1 kwietnia wchodzi w życie szereg zmian w ustawie o VAT, zakładających obniżki oraz ujednolicenie stawek na niektóre towary, m.in. wyroby medyczne, statki ratownicze i środki ochrony roślin. Nie będzie natomiast zapowiadanej podwyżki VAT na wyroby z konopi siewnej, nadal będą objęte 8 proc. Zniesiony zostaje też obowiązek integracji kas rejestrujących z terminalami płatniczymi. Od 28 lutego obowiązują już przepisy, które przedłużają mechanizm odwrotnego obciążenia VAT na m.in pozwolenia na emisję gazu.

Zastanawiałeś się kiedyś, jak powstaje prawo, którego używasz na co dzień? W najnowszym odcinku podcastu "Prawo na Oko" przeżyjesz wyjątkową podróż po kulisach legislacji. Posłuchaj, co o pracy eksperta ds. legislacji mówi Daniela Wybrańczyk. "Prawo na Oko" to podcast dla młodych adeptów prawa, którzy zastanawiają się, jaką ścieżkę zawodową wybrać. Rozmowy ze starszymi kolegami po fachu pozwalają spojrzeć na zawód z innej perspektywy i poznać nie zawsze oczywiste ścieżki kariery. Zapraszamy do wysłuchania.

Pracą górniczą, zaliczaną do emerytury w wymiarze półtorakrotnym przepisy nie uwzględniają pracy pod ziemią w podmiotach wykonujących określone prace dla kopalń – jeśli taki podmiot nie ma bezpośredniej umowy z kopalnią. Wtedy ZUS przy ustalaniu uprawnień emerytalnych uwzględnia jedynie zwykły okres zatrudnienia. Takie zróżnicowanie narusza konstytucyjną zasadę równości - uważa RPO i pisze do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Zgodnie z przepisami zasadą jest, że niezdolność do pracy Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzeka na okres nie dłuższy niż pięć lat. Orzekanie na trwałe jest wyjątkiem i dotyczy sytuacji, w których ponowna ocena niezdolności do pracy przez lekarza orzecznika jest bezcelowa. Nie ma też renty na stałe z ZUS. I te zasady na razie się nie zmienią, bo procedowany projekt przepisów o reformie orzecznictwa w Zakładzie dotyczy tylko organizacji, a nie zasad orzekania.

Rusza czterodniowy maraton egzaminacyjny dla kandydatów na przyszłych adwokatów i radców prawnych. Zdający rozwiązywać będą zadania z zakresu prawa karnego, cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego, administracyjnego, a także zasad wykonywania zawodu i zasad etyki. W tym roku do egzaminu adwokackiego zgłosiło się 1568 osób, do radcowskiego - 2079. Swój egzamin zaczynają też chętni do zawodu komornika - przez trzy dni zdawać go będzie 90 aplikantów.

Od wtorku, 1 kwietnia, adres do e-doręczeń muszą mieć wszystkie podmioty figurujące w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a więc przede wszystkim spółki prawa handlowego. Wczoraj przed południem aktywowało go mniej niż 1 na 10 obowiązanych. Za niedochowanie terminu nie ma sankcji, ale prawnicy uważają, że założenie skrzynki jest opłacalne. Pewne trudności może sprawić znajomość skrótów: ADE, BAE, KDU, PUH, PURDE i… KURDE.

Urzędy gmin są zasypywane wnioskami o wuzetki i obawiają się kar za nieterminowe ich wydanie. W niektórych urzędach wzrost liczby wniosków przekracza 100 procent. Gminy próbują się bronić, uchwalając przystąpienie do planów miejscowych. Kto do końca 2025 roku nie zdąży uzyskać prawomocnej bezterminowej wuzetki, w przyszłym roku dostanie ważną tylko pięć lat.

Postępowania dotyczące przestępstw motywowanych uprzedzeniami mają być prowadzone przez wyznaczonych, odpowiednio przygotowanych prokuratorów, a czynności z udziałem pokrzywdzonych dokonywane z najwyższą starannością w zakresie poszanowania ich godności, w sposób zapobiegający wtórnej wiktymizacji – takie m.in. zasady określił prokurator generalny w wytycznych w sprawie prowadzenia postępowań o przestępstwa motywowane uprzedzeniami.

Wojewoda nie będzie mógł delegować zadań związanych z zasiadaniem w komisjach dyscyplinarnych na kuratora oświaty - taka zmiana znalazła się w projekcie noweli Karty Nauczyciela, nad którą pracuje MEN. Zmianę postulowali nauczyciele - wskazywali, że brak takiego unormowania może prowadzić do konfliktu interesów.

Podejmowanie przez placówkę medyczną działań utrudniających egzekwowanie obowiązkowych szczepień ochronnych i dostępu do tego rodzaju świadczeń profilaktycznych narusza zbiorowe prawa pacjentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził decyzję rzecznika praw pacjenta. Placówka medyczna przechowywała karty uodpornienia w sposób, który uniemożliwiał wyszukanie osób, które podlegały obowiązkowym szczepieniom ochronnych.

Wójt gminy po przeprowadzeniu kontroli nieruchomości mieszkańca stwierdził wycinkę 43 sztuk brzóz i klonów na posesji. Michałowi P., właścicielowi nieruchomości, wymierzył karę pieniężną w wysokości 100 tys. zł. Mężczyzna początkowo twierdził, że chodziło mu o przywrócenie nieruchomości do rolniczego użytkowania, a gdy ten argument podważono, skupił się na zarzutach nielegalności wejścia organów na jego posesję i czynienia ustaleń w oparciu o nielegalnie pozyskany dowód.

Od 1 kwietnia 2025 roku do 31 marca 2026 roku będą obowiązywać nowe stawki jednorazowych odszkodowań z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za wypadki przy pracy i choroby zawodowe. Stawki będą wynosić od 1636 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu do 147 tys. 271 zł, jeżeli np. do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty oraz 28 636 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na każde z tych dzieci.

Dane Sieci Łukasiewicz były gromadzone w sposób nierzetelny, co uniemożliwiało skuteczne zarządzanie - stwierdziła Najwyższa Izba Kontroli. Wskazała, że sieć zawyżała dochody z komercjalizacji, a Centrum Łukasiewicz nie opracowało wymaganych ustawowo 4- i 10-letnich strategii działania aż do końca 2024 r.

Minister sprawiedliwości Adam Bodnar wezwał osiem podmiotów, w tym m.in. Fundację Profeto czy Stowarzyszenie Fidei Defensor, do zwrotu środków, które w ocenie resortu zostały nienależnie pobrane w ramach dotacji z Funduszu Sprawiedliwości. Ministerstwo podkreśla, że nastąpiło to bez spełnienia wymaganych kryteriów lub na cele odmienne od tych, które finansować miał fundusz. Wystąpienie o zwrot dotacji jest efektem kontroli, która odbyła się w resorcie.

Skrócenie czasu trwania procedur legalizujących pobyt i pracę cudzoziemców, uproszczenie wymogów przy zmianie warunków ich zatrudnienia czy też odejście od obowiązku stosowania umowy pisemnej w przepisach prawa pracy – to tylko niektóre z postulatów deregulacyjnych dotyczących zatrudnienia, które znalazły się na Czarnej Liście Barier przygotowanej przez Konfederację Lewiatan.

Urzędy, szkoły, szpitale, domy pomocy, instytucje kultury, łącznie ponad 65 tys. podmiotów publicznych, muszą do 31 marca 2025 roku sporządzić raport, w jaki sposób zlikwidowały ograniczenia architektoniczne, cyfrowe lub informacyjno-komunikacyjne dla osób ze szczególnymi potrzebami. Wiele podmiotów ma wątpliwości, czy ma składać raport, skoro np. wynajmuje nieruchomość? Jak określić liczbę budynków, w których prowadzi działalność oraz które aplikacje mobilne wymienić w raporcie?

Okres zatrudnienia w jednostce organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej funkcjonariusza, którego stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy i który następnie został przeniesiony do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej, będzie zaliczany jako okres równorzędny ze służbą. W wymiarze łącznym nie większym niż siedem lat - przewidują założenia do projektu.

Nie każdy dostanie dodatkową 13. emeryturę w takiej samej kwocie. Kwota, która wpłynie na konta seniorów, jest uzależniona od tego, jak wysoka jest ich comiesięczna wypłata z ZUS, ponieważ „trzynastka” będzie opodatkowana i oskładkowana – przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Brak uwzględnienia waloryzacji kapitału i składek w okresie pobierania emerytury wcześniejszej, brak wyrównania oraz przyjęcie fikcji prawnej, dla emerytów, którzy nigdy nie przeszli na emeryturę powszechną, zgodnie z którą ponowne przeliczanie emerytury nie nastąpi w momencie składania wniosku, lecz w momencie osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego - to główne mankamenty projektu ustawy, nad którym pracuje resort pracy dla wcześniejszych emerytów z roczników innych niż 1953. Zdaniem prawników, różnic i niekorzystnych rozwiązań może być więcej, gdy projekt zostanie opublikowany.

W każdym sądzie, niezależnie od szczebla, będzie kolegium wybierane spośród sędziów, a w mniejszych sądach rejonowych tę rolę będą pełnić zgromadzenia sędziów. Zastąpią one obecne kolegia w sądach okręgowych i apelacyjnych, składające się z prezesów podległych im sądów rejonowych i okręgowych. Te samorządne kolegia będą miały decydujący wpływ na decyzje kadrowe w ich sądach.