sprzeczny z unijną dyrektywą.

Wydatki za nadgodziny dla pracowników urzędu miasta realizujących dodatkowe zadania w związku z wprowadzeniem na terenie kraju stopni alarmowych można pokryć z rezerwy na zarządzanie kryzysowe. Wprowadzenie stopni alarmowych wiąże się z zagrożeniem o charakterze terrorystycznym, ma więc charakter sytuacji kryzysowej – wynika z opinii RIO w Gdańsku.

Podobnie jak obowiązek składania oświadczeń o stanie majątkowym oraz zakaz nepotyzmu, ograniczenie aktywności godzącej w zaufanie do bezstronności urzędnika samorządowego ma przeciwdziałać zjawiskom korupcjogennym w danej jednostce. Przepisy nie wykluczają jednak każdej działalności gospodarczej i każdego dodatkowego zajęcia.

Zarządzanie ryzykiem compliance to temat drugiego wykładu, który odbędzie się 1 lipca w ramach „Akademia Compliance Oficera”. Akademia to projekt szkoleniowy obejmujący serię webinarów, podczas których zostaną omówione najważniejsze wyzwania stojące przed compliance oficerami, właściwe wybranym, ważnym obszarom prawnym i praktycznym, takim jak np. AML, RODO, cyberbezpieczeństwo czy whistleblowing.

Objęcie projektowanymi przepisami o ochronie sygnalistów w policji, wojsku i innych służbach jest potrzebne, ale wprowadzenie takiego mechanizmu w życie nie będzie łatwe - mówi Tomasz Oklejak, naczelnik Wydziału ds. Żołnierzy i Funkcjonariuszy w Biurze RPO. I dodaje, że mogłoby się to powieść, gdyby zostało połączone z powołaniem niezależnego organu do spraw kontroli nad służbami specjalnymi.

Organizacje zarówno prywatne, jak i publiczne, wszczynają wewnętrzne postępowania wyjaśniające najczęściej w sytuacji konfrontacji ze znacznym ryzykiem – finansowym lub prawnym. Wewnętrzne postępowanie wyjaśniające jest prowadzone, aby ustalić, czy określone wydarzenie rzeczywiście miało miejsce, jaki był lub jest zakres naruszenia i kto jest za nie odpowiedzialny.

W Polsce w 2021 r. funkcjonowało 1364 firm audytorskich. Zmniejsza się stopniowo udział jednoosobowych działalności gospodarczych, firmy audytorskie przekształcają się w spółki kapitałowe. W około 80 proc. funduszy inwestycyjnych i subfunduszy będących jednostkami zaufania publicznego badania wykonywały cztery największe firmy audytorskie – wynika z raportu Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego.

Najnowsza wersja projektu ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenie prawa obejmuje również funkcjonariuszy służb mundurowych oraz żołnierzy zawodowych, czyli formacje hierarchicznie podporządkowane. Zdaniem ekspertów, idea jest jak najbardziej słuszna, ale z realizacją mogą być problemy. Projekt nie obejmuje na przykład najczęstszych naruszeń, do których dochodzi w takich służbach.

Pracodawcy zabiegają o wprowadzenie do projektu ustawy o sygnalistach rozwiązań dotyczących grup kapitałowych, uwzględniających ich specyfikę organizacyjną. Uważają, że tworzenie odrębnych kanałów komunikacji dla sygnalistów w każdej firmie wchodzącej w skład grupy, to biurokracja i mnożenie procedur. Zdaniem prawników, mimo zablokowania tej możliwości w projekcie, wciąż można zastosować wybrany kanał zgłoszeniowy w każdej spółce grupy.

W ostatnim czasie zdarzenia o charakterze kryzysowym nie są rzadkością: pandemia COVID-19, kryzys uchodźczy, powodzie i wichury. To zdarzenia, które wpływają lub mogą wpłynąć na ciągłość działania jednostki samorządu terytorialnego. W skutecznym radzeniu sobie z funkcjonowaniem urzędu w obliczu takich sytuacji mogą pomóc standardy i narzędzia kontroli zarządczej.

OPZZ opowiada się za rozwinięciem instrumentów prawnych przysługujących związkom zawodowym, bo uważa, że zawiadomienia naruszenia prawa kierowane przez nie do właściwych organów są bardziej precyzyjne i skuteczne. „S” chce, by rola związków nie ograniczała się do konsultowania regulaminu zgłoszeń wewnętrznych, lecz by czuwały nad procedurą jego tworzenia. Czy sygnaliści zagrożą istnieniu związków?

Zaprezentowany przez rząd 6 kwietnia br. nowy projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa uwzględnia niektóre wcześniejsze postulaty i wątpliwości samorządowców. Ale wciąż nie bierze pod uwagę przepisów ustrojowych regulujących zasady funkcjonowania samorządu terytorialnego. A to może budzić niejasności przy realizacji nowych regulacji w praktyce.

W najnowszym projekcie ustawy o ochronie sygnalistów wzięto pod uwagę niektóre z postulatów zgłaszanych przez samorządy i administrację publiczną. Nowością jest rozszerzenie procedur m.in. o funkcjonariuszy służb i żołnierzy zawodowych. Nie zdecydowano się jednak na rozszerzenie zakresu przedmiotowego o zgłoszenia z zakresu bezpieczeństwa pracy. Złagodzono też sankcje.

Minął przeszło kwartał od daty, w której dyrektywa miała rozpocząć swoje działanie - prawo o ochronie sygnalistów powinno było wejść w życie 17 grudnia 2021 roku. Dyrektywa unijna wymaga implementacji jej wymagań do prawa krajowego w państwie członkowskim. Projekt ustawy o ochronie sygnalistów poznaliśmy w październiku 2021 roku, ale nadal nie znamy ostatecznej jego wersji.