Maria Dec-Kiełb

Dwie kadencje i koniec kariery. Nawet najbardziej skuteczny wójt, burmistrz czy prezydent miasta po drugiej kadencji musi odejść. Komisja Małych Miast Związku Miast Polskich proponuje wprowadzenie prawa do wcześniejszej emerytury dla samorządowców, którzy po zakończeniu drugiej kadencji mają ukończone 50 lat. Wysokość świadczenia miałaby wynosić co najmniej 85 proc. maksymalnego ustawowego wynagrodzenia brutto obowiązującego w danym samorządzie. Pomysł budzi kontrowersje w samym związku.

Od stycznia gminy muszą zapewnić mieszkańcom możliwość selektywnego oddawania odpadów tekstylnych. Realizacja tego obowiązku zależy jednak od lokalnych władz. Jedni stawiają tylko na PSZOK, inni rozwijają mobilne zbiórki, ustawiają pojemniki w przestrzeni miejskiej albo sięgają po nowoczesne rozwiązania jak paczkomaty. Nowe unijne przepisy miały uporządkować kwestię zbiórki tekstyliów – w praktyce pokazały, jak samorządy interpretują "minimum" i "realne rozwiązanie".

Są już młodzieżowe rady i rady seniorów. Projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, który został opublikowany w wykazie prac legislacyjnych, przewiduje podstawę prawną do powoływania rad kobiet. Samorządowcy podkreślają, że doceniają panie i zapraszają je do współpracy, ale potrzeby dołożenia w ustawie kolejnego „bytu” nie widzą. Pojawiają się też pytania o konstytucyjność takiego rozwiązania. Tym bardziej, że są gminy, w których rządzą same kobiety.

Skierowaniem zawiadomienia do prokuratury zakończyła się kontrola NIK w Narodowym Instytucie Samorządu Terytorialnego za lata 2019-2024. NIK wytknęła m.in. niecelowe wydatki, wykorzystanie zasobów Instytutu do celów prywatnych i kampanii wyborczej oraz niegospodarną organizację działań. Instytut finansował np. zdjęcia w tzw. fotobudkach, serwowanie popcornu czy waty cukrowej.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zapewniło prawidłowego otoczenia prawnego dla efektywnego działania Lokalnych Grup Działania – wytyka NIK. Zmiana ustawy polegająca na zniesieniu obowiązku członkostwa gmin w LGD i umożliwieniu, by sektor publiczny był reprezentowany nie przez przedstawicieli władz gminy, a każdego innego przedstawiciela publicznych interesów z obszaru działania LGD, była niecelowa.

W 2025 r. gminy powinny osiągnąć poziom 55 proc. recyklingu odpadów. Większość samorządowców twierdzi, że to niemożliwe, a karanie gmin nie rozwiąże przecież problemu. Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski apeluje do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o pilne zmiany prawa i podjęcie działań, które wesprą gminy w realizacji obowiązku. Takie zmiany postulują także eksperci.

Posłowie Lewicy chcą, aby używane przez kuratorów sądowych do celów służbowych auta prywatne były zwolnione z opłat parkingowych. Do pomysłu sceptycznie odnoszą się korporacje samorządowe. Podnoszą, że wprowadzenie takich regulacji może spowodować, że kolejne grupy zawodowe będą domagać się podobnych zwolnień. Istnieje ryzyko, iż takie uprzywilejowanie będzie wykorzystywane także do celów prywatnych.

Długi Polaków jeżdżących komunikacją miejską bez biletu, notowane w Krajowym Rejestrze Długów, wynoszą ponad 369 mln złotych. To i tak lepiej niż dwa lata temu, gdy sięgały pół miliarda złotych. Zarządy transportu coraz bowiem skuteczniej wykorzystują narzędzia, aby egzekwować kary. Duży problem stanowią jednak cały czas nastoletni podróżni.

Korporacje samorządowe chcą zmian w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Chodzi o podwyższenie kary za brak współpracy z rzecznikiem konsumentów i zmianę charakteru nakładanych kar. Postulaty nie budzą entuzjazmu u rzeczników konsumentów. Podkreślają, że nikt z nimi propozycji nie konsultował. Obawiają się, że zmiany będą miały efekt odwrotny od spodziewanego.

Właścicielem dzikich zwierząt i zwierzyny łownej jest Skarb Państwa, ale w praktyce to gminy ponoszą koszty opieki weterynaryjnej zwierząt, które doznały obrażeń na skutek zdarzeń drogowych, oraz koszty związane z usuwaniem i unieszkodliwianiem padłej dzikiej zwierzyny. Sprawa ta nie jest w dotychczasowych przepisach uregulowana wprost. Jest szansa, że może się to zmienić. Sejmowa komisja do spraw petycji skieruje do premiera wniosek w tej kwestii.