Patrycja Rojek-Socha

Minister Waldemar Żurek powołał sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Włodzimierza Brazewicza do poprowadzenia sprawy sędziego Przemysława W. Radzika. Radzik 4 kwietnia 2025 r. został odwołany z funkcji zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych, mimo trwającej kadencji. MS wyjaśnia, że powołanie rzecznika ad hoc w tej sprawie uzasadnione jest koniecznością zachowania rzetelności i wymaganej bezstronności po stronie organu prowadzącego czynności wyjaśniające.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdza to, o czym mówiliśmy od dawna, czyli, że w Trybunale Konstytucyjnym są sędziowie dublerzy, którzy nie powinni w nim zasiadać. Pierwszą więc konsekwencją orzeczenia TSUE, które właśnie zapadło, powinno być odwołanie tych osób. Wyroki TK wydane w składach z ich udziałem powinny być uznane za nieistniejące – mówi w rozmowie z Prawo.pl prof. Jerzy Stępień, prezes Trybunału Konstytucyjnego w latach 2006–2008.

W związku z czwartkowym wyrokiem TSUE powinniśmy dbać o to, żeby być w Unii Europejskiej i nie kwestionować porządku prawnego, który Unia respektuje, który dotyczy także polskich obywateli. Musimy zastanowić się, jak odtworzyć dobry, zgodny z prawem Trybunał Konstytucyjny, bo konsekwencje mogą być bardzo poważne. To dla nas niezwykle ważna sprawa – wskazuje minister sprawiedliwości Waldemar Żurek.

Projekt nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, zakładający wybór jej 15 członków-sędziów przez sędziów, jest obecnie na ostatniej prostej prac rządowych i ponownie uległ zmianie. Dopisano przepisy, zgodnie z którymi członek/sędzia KRS w trakcie kadencji w Radzie nie będzie mógł ani pełnić funkcji w sądownictwie, ani zgłaszać swojej kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie.

Samorząd radcowski intensywnie pracuje nad ustawą - Prawo o radcach prawnych. Mowa ma być w niej o "udzielaniu" przez radcę prawnego pomocy prawnej, polegającym zarówno na reprezentowaniu klienta, jak i doradztwie prawnym, a także na innych czynnościach, takich jak pełnienie roli arbitra, mediatora, kuratora procesowego czy sporządzanie poświadczeń odpisów dokumentów. Rozważane jest ustawowe uregulowanie feminatywu "radczyni prawna" oraz objęcie ochroną m.in. oznaczenia "kancelaria prawna".

Do warszawskiego sądu rejonowego trafiło powództwo prof. Krzysztofa Ślebzaka przeciwko Trybunałowi Konstytucyjnemu o zapłatę uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Profesor został wybrany na sędziego Trybunału w 2015 r. głosami ówczesnej koalicji PO-PSL, prezydent Andrzej Duda nie odebrał jednak m.in. od niego ślubowania. O sprawie poinformował rzecznik praw obywatelskich, który zgłosił swój udział w tym postępowaniu.

W trzecim kwartale 2026 r. ma być gotowy projekt nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wprowadzający do prawa polskiego pojęcie i definicję pieczy współdzielonej. Zgodnie z założeniami, które znalazły się już w wykazie prac legislacyjnych rządu, sąd, pozostawiwszy władzę rodzicielską obojgu rodzicom, będzie powierzał im sprawowanie bieżącej pieczy nad dzieckiem naprzemiennie w powtarzających się, ale niekoniecznie w takich samych okresach. Priorytetem ma być zawsze dobro dziecka.

Zgodnie z obowiązującym Prawem o adwokaturze, ale też ustawą o radcach prawnych, referendarze, którzy zdali egzamin adwokacki lub radcowski, mają 10 lat na wpisanie się na listy adwokatów lub radców prawnych. Tymczasem referendarze z egzaminem sędziowskim lub prokuratorskim takich ograniczeń czasowych nie mają. Problem zasygnalizowany został w zgłoszeniu do naszej akcji "Poprawmy prawo", wraz z postulatem o jak najszybszą zmianę przepisów.

Programy oparte na sztucznej inteligencji mogą skutecznie wspomóc w pracy zarówno sądy jak i prawników. By jednak tak się stało potrzebne są zarówno dedykowane dla wymiaru sprawiedliwości programy, jak i standardy oraz szkolenia. W grę wchodzi bezpieczeństwo danych obywateli i klientów ale też postępowań. Dlatego Ministerstwo Sprawiedliwości stawia obecnie mocno na cyfryzację, choć zapowiada też rekomendacja dla sędziów i pracowników sądów w zakresie AI, samorządy prawnicze - swoje standardy już wypracowały, rozważają też ewentualne zmiany w zasadach etyki.

Prokuratury rejonowe stanowią podstawę naszej prokuratorskiej piramidy, tam pracuje najwięcej prokuratorów. Dlatego nasz projekt ma na celu poprawić sytuację prokuratorów z tychże prokuratur. Zmian i nowości jest całkiem sporo. Po pierwsze, chyba najważniejsze, uwalniamy dla prokuratorów stawki awansowe wynagrodzenia, co oczywiście wiąże się z koncepcją jednolitego statusu prokuratora. Proponujemy też stworzenie sztywnej właściwości rzeczowej prokuratur rejonowych i okręgowych - mówi dr Michał Gabriel-Węglowski, członek zespołu problemowego ds. prokuratury Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.