Wskaźnik LIBOR stanowi podstawowy element funkcjonowania rynków finansowych. Jest szczególnie istotny dla kredytobiorców posiadających kredyty w walucie innej niż złotówki, z oprocentowaniem liczonym w oparciu właśnie o ten wskaźnik. Problem w tym, że z końcem roku LIBOR zniknie. Co dalej? - analizuje adwokat Małgorzata Motyl.

Ocena spornych postanowień dotyczących przeliczeń walutowych musi być dokonywana w świetle postanowień unijnych traktatów i aktów przyjętych przez instytucje UE, w tym dyrektyw - uważa Rzecznik Praw Obywatelskich. I dodaje, że według prawa unijnego konsument jest w gorszym położeniu niż przedsiębiorca, dlatego sądy mają obowiązek badać abuzywność takich umów.

Skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego ma się pochylić nad pytaniami w sprawie kredytów powiązanych z kursem waluty obcej. Problem w tym, że ich uzasadnienie nasuwa niedosyt, głównie ze względu na niedostateczne uwzględnienie orzecznictwa TSUE - stwierdza adwokat dr Jacek Czabański, który analizuje pytania w kontekście unijnego orzecznictwa i dyrektywy o ochronie konsumentów,

Umowa kredytu, zakładając że wadliwe postanowienia mogą doprowadzić do jej wyeliminowania z obrotu, jest nieważna z mocy prawa i od samego początku. Dlatego nie można uznać, że w tym przypadku zastosowanie znajdzie condictio causa finita. Nie ma podstaw do rozróżniania nieważności bezwzględnej i nieważności „konsumenckiej”, a tym samym skutków każdej z nich - piszą Damian Nartowski i Karol Wątrobiński

Trudno zgodzić się ze stwierdzeniami niektórych prawników, że w każdym przypadku stwierdzenia niedozwolonego charakteru postanowień umowy zawartej z konsumentem, jedynie od decyzji konsumenta zależy, czy umowa ta może obowiązywać dalej czy też upada. Prawo cywilne stanowić musi bowiem spójny system - pisze adwokat Marcin Szymański,

W środowisku kredytobiorców frankowych pojawiła się uzasadniona obawa, że niektórzy ekonomiści starają się wytworzyć presję na polskie sądy i wpłynąć na sposób stosowania przez nie prawa. Wypada jednak wierzyć, że mimo to Sąd Najwyższy wyda uchwałę zgodną z orzecznictwem TSUE, a polscy obywatele i uczciwi przedsiębiorcy poczują, że stoi na straży ich praw - pisze Arkadiusz Szcześniak

Reprezentowany – między innymi przeze mnie - w obecnym orzecznictwie pogląd o konieczności uwzględniania roszczeń obu stron (niesłusznie nazywany teorią salda) pojawił się właśnie po to, aby uprościć rozliczenia, zmniejszyć liczbę procesów i chronić jedną stronę (konsumenta) przed upadłością banku albo jego przymusową restrukturyzacją - przekonuje sędzia Piotr Bednarczyk.

Są przyznał, że sposób wyliczania rat (klauzule „spreadowe”) w umowie „frankowej” był niedozwolony, bo to bank sam sobie ustalał kurs franka, po jakim raty przelicza się na złotówki. Sąd uznał jednak, że umowa z bankiem jest do utrzymania – wystarczy tabelę kursową banku zastąpić średnim kursem NBP. Rzecznik Praw Obywatelskich skierował w tej sprawie skargę nadzwyczajną do SN.

Początkowo sprawami frankowymi ma zajmować się 15 - 16 orzeczników. Liczba sędziów może jednak ulec zmianie w zależności od wpływających spraw. Już w tej chwili w warszawskim sądzie okręgowym prowadzonych jest ponad 21 tys. spraw, w tym 435 w drugiej instancji. A sędziowie spodziewają się, że będzie ich znacznie więcej po spodziewanej uchwale Sądu Najwyższego.

Wywody niektórych ekonomistów przypominają narzekania, że źle zaprojektowany dom się zawalił. Pretensje należy kierować w takim wypadku do odpowiedzialnego za projekt architekta, zamiast utyskiwać na prawa fizyki. Ekonomistom zaś wydaje się umykać zasadnicza różnica pomiędzy umową rozumianą jako konstrukcja prawna a zamierzeniem ekonomicznym - przekonuje adwokat Marcin Szymański,

Roszczenia banków o bezumowne korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy jest bezprawne. Gdyby było inaczej, konsument poniósłby dodatkową szkodę, a bank nie odczuł negatywnych skutków stosowania nieuczciwych klauzul. Banki składają takie pozwy przeciwko frankowiczom wyłącznie po to, by uzyskać efekt odstraszający. Takie stanowisko przedstawiła Polska w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej - dowiedział się serwis Prawo.pl.

29 kwietnia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma się wypowiedzieć w kolejnej polskiej sprawie. Chodzi o pięć pytań prejudycjalnych Sądu Okręgowego w Gdańsku. Wyrok będzie miał wpływ na kwestie przedawnienia i wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy, o czym wkrótce będzie decydował także Sąd Najwyższy.

Sędziowie boją się, że po przewidywanym rozstrzygnięciu Sądu Najwyższego w sprawach kredytów frankowych zostaną zalani pozwami kredytobiorców. Broniący ich prawnicy są przekonani, że tak będzie. Dodają jednak, że dzięki uchwale rozpatrywanie takich spraw będzie i prostsze, i szybsze. I to od organizacji pracy sędziów zależy, czy poradzą sobie z napływem spraw.

Jeden sąd uznał, że klient banku ma prawo do zwrotu nadpłaconych pieniędzy, ponieważ w umowie kredytu „frankowego” były klauzule abuzywne. Zdaniem sądu drugiej instancji – nie, bo generalna abuzywność klauzuli nie przesądza o sytuacji konkretnej umowy kredytowej. Rzecznik Praw Obywatelskich składa w tej sprawie skargę nadzwyczajną do Sądu Najwyższego.

Czy kredytobiorca frankowy, który poniósł straty z powodu wadliwego produktu finansowego, może domagać się od banku odszkodowania i zadośćuczynienia? Zdania prawników są podzielone, ale szykuje się pierwszy taki pozew przeciwko bankowi. Jego wynik nie jest jednak pewny, bo niełatwo będzie wykazać, że klauzule abuzywne w umowie to wady fizyczne czy prawne przedmiotu sprzedaży.

Pojawiają się kolejne reakcje na stanowisko rektorów uczelni ekonomicznych w sprawie kredytów frankowych. Arkadiusz Szcześniak, prezes Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu, napisał list do ministra edukacji i nauki Przemysława Czarnka z wnioskiem o podjęcie stosownych kroków wobec uczelni.

Przerzucanie kosztów zmaterializowania ryzyka walutowego na innych jest podręcznikowym przejawem hazardu moralnego – zarzucają frankowiczom i sądom rektorzy. - To jest kolejny głos lobbingu bankowego, pozornie przebrany w strój profesorski – odbijają piłeczkę pełnomocnicy frankowiczów.

Klient banku posiadający kredyt "frankowy" na cele inwestycyjne po kilku latach zauważył, że jego umowa zawiera klauzule abuzywne i wystąpił o zwrot nadpłaconych jego zdaniem 30 tys. zł. Sprawę w sądzie przegrał, odrzucony został też jego wniosek o wznowienie postępowania w związku z wydaniem przez Trybunał Sprawiedliwości UE wyroku w sprawie Dziubak. RPO składa skargę nadzwyczajną

Banki w latach 2008-2020 wypowiedziały ok. 33,5 tys. umów kredytowych. Spowodowało to łącznie 8 mld strat po stronie zlicytowanych kredytobiorców – obliczyło Stowarzyszenie Stop Bankowemu. Charakterystyczny przypadek - kredyt 470 tys. zł, spłacone ok. 300 tys. zł, bankowy tytuł egzekucyjny wystawiono na 800 tys. zł, a w 2021 r. zadłużenie tej umowy wykazywane jest przez bank na kwotę 1,8 mln złotych.

Rzecznik Finansowy przystąpił do sprawy, w której państwo Dziubakowie będą bronili się przed roszczeniem banku Raiffeisen o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w ramach tzw. kredytu frankowego. Łącznie bank żąda od nich niemal dwa razy tyle ile pożyczyli, czyli około 800 tys. zł. W tej sprawie wspiera ich też Rzecznik Praw Obywatelskich.