Które przepisy ustawy albo rozporządzenia należy usunąć lub zmienić, by prowadzenie działalności gospodarczej stało się prostsze? A może przepisy są potrzebne, ale ich brakuje? Rozpoczęliśmy coroczną akcję „Poprawmy prawo”, w ramach której czekamy na zgłoszenia od Czytelników. Można je nadsyłać do 15 stycznia 2026 r. Autorzy najciekawszych pomysłów otrzymają dostępy do LEX z nowym AI.

Konwencja Rady Europy dotycząca sztucznej inteligencji nie zastępuje RODO, ale wzmacnia ochronę danych – mówili uczestnicy konferencji „The Role of the Council of Europe’s Framework Convention on Artificial Intelligence in the Protection of Privacy and Personal Data – Legal, Ethical, and Social Challenges in the AI Era”. Wydarzenie Urzędu Ochrony Danych Osobowych odbyło się pod patronatem Prawo.pl.

Dokumentacja budowlana będzie musiała uwzględniać wymagania związane z budowlami ochronnymi, obiektami zbiorowej ochrony i miejscami doraźnego schronienia. Nowe obowiązki dla inwestorów zakłada projekt nowelizacji rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Opublikował go Minister Finansów i Gospodarki, a ma stać się obowiązującym prawem w pierwszych miesiącach przyszłego roku.

Do tej pory przepisy nie narzucały jednolitej formy sporządzenia planu naprawczego szpitala, ale w rozporządzeniu ministra zdrowia, które stanowi wykonanie upoważnienia zawartego w znowelizowanej ustawie dotyczącej reformy szpitali powiatowych, zaproponowano zmiany w tym zakresie. Ma to z jednej strony pomóc uporządkować dane, z drugiej - narzucić obecność konkretnych elementów.

Jak przypomina rzecznik praw pacjenta (RPP), każda osoba dorosła (powyżej 18 lat), która potrzebuje pomocy specjalistów zdrowia psychicznego, może zgłosić się do najbliższego Centrum Zdrowia Psychicznego (CZP). W CZP można otrzymać bezpłatne, kompleksowe wsparcie, bez skierowania i bez wcześniejszej rejestracji – również natychmiast w sytuacjach nagłych.

Noworoczne prognozy wskazują, że firmy ostrożniej planują budżety na kolejnych 12 miesięcy - podwyżki wynagrodzeń w 2026 roku deklaruje tylko 39 proc. pracodawców, co stanowi spadek o 8 p.p. względem 2025 roku. Ostrożność widać też w premiach świątecznych: przewiduje je 20 proc. firm. Może to być sygnałem, że organizacje nie chcą tworzyć presji na rozbudowę benefitów w kolejnych latach. Takie wnioski płyną z badania Instytutu Badawczego Randstad i Instytutu Badań Pollster.

Nowelizacja ustawy o funduszu sołeckim z 12 września 2025 r. wprowadza istotną zmianę: wójt, burmistrz lub prezydent miasta może odrzucić nie cały wniosek, lecz jedynie poszczególne przedsięwzięcia, które nie spełniają wymogów ustawowych. To rozwiązanie ułatwia procedowanie i jest korzystne zarówno dla sołectwa, jak i dla gminy.

W najnowszym stanowisku dotyczącym szkodliwości e-papierosów Światowa Organizacja Zdrowia stanowczo zrywa z mitem dotyczącym mniejszej szkodliwości tego typu wyrobów, proponując przy tym jak najszersze restrykcje i skuteczne kontrole zakazów. W Polsce trwa procedowanie projektu ustawy całkowicie zakazującego sprzedaży e-papierosów oraz większości saszetek nikotynowych, na razie nie został jednak jeszcze zatwierdzony przez rząd.

Rozwodnicy, którzy mają alimenty i mają prawo do renty rodzinnej, nie mają prawa do renty wdowiej. Absurd? Nie jedyny. Pytanie bowiem, czy rentę wdowią otrzymają małżonkowie, którzy razem ze sobą nie mieszkali albo jeden z nich przebywał w DPS, a drugi w ZOL. Zdaniem prawników wspólność małżeńska jako przesłanka uprawniająca do renty wdowiej jest niepotrzebna, skoro osoba jest uprawniona do renty rodzinnej, a jej pobieranie jest z kolei przesłanką do renty wdowiej. Pytanie więc, czy ją usunąć, czy ujednolicić przepisy.

Urzędnicy nie mają podstaw prawnych do weryfikacji, czy osoby spoza Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii są rzeczywiście niekaralne. Przez to trudno sprawdzić, kto tak naprawdę dostaje licencje taksówkarskie i przewozowe. Część samorządów informuje chętnych na licencje taksówkarskie, że obowiązek dostarczenia zaświadczeń z kraju pochodzenia jednak obowiązuje.

W kwietniu br. Trybunał Konstytucyjny orzekł niekonstytucyjność przepisów dotyczących wynagrodzenia dla kuratorów, m.in. dla osób nieznanych z miejsca pobytu. W tym momencie ich stawki stanowią 40 proc. stawek minimalnych za czynności adwokackie czy radcowskie. Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia, że trwają prace wewnątrzresortowe dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w których „zamierza się" uregulować między innymi kwestie dotyczące wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w postępowaniu cywilnym.

Ministerstwo Finansów i Gospodarki szybko przygotowało nowy projekt ustawy o kryptoaktywach, który we wtorek został przyjęty przez rząd. Resort opublikował wcześniej założenia do nowej, poprawionej wersji przepisów, które zawetował w ubiegłym tygodniu prezydent. W Prokuraturze Krajowej powstał natomiast specjalny zespół, który ma badać przestępczość dotyczącą kryptoaktywów.

Minister edukacji Barbara Nowacka wzięła udział w konferencji Instytutu Rozwoju Języka Polskiego poświęconej budowaniu spójnego systemu nauczania polszczyzny poza granicami kraju. Wydarzenie podsumowało prace nad „Ramami programowymi polonijnej edukacji językowo-kulturowej” i podkreśliło znaczenie wsparcia dla nauczycieli, szkół oraz całej polskiej diaspory.

W 2040 r. luka finansowa w ochronie zdrowia może sięgnąć 171 mld zł – wynika z opublikowanego we wtorek raportu Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego i Federacji Przedsiębiorców Polskich "Luka finansowa w ochronie zdrowia. Wyzwania długoterminowe". Może ona jednak zostać częściowo skompensowana wydatkami prywatnymi albo uzupełniona dodatkowymi środkami publicznymi pochodzącymi spoza strumienia składkowego.

Projektowana nowelizacja ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ma rozstrzygnąć o losie mieszkań lokatorskich. Jeśli pod rządami planowanych przepisów spółdzielnia ustanowi nowe prawo lokatorskie, to nie będzie go można wykupić. Lokale w starych zasobach nadal jednak będzie można przekształcić w odrębną własność.

W Polsce, gdzie wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 55–64 lata należy do najniższych w Europie, konieczne są pilne działania ograniczające dyskryminację ze względu na wiek oraz wspierające dojrzałych pracowników w utrzymaniu aktywności zawodowej. Mimo bowiem rosnącej liczby pracowników 50+ stereotypy i dyskryminacja ze względu na wiek wciąż są wyraźne: osoby w wieku przedemerytalnym są mniej chętnie zatrudniane niż te z innych grup wiekowych.

Nowe regulacje dotyczące zatrudniania cudzoziemców miały ograniczyć biurokrację, zwiększyć skuteczność i przewidywalność całego procesu oraz ułatwić firmom pozyskiwanie wysoko wykwalifikowanych pracowników spoza UE. Choć część regulacji jest jasno sformułowana, w praktyce wiele zależy od interpretacji poszczególnych urzędów. Dlatego - zdaniem Konfederacji Lewiatan - pożądane byłoby ujednolicenie stosowania nowych przepisów, które zapewniłoby większą przejrzystość i stabilność procedur.

Już 24 grudnia 2025 roku wchodzi w życie nowelizacja kodeksu pracy, która nakłada na pracodawców obowiązek stosowania neutralnych płciowo nazw stanowisk. Jak wynika z najnowszego badania Pracuj.pl, aż 67 proc. respondentów uważa, że nowe przepisy przyniosą pozytywne skutki dla rynku pracy. Regulacje te mogą okazać się kluczowe dla aktywizacji zawodowej, szczególnie w przypadku kobiet, dla których język inkluzywny stanowi istotną zachętę do udziału w rekrutacji.

Na dwa miesiące przed wprowadzeniem obligatoryjnego KSeF nie ma rozporządzeń wykonawczych. Firmy dostarczające przedsiębiorcom oprogramowanie nie nadążają ze zmianami w programach finansowo-księgowych, a małe firmy wciąż nie przetestowały KSeF i nie dociera do nich, że to ich obowiązek, a nie księgowych. Wielu klientów wystawia faktury, korzystając z exela lub worda. Dla nich to będzie rewolucja. Są też wątpliwości co do możliwości odliczenia VAT z faktur wystawionych poza KSeF, mimo, że skarbówka wydała interpretacje indywidualne w tym zakresie.

Pielęgniarki zatrudnione np. w środowiskowym domu samopomocy, nie utracą uprawnień do wykonywania zawodu po pięciu latach. Ministerstwo Zdrowia zapowiada zmiany w ustawie o zawodach pielęgniarki i położnej. Sprowadzą się m.in. do rozszerzenia katalogu miejsc, gdzie pielęgniarki będą mogły pracować, zachowując ciągłość wykonywania zawodu. Takie zmiany popiera Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, choć projekt zmian jeszcze nie trafił do niej do konsultacji.