Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Polski ustawodawca, implementując do polskiego porządku prawnego postanowienia dyrektywy 2023/970, musi uwzględnić, że sama dyrektywa odsyła do unijnego rozumienia pojęcia pracownika, a to unijne pojęcie pracownika jest znacznie szersze niż pojęcie pracownika w rozumieniu polskiego kodeksu pracy i obejmuje, pod pewnymi warunkami, także zleceniobiorcę, a nawet osobę prowadzącą działalność gospodarczą - pisze Marcin Różański, radca prawny.

Samo potwierdzenie wykonywania pracy przez pracodawcę nie przekłada się automatycznie na uznanie, że praca ta w istocie była świadczona w reżimie zatrudnienia pracowniczego – orzekł Sąd Apelacyjny w Rzeszowie. Ale wyrok został uchylony przez Sąd Najwyższy z powodu wydania go przez wadliwie powołanego sędziego, po 2017 roku. Rekomendacja tzw. neo-KRS dla tej sędzi miała być gratyfikacją za jej zaangażowanie w niekonstytucyjne działania organów władzy ustawodawczej - uznał SN.

Pracodawca został pozbawiony uprawnienia do samodzielnego decydowania o liczbie osób w służbie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie wymogów minimalnych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odwoływanie się do kryterium zapewnienia właściwej formy ochrony pracowników przed potencjalnymi zagrożeniami zawodowymi przez zatrudnianie mniejszej liczby pracowników służby bhp niż wymóg wynikający z przepisów, jest prawnie irrelewantne.

W 2026 roku nie będzie ani modernizacji Krajowej Administracji Skarbowej, ani wzrostu dodatku za wieloletnią pracę w KAS. Nie będzie też dodatkowych środków na wzrost wynagrodzeń. Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej będą natomiast jedynymi przedstawicielami służb mundurowych bez dodatku mieszkaniowego. Będzie za to wyjątkowo szczegółowa i drobiazgowa weryfikacja rozliczeń PIT i szczegółowe kontrole towarów odprawianych na granicy – zapowiadają związkowcy z KAS.

Premier Donald Tusk poinformował we wtorek, że podjął decyzję, aby nie kontynuować prac nad reformą Państwowej Inspekcji Pracy. Chodzi o nowelizację, która miała umożliwić okręgowym inspektorom zmiany umowy o dzieło, umowy-zlecenia czy B2B na umowy o pracę. Jednak trzy dni później, w piątek, po spotkaniu z liderem Lewicy Włodzimierzem Czarzastym politycy przekazali, że sprawa reformy PIP będzie miała ciąg dalszy. O przekształceniu umowy ma decydować sąd, a nie urzędnik.

Od 1 stycznia 2026 roku w sektorze publicznym, a od 1 maja także w prywatnym, do stażu pracy wliczane będą m.in. okresy pracy na zleceniu oraz prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. To pracownik musi zadbać o ich odpowiednie udokumentowanie. Potrzebne jest specjalnie zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Można już składać wnioski.

Stan partycypacji w PPE, warunkujący zwolnienie ze stosowania ustawy o PPK, pracodawcy muszą sprawdzać co pół roku – według stanu na 1 stycznia i na 1 lipca. Jeśli w którejś z tych dat liczba uczestników PPE spadnie poniżej 25 proc. osób zatrudnionych u tego pracodawcy, będzie on miał obowiązek utworzyć PPK.

Od 24 grudnia 2025 r. pracodawca musi zadbać o to, by ogłoszenia o naborze na stanowisko oraz nazwy stanowisk były neutralne pod względem płci, a proces rekrutacyjny przebiegał w sposób niedyskryminujący. Państwowa Inspekcja Pracy nie nakłada obecnie kar za ogłoszenia o pracę naruszające te przepisy, ale kandydat, który poczuje się nierówno traktowany, może złożyć pozew do sądu pracy.

W przepisach pojawia się obowiązek informowania kandydatów do pracy o wynagrodzeniu, jakie będą otrzymywać w razie zatrudnienia oraz o regulaminie wynagradzania. Czy wszystkie te informacje będą musiały zostać przekazane na etapie ogłoszenia o rekrutacji? Czy możliwe jest dokonanie podziału i np. przekazanie informacji o przedziale wynagrodzenia w ogłoszeniu, a poinformowanie o regulaminie później?

W przypadku cudzoziemców zatrudnianych jako pracownicy tymczasowi, dochodzi do kolizji dwóch reżimów prawnych: z jednej strony ustawowego limitu 18 miesięcy wykonywania pracy tymczasowej na rzecz jednego pracodawcy użytkownika, z drugiej strony – realnego czasu trwania postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę – twierdzi Czytelniczka, która zgłosiła problem do naszej akcji Poprawmy prawo. I postuluje dostosowanie przepisów dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy i pracę do realiów pracy tymczasowej.

Pracownicy niekiedy spóźniają się do pracy, co może nie jest jakimś szczególnym ewenementem, ale w naszej sytuacji powoduje znaczące problemy praktyczne. Ze względu na rodzaj działalności pracownicy mają planowaną pracę każdego dnia roku – w tym także w święta, Sylwestra itp. - w sposób ciągły, tzn. na trzy zmiany. Pracownicy spóźniają się na poranną zmianę lub nawet wcale się nie pokazują, często po dniu świątecznym lub innym, który połączony jest zwyczajowo z zabawą (Sylwester). Czy można nakazać dłuższą pracę osobie, która pracowała na nocną zmianę czy też konieczne byłoby wezwanie innego pracownika?

Po trudnym roku 2025 jest szansa na większą stabilność na rynku pracy, ale pod warunkiem, że polityka gospodarcza będzie realizowana w dialogu z przedsiębiorcami, a obok zapowiedzi wielkich inwestycji w bezpieczeństwo i zbrojenia oraz w infrastrukturę przygotowane zostaną rozwiązania pobudzające wzrost inwestycji, a otoczenie prawne będzie w miarę stabilne – uważa prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Przepisy powszechnie nie przewidują dodatkowej gratyfikacji za realizowanie obowiązków w takich szczególnych terminach. Ewentualne extra świadczenia mogą wynikać z przepisów wewnętrznych. Sam dyżur w sylwestrową noc może nie wiązać się z jakąkolwiek rekompensatą, o ile pracodawca nie wprowadził bardziej korzystnych rozwiązań niż kodeksowe. Praca w tę dosyć szczególną noc związana będzie – dokładnie tak samo jak w każdą inną noc w roku – jedynie ze skromnym raczej dodatkiem.

Przełom roku to okres, kiedy wchodzi w życie wiele nowych regulacji prawnych. Dużo zmian czeka zarówno przedsiębiorców, jak i zwykłego Kowalskiego. Przybywa obowiązków podatkowych, ale za to biznes ma odczuć pozytywnie skutki tegorocznych wysiłków deregulacyjnych - albo znikną niektóre bariery, albo przynajmniej małe i średnie firmy będą nimi mniej ograniczane. Trendem jest większa ilość elektroniki, Polacy muszą też jednak zaktualizować sobie wiedzę o ojczystym języku.

Mijający 2025 rok pod względem wydarzeń prawnych upłynął pod znakiem wet prezydenckich, prób uporządkowania sądownictwa przez nowego ministra sprawiedliwości, przygotowań do wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur, a także - zastąpienia „ozusowania” wszystkich umów zleceń i nowych uprawnień PIP w zakresie przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę.

Od 1 stycznia 2026 roku do stażu pracy, który ma wpływ na uprawnienia pracownicze takie jak np. długość urlopu wypoczynkowego, zaliczana będzie praca na umowie zleceniu czy prowadzenie działalności gospodarczej. Wzrośnie też minimalne wynagrodzenie za pracę oraz minimalna stawka godzinowa i wyniesie odpowiednio 4806 zł brutto i 31,40 zł brutto. Do 7 tys. zł wzrośnie zasiłek pogrzebowy, a ZUS przeliczy świadczenia emerytom czerwcowym. A to nie jedyne zmiany w prawie, które warto odnotować.

13 grudnia 2025 r. weszła w życie ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych. Nowe przepisy upraszczają procedury zawierania i ewidencjonowania układów, przewidują możliwość skorzystania ze wsparcia mediatorki lub mediatora w rokowaniach oraz pozwalają regulować m.in. kwestie godzenia życia zawodowego i prywatnego, równości płci, procedur antymobbingowych czy wykorzystywania nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji.

Polski HR stoi dziś na wyraźnym zakręcie. Najnowszy raport „HR TECH CHANGER 2025”, opublikowany przez Polskie Forum HR, członka Konfederacji Lewiatan, pokazuje, że sektor coraz mocniej dzieli się na dwa światy. Najbliższe 12 miesięcy zapowiadają się dla większości uczestników rynku jako czas inwestycji w rozwiązania oparte na AI. Jednocześnie aż jedna trzecia organizacji deklaruje, że nie planuje żadnych inwestycji.