Radny, który świadczy za wynagrodzeniem usługi na rzecz swojej gminy, nie jest w pełni niezależny od wójta lub kierownika gminnej jednostki organizacyjnej. Dlatego podjęcie przez radę gminy uchwały o wygaśnięciu jego mandatu było uzasadnione. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

W niedzielę 22 marca w 9 samorządach odbywają się wybory uzupełniające do rad lub na wójtów. Przeprowadzenie tego głosowania wzbudza kontrowersje ze względu na epidemię koronawirusa, jednak zdaniem prawników, nie można ich było odwołać.

Określone zadania w trybie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w związku z COVID-19 może nakładać na poszczególne jednostki samorządu terytorialnego wyłącznie Prezes Rady Ministrów. Tymczasem powiaty sygnalizują, że polecenia wojewodów wykraczają poza dopuszczony prawem zakres.

Związek Gmin Wiejskich zwrócił się z apelem do pełnomocnika rządu do spraw samorządu o niezbędne rozwiązania w stanie kryzysu związanego z epidemią. Korporacja podkreśla, że regulacje specjalne zawierają luki w zakresie obowiązków samorządów. Prosi też o zawieszenie przez rząd rozpatrywania wniosków w sprawie regulacji granic gmin.

Czerwona linia dla petentów, bezpośredni kontakt tylko w sprawach zgonów, załatwianie spraw przez telefon, zachęty do załatwiania spraw online czy skrzynka na dokumenty na drzwiach urzędu – to rozwiązania, jakie przyjmują urzędy gmin w czasach epidemii.

Prezydenci i burmistrzowe zrzeszeni w korporacjach samorządowych - Związku Miast Polskich oraz Unii Metropolii Polskich apelują do rządu o wsparcie finansowania skutków epidemii. Zdaniem samorządowców ważne jest też wsparcie w organizacji i usprawnieniu pracy urzędów. Jak podkreślili, wiąże się to z funkcjonowaniem całych społeczności lokalnych.

Dodatkowe fundusze w wysokości 7,5 mld zł przeznaczy rząd na wsparcie ochrony zdrowia, szpitale jednoimienne i zaopatrzenia w sprzęt. Taka decyzja została ogłoszona w środę po zakończeniu posiedzenia Rady Gabinetowej, czyli rządu pod przewodnictwem prezydenta. 

Ministerstwo Rozwoju zwraca uwagę na możliwość przedłużenia terminów związanych z wyłożeniem do publicznego wglądu projektów aktów planowania przestrzennego. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta ma bowiem swobodę określenia okresu trwania wyłożenia, o ile nie jest on krótszy niż 21 dni.

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zaapelował do samorządów o zwolnienie z opłat czynszowych przedsiębiorców wynajmujących gminne lokale. Mieliby płacić za wodę, ścieki i śmieci. To jego zdaniem jedyny ratunek dla pozbawionych dochodu i wciąż ponoszących koszty firm w obliczu epidemii.

Niedokonanie w 30-dniowym terminie rejestracji pojazdu sprowadzonego z UE albo niezgłoszenie nabycia lub zbycia pojazdu zarejestrowanego w kraju grozi karą. Jednak koronawirus może być traktowany jako siła wyższa, która wyłącza odpowiedzialność z tytułu naruszenia.

Przebywanie na kwarantannie w związku z koronawirusem może, ale nie musi, skutkować możliwością przywrócenia uchybionych terminów administracyjnych. Samo bowiem odosobnienie z tego tytułu nie przesądza automatycznie o tym, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Kwarantanna nie oznacza też wydłużenia ustawowych terminów, należy więc je zachowywać - pisze dr Artur Kokoszkiewicz

Rada gminy wyłączyła w studium możliwość zabudowy obszarów, które miały zostać przeznaczone na tereny zieleni. Tymczasem miejscowy plan zakładał przeznaczenie ich na cele mieszkalno-usługowe. WSA w Gdańsku orzekł, że naruszono w ten sposób ustalenia studium, które zawiera nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania przestrzennego i wiąże organy przy sporządzaniu miejscowego planu.

Jest luka w przepisach wyborczych, bo nie wiadomo, kto miałby się zająć porządkowaniem dokumentów po rozwiązaniu komitetu kandydata, ani też czy po rozwiązaniu komitetu nie powinny być usuwane dane publikowane na jego stronach internetowych - uważa Monika Krasińska, dyrektor Departamentu Orzecznictwa i Legislacji w Urzędzie Ochrony Danych Osobowych.

Samorządowcy z miast są za ograniczeniem przyjmowania interesantów i udziału mieszkańców w sesjach rad - infolinie powinny wskazywać sposoby załatwienia spraw bez przychodzenia do urzędu. Apelują też do rządu o rozstrzygnięcie kwestii terminów płatności podatków lokalnych i terminów administracyjnych.

Samorządy powinny wymagać od banków wykazania się określonym poziomem wskaźnika finansowego lub ekonomicznego, by dokonać pogłębionej analizy kondycji finansowej potencjalnego wykonawcy. To zminimalizuje ryzyko zawarcia umowy z bankiem, który nie daje rękojmi należytego zabezpieczenia przekazanych mu funduszy - piszą Michał Zastrzeżyński i Jarosław Rokicki.

Od poniedziałku rząd wprowadza stan zagrożenia epidemicznego. Ograniczona będzie organizacja wszelkich imprez i spotkań. Być może obowiązywać będą nowe zasady pracy. Zaś w kraju będzie działać 19 szpitali monoprofilowych, tylko i wyłącznie przeznaczonych na hospitalizację osób z koronawirsuem.

Specustawa koronawirusowa przewiduje kompetencje do wprowadzenia przez rząd stref zagrożonych. Takie strefy są we Włoszech i nie można się tam przemieszczać bez specjalnych przepustek. W polskim prawie to obecnie nierealne, bo naruszałoby konstytucyjną wolność poruszania się. Niezbędna byłaby wyraźna podstawa prawna, albo ogłoszenie stanu nadzwyczajnego. Nie musi to być stan wyjątkowy, może być stan klęski żywiołowej.

Miasta pilnie potrzebują uzupełnienia rezerw sprzętu ochronnego oraz pomocy w organizacji miejsc w szpitalach. Samorządowcy chcą przesunięcia środków na oddziały zakaźne, bo na przykład w Poznaniu są tylko 32 łóżka. Postulują też odłożenie wejścia w życie przepisów o zmianie kompetencji służb sanitarnych. Premier deklaruje cotygodniowe konsultacje – wideokonferencje.

Uchwały samorządów o przeciwdziałaniu „ideologii LGBT” są sprzeczne z prawem europejskim, naruszają bowiem prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, wolności wypowiedzi oraz zakazu dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową - Stwierdza Rzecznik Praw Obywatelskich w swoich skargach do sądów administracyjnych.

W maju stolica będzie gościła w Polsce samorządowców w związku z obchodami rocznicy samorządu. W 2020 roku mija 30 lat od pierwszych wyborów do rad gmin i uchwalenia ustawy o samorządzie terytorialnym.