Drugie podejście do opodatkowania nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych
Rząd przyjął we wtorek projekt ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych, który przewiduje wprowadzenie czasowego podatku dla przedsiębiorstw zajmujących się produkcją i handlem paliwami sprowadzanymi z zagranicy. Sejm ekspresowo pracował nad tymi przepisami i w piątek uchwalił ustawę. Nowe przepisy mają sfinansować działania chroniące obywateli przed skutkami wzrostu cen paliw, czyli tzw. CPN. Pytanie tylko, co zrobi prezydent, bo poprzednią ustawę w lipcu skierował do Trybunału Konstytucyjnego.
Przyjęte rozwiązanie ma być odpowiedzią na nadzwyczajną sytuację gospodarczą spowodowaną konfliktem zbrojnym na Bliskim Wschodzie i zakłóceniami dostaw ropy naftowej. Za uchwaleniem ustawy głosowało 237 posłów, 202 było przeciw, a jeden poseł wstrzymał się od głosu. Teraz trafi ona pod obrady Senatu.
Czytaj też w LEX: Brak możliwości stosowania przepisów regulujących odpowiedzialność podatkową członka zarządu do kar pieniężnych z ustawy o zapasach ropy naftowej >
Zgodnie z ustawą, wprowadzony zostanie czasowy podatek od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych (tzw. windfall tax), osiągniętych od 1 marca 2026 roku do końca pierwszego kwartału 2027 r. To zmiana, którą wprowadzono podczas prac w Sejmie - początkowo podatek miał objąć okres do 31 grudnia 2026 r.
W ustawie wskazano, że dla producentów paliw stawka podatku wyniesie 60 proc. podstawy opodatkowania, czyli nadwyżki osiągniętych przez podatnika przychodów ponad kwotę przychodów, jaka zostałaby osiągnięta przez tego podatnika przy zastosowaniu marży referencyjnej. Z kolei dla sprzedawców, którzy nie produkują paliw, stawka będzie wynosić 50 proc. Aby ustalić, czy przedsiębiorstwo osiągnęło nadzwyczajny zysk, jego wyniki zostaną porównane z poziomem marży osiąganej w 2025 r., rozumianej jako procentowy udział zysku ze sprzedaży paliw ciekłych w przychodach z ich sprzedaży w tym roku (średnia marża sprzedaży), powiększoną o 20 proc., przy czym nie może być niższa niż 2 proc. Opodatkowaniu będzie podlegała wyłącznie nadwyżka ponad wskazany poziom.
Podatek będzie rozliczany w formie miesięcznych zaliczek oraz ostatecznego rozliczenia rocznego. Pierwsza zaliczka, obejmująca okres od 1 marca do 31 października 2026 r. – zostanie wpłacona w listopadzie 2026 r.
Czytaj też w LEX: Obowiązki raportowe i informacyjne podmiotów krytycznych wobec administracji publicznej >
Szacowane pierwotnie na 4 mld zł wpływy z nowego podatku miałyby posłużyć sfinansowaniu rządowego pakietu osłonowego „Ceny Paliwa Niżej”, którego całkowity koszt - jak informowało Ministerstwo Finansów - wyniósł około 5,2 mld zł.
W trakcie prac nad ustawą w Sejmie wprowadzono poprawkę, która umożliwia ministrowi właściwemu ds. finansów publicznych (obecnie jest to Minister Finansów i Gospodarki) obniżenie podatku akcyzowego od paliw ciekłych w drodze rozporządzenia.
Nowe przepisy mają wejść w życie od 1 listopada 2026 r.
Premier Donald Tusk zapowiedział, że po podpisaniu przez prezydenta nowej ustawy o opodatkowaniu nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych, rząd przywróci program osłonowy
Czytaj też: TK zbada konstytucyjność podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych >
