Powołany do orzekania w sprawach kredytów frankowych XXVIII Wydział Cywilny Sądu Okręgowego w Warszawie nie jest sądem wyjątkowym, bo to instytucja opisana w Konstytucji, można go natomiast uznać za sąd wyspecjalizowany, czyli powołany do orzekania w zakresie określonych spraw - pisze sędzia dr Tomasz Niewiadomski, przewodniczący wydziału.

Uchwała Sądu Najwyższego dotycząca tzw. polisolokat może mieć zastosowanie w coraz większej liczbie spraw frankowych. Sądy przy jej pomocy mogą uznawać roszczenia banków za przedawnione. Ma to kolosalne znaczenie zwłaszcza dla zaawansowanych, dawno wszczętych spraw. Może ona też ujednolicić orzecznictwo w tych sprawach.

Powołanie XXVIII Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Warszawie jest uzasadnione względami pragmatycznymi i ogromną społeczną wagą problemów związanych ze sprawami „frankowymi”, które stanowią obecnie większość spraw cywilnych. Wydział ten nie ma jednak żadnej autonomii, nie jest w jakimkolwiek zakresie wyodrębniony organizacyjnie czy finansowo.

Na postanowienie sądu pierwszej instancji co do składu grupy wydane w postępowaniu grupowym przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji - orzekł w uchwale Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, wyjaśniając wątpliwości dotyczące zażaleń poziomych. Wbrew temu co sugerował Sąd Okręgowy w Gdańsku, że rozpoznaje takie sprawy ten sam sąd w innym składzie.

Kredytobiorcy frankowi otrzymują od banków aneksy, które umożliwiają formalne uregulowanie zmiany wskaźnika LIBOR na SARON. Pełnomocnicy zalecają zachowywanie ostrożności. A według Komisji Nadzoru Finansowego wprowadzenie SARON-u nie wymaga aneksowania, kredytobiorcy będą kontynuować spłatę swoich zobowiązań przy zachowaniu pozostałych zasad.

Komisja Nadzoru Finansowego potwierdza duże zainteresowanie mediacjami w sprawach frankowych, m.in. wskazując, że na koniec 2021 roku wpłynęło łącznie około 16 tys. takich wniosków. Dotychczas kredytobiorcy z bankami zawarli ok. 5,8 tys. ugód, a kolejne postępowania są w trakcie. Problemem jest jednak opodatkowanie skutków takich ugód.

Frankowicze walczą już nie tylko z bankami, ale też z państwem. Właśnie Sąd Okręgowy w Warszawie przyjął pozew zbiorowy 400 osób, które twierdzą, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę poniesioną przez tych, którzy zawarli umowy objęte ryzykiem walutowym. A jeżeli uda się im dopiąć swego, to przetrą szlaki innym, a państwo wypłaci im miliardy złotych.

Kredytobiorcy, którzy spłacili kredyt przed terminem, otrzymają zwrot części prowizji naliczonej wcześniej przez Alior Bank. Tak zdecydował Sąd Najwyższy, który uwzględnił skargę nadzwyczajną Rzecznika Finansowego w sprawie rozliczenia wcześniejszej spłaty kredytu. Bank odmawiał zwrotu proporcjonalnej wartości prowizji.

Banki masowo składają pozwy do sądów przeciwko frankowiczom o zwrotu kapitału oraz wynagrodzenia za korzystanie z niego. Pozwu może się spodziewać każdy, kto w 2018 roku wystąpił do sądu o unieważnienie umowy. W ten sposób banki chcą przerwać trzyletni termin przedawnienia. Frankowiczowi, który przegra, grozi zwrot wysokich kosztów sądowych.

Celem umowy kredytu nie może być nadmierne wzbogacenie po stronie kredytodawcy i faktyczne doprowadzenie kredytobiorcy do pozbawienia go jakiejkolwiek możliwości spłaty zadłużenia - wskazuje w skardze nadzwyczajnej Prokurator Generalny. Stwierdza też, że doszło do naruszenia zasad i praw człowieka określonych w konstytucji. To kolejna sprawa dotycząca frankowiczów, która zajmie się Sąd Najwyższy.

Frankowicze szturmują warszawski sąd. Na jednego sędziego w nowym wydziale frankowym przypada już ponad 1000 spraw. Sąd wyznacza pierwsze rozprawy aż na 2023 rok. I to nie koniec kłopotów. Według ekspertów, coraz więcej osób będzie szukało w sądach sprawiedliwości, co tylko jeszcze bardziej skomplikuje i wydłuży procedowanie w tego typu postępowaniach. 

Wysoki kurs franka szwajcarskiego podniósł raty kredytów deniminowanych w tej walucie, co stanowi dodatkową zachętę dla kredytobiorców do procesowania się z bankami. Widoczne jest też zainteresowanie ugodami, choć zapał do nich jest mniejszy niż do drogi sądowej. Na razie sprawnie idzie to w PKO BP. Jak podaje bank, do tej pory złożono wnioski do prawie 17 tysięcy umów.

Decyzja o unieważnieniu umowy o kredyt frankowy tworzy dodatkowe problemy prawne związane z jej rozliczeniem. A szczególne kontrowersje wzbudza możliwość dochodzenia przez banki roszczeń o wynagrodzenie za korzystanie przez kredytobiorców z udostępnionego im kapitału - piszą adwokaci Katarzyna Sawa-Rybaczek oraz Łukasz Czerepak z kancelarii prawniczej Penteris.

Osoby spłacające kredyty frankowe w Millennium, które procesują się z bankiem, otrzymują od niego wezwania do zwrotu kapitału i tzw. wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Pełnomocnicy frankowiczów dostrzegają w tym niekonsekwencję banku, który w procesie podnosi, że umowa kredytu powiązanego z walutą obcą jest ważna, a roszczenia kredytobiorców są niezasadne.

Ponad pół roku działa już w warszawskim sądzie okręgowym specjalny wydział do spraw frankowiczów. Miesięcznie wpływa do niego od 1600 do ponad 2100 nowych spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do walut obcych, a obecnie toczy się ich łącznie ponad 30 tysięcy. Z tego tylko pięć dotyczy pozwów banków wobec klientów o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.

Arkadiusz Szcześniak, prezes Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu, który złożył pozew przeciwko bankowi udzielającemu mu kredytu frankowego, dotyczący wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, poinformował, że Prokuratura Rejonowa w Warszawie przystąpiła do sprawy w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Spłacenie w całości kredytu frankowego nie pozbawia kredytobiorcy możliwości dochodzenia od banku roszczeń związanych z tym kredytem. Klienci nie żądają wtedy ustalenia nieważności umowy, ale składają pozew o zapłatę. W przypadku odfrankowienia nie trzeba uzyskiwać nowego harmonogramu spłat rat kredytu.

Do Trybunału Sprawiedliwości UE wpłynęła pierwsza skarga na rozporządzenia Komisji Europejskiej wprowadzającego wskaźnik SARON w kredytach frankowych. Zarzuca się w niej, że rozporządzenie ingeruje nadmiernie w obowiązujące umowy. Od 1 stycznia 2022 r. oprocentowanie wszystkich kredytów denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego, będzie liczone na podstawie wskaźników SARON.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów stoi na stanowisku, że bankom nie przysługuje prawo do żądania wynagrodzenia za udostępnienie konsumentowi kapitału w sytuacji uznania przez sąd umowy za nieważną, z uwagi na stosowanie w niej przez bank niedozwolonych postanowień umownych. To reakcja urzędu na korespondencję, którą banki kierują do kredytobiorców.

Szerokim echem w ostatnich miesiącach odbiło się wdrożenie przez PKO BP programu ugód z frankowiczami. Ostatnie wydarzenia pokazują jednak, że medialny sukces może nie wystarczyć, a zachowanie banku pozostawia wiele do życzenia. 10 listopada 2021 r. złożyliśmy do Prezesa UOKiK zawiadomienie o podejrzeniu stosowania przez PKO BP praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - piszą adwokaci Wioletta Miros oraz Bartosz Czupajło.