Czy kredytobiorca frankowy, który poniósł straty z powodu wadliwego produktu finansowego, może domagać się od banku odszkodowania i zadośćuczynienia? Zdania prawników są podzielone, ale szykuje się pierwszy taki pozew przeciwko bankowi. Jego wynik nie jest jednak pewny, bo niełatwo będzie wykazać, że klauzule abuzywne w umowie to wady fizyczne czy prawne przedmiotu sprzedaży.

Pojawiają się kolejne reakcje na stanowisko rektorów uczelni ekonomicznych w sprawie kredytów frankowych. Arkadiusz Szcześniak, prezes Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu, napisał list do ministra edukacji i nauki Przemysława Czarnka z wnioskiem o podjęcie stosownych kroków wobec uczelni.

Przerzucanie kosztów zmaterializowania ryzyka walutowego na innych jest podręcznikowym przejawem hazardu moralnego – zarzucają frankowiczom i sądom rektorzy. - To jest kolejny głos lobbingu bankowego, pozornie przebrany w strój profesorski – odbijają piłeczkę pełnomocnicy frankowiczów.

Klient banku posiadający kredyt "frankowy" na cele inwestycyjne po kilku latach zauważył, że jego umowa zawiera klauzule abuzywne i wystąpił o zwrot nadpłaconych jego zdaniem 30 tys. zł. Sprawę w sądzie przegrał, odrzucony został też jego wniosek o wznowienie postępowania w związku z wydaniem przez Trybunał Sprawiedliwości UE wyroku w sprawie Dziubak. RPO składa skargę nadzwyczajną

Banki w latach 2008-2020 wypowiedziały ok. 33,5 tys. umów kredytowych. Spowodowało to łącznie 8 mld strat po stronie zlicytowanych kredytobiorców – obliczyło Stowarzyszenie Stop Bankowemu. Charakterystyczny przypadek - kredyt 470 tys. zł, spłacone ok. 300 tys. zł, bankowy tytuł egzekucyjny wystawiono na 800 tys. zł, a w 2021 r. zadłużenie tej umowy wykazywane jest przez bank na kwotę 1,8 mln złotych.

Rzecznik Finansowy przystąpił do sprawy, w której państwo Dziubakowie będą bronili się przed roszczeniem banku Raiffeisen o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w ramach tzw. kredytu frankowego. Łącznie bank żąda od nich niemal dwa razy tyle ile pożyczyli, czyli około 800 tys. zł. W tej sprawie wspiera ich też Rzecznik Praw Obywatelskich.

Urząd Komisji Nadzoru Finansowego przedstawił pięć wariantów kosztów rozwiązania problemu z kredytami frankowymi: dwa zakładają utrzymanie umowy, a trzy jej nieważność. Bankom najbardziej opłacałoby się przekształcić kredyt w złotowy oprocentowany WIBOR. Koszt tej opcji to 34,5 mld zł. Za odfrankowienie zapłaciłyby 78,5 mld zł. Najdrożej wychodzi unieważnienie.

Rzecznik Finansowy skierował skargę nadzwyczajną do Sądu Najwyższego w sprawie wyroku zaocznego wydanego w sprawie „frankowiczów”. Decyzją sądu klienci banku mogą stracić dom. Zdaniem Rzecznika Finansowego sąd nie powinien podjąć takiej decyzji tylko w oparciu o wyciąg z ksiąg bankowych. Powinien zbadać wcześniej postanowienia umowy pod kątem klauzul niedozwolonych.

W związku z wykonaniem umowy kredytu dotkniętej nieważnością - stronie, która spłaca kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot wpłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego. Niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu - taką uchwałę w składzie trzech sędziów podjął 16 lutego br. Sąd Najwyższy

Umowy kredytów powiązanych z walutą obcą zawierają wady prawne uzasadniające ustalenie ich nieważności, albo utrzymanie ich w mocy, po eliminacji postanowień nieuczciwych. Decydujące w tym względzie jest wolne i świadome stanowisko konsumenta wyrażone w żądaniach pozwu lub w odpowiedzi na informacje udzielone z urzędu przez sąd - pisze radca prawny Kacper Sampławski.

Gdy coraz więcej umów na kredyty indeksowane w walutach obcych ulega unieważnieniu, przed sądami staje poważne pytanie o to, jak w takiej sytuacji rozliczyć relację pomiędzy bankiem i klientem, a szczególnie jak odnieść się do instytucji bezpodstawnego wzbogacenia - zastanawia się sędzia Piotr Bednarczyk. I z nadzieją czeka na uchwałę Sądu Najwyższego.

Raiffeisen Bank domaga się od państwa Dziubaków, którzy wygrali sprawę przed TSUE, zwrotu zwaloryzowanego o inflację kapitału oraz kosztów poniesionych w związku z bezumownym korzystaniem z pieniędzy, po stwierdzeniu nieważności umowy o kredyt we frankach. Umowa opiewała na 400 tys. złotych, bank żąda blisko dwa razy tyle. Zdaniem prawników, to sposób na zastraszenie szerszej rzeszy frankowiczów, bo bank nie ma prawa do takiego wynagrodzenia.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone tzw. klauzule spreadowe stosowane przez bank BPH w aneksach do umów o kredyt hipoteczny. Określają bowiem w sposób praktycznie niemożliwy do zweryfikowania przez konsumenta zasady ustalania kursów walut. W praktyce bank może podać dowolną wysokość raty, a konsument nie może zweryfikować czy została prawidłowo obliczona.

Stało się. Pięć lat oczekiwania „frankowiczów” na jednoznaczne udzielenie wskazówek co do orzekania w ich sprawach zdaje się dobiegać końca. Przypomnijmy, że od 2016 roku Sąd Najwyższy zajmował tyle sprzecznych ze sobą stanowisk w tej kwestii, że trudno byłoby ująć historię zmian poglądów w jednym artykule. Od całkowitego zaprzeczenia ich roszczeń do w zasadzie potwierdzenia nieważności tych umów.

Pierwsza prezes Sądu Najwyższego, w końcu wystąpiła z wnioskiem o rozstrzygnięcie najważniejszych wątpliwości dotyczących sporów o kredyty frankowe. 29 stycznia zadała sześć pytań. Cały skład Izby Cywilnej rozpatrzy je już 25 marca. Prawnicy cieszą się, że odpowiedź będzie tak szybko, a podjęta uchwała będzie miała moc zasady prawnej.

Można uznać, że postanowienia umowy dotyczące rozliczeń w złotówkach są bezskuteczne, a jednocześnie brak jest podstaw do rozliczeń we franku szwajcarskim - wynika z opublikowanego właśnie uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego. Nasuwa się refleksja, że warunki umowy nie mogą być traktowane jako jednoznaczne i przejrzyste, a jako nieprzejrzyste nie powinny wiązać konsumenta

Kwestia przedawnienia roszczeń restytucyjnych w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu nie była dotychczas przedmiotem pogłębionej analizy. Warto rozważyć, czy dotychczasowe spojrzenie na ten problem odpowiada celom i charakterowi sankcji przewidzianych w dyrektywie z 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach - pisze radca prawny Tomasz Zaremba

Do nowego wydziału Sądu Okręgowego w Warszawie mają trafiać sprawy z zakresu roszczeń z umów walutowych, denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej, zawartych przez konsumentów. Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że trwają już prace przygotowawcze, a nowa jednostka nie oznacza dodatkowych etatów.

Szykują się powództwa kredytobiorców o wynagrodzenie za korzystanie przez banki z ich kapitału w zawyżonej części lub całości raty, gdy umowa była nieważna – zapowiada Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu. Pierwszy pozew ma być złożony w styczniu. Prawnicy nie dają mu dużych szans, ale wskazują, że zwróci on uwagę na prawa konsumentów.

Przewodniczący KNF zachęca banki do rozwiązania kwestii kredytów frankowych poprzez zawieranie ugód, zgodnie z którymi kredyt od początku byłby złotowy, oprocentowany według odpowiedniej stopy WIBOR powiększonej o stosowaną historycznie dla takich kredytów marżę. ​Banki ostrożnie to analizują, a ich klienci i pełnomocnicy krytycznie podchodzą do proponowanych rozwiązań.