W opinii Rzecznika Finansowego konstrukcja klauzuli ubezpieczenia niskiego wkładu własnego powoduje pobieranie przez bank dodatkowego zysku. Wynika on ze stosowania w ustalaniu podstawy wyliczenia opłaty odpowiednio kursu kupna i kursu sprzedaży waluty - dodatkowo ustalanych jednostronnie przez kredytodawcę - oraz godzi w zasadę równości stron. To szczególnie ważne dla posiadaczy tzw. kredytów frankowych.

Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro złożył do Sądu Najwyższego kolejne trzy skargi nadzwyczajne dotyczące spraw frankowych. W sumie PG skierował 18 takich skarg. Do tej pory SN rozpoznał dwie, orzekając na korzyść konsumentów i wskazując, że sądy powszechne orzekały bez badania umów kredytowych i sankcjonowały zawarte w nich niedozwolone zapisy.

Frankowiczowi odmówiono wznowienia jego sprawy, zakończonej nakazem zapłaty kilku milionów złotych - mimo przełomowego wyroku TSUE w sprawie państwa Dziubaków. Sądy uznały, że nie było do tego „podstawy ustawowej”. - Wznowienie postępowania po wyroku TSUE jest dopuszczalne, bo wynika i z Konstytucji, i z prawa unijnego – uważa rzecznik praw obywatelskich.

W nieprzewidywalnych obecnie realiach makroekonomicznych i z niepokojem obserwowaną przez wszystkich sytuacją za naszą wschodnią granicą, słabnąca złotówka powoduje, że brak systemowego rozwiązania sporów o tzw. „kredyty frankowe” staje się szczególnie problematyczny. W ostatnich miesiącach kwestia ta coraz częściej jednak znajduje swój ugodowy finał – pisze Tomasz Niewiadomski, radca prawny.

Trybunał Sprawiedliwości UE 12 października 2022 r. zajmie się najgorętszym ostatnio tematem dla frankowiczów, czyli tzw. wynagrodzeniem za korzystanie z kapitału kredytu w wypadku uznania umowy za nieważną. Obecnie w Polsce toczą się już tysiące postępowań sądowych z powództw banków przeciwko frankowiczom, które dotyczą właśnie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału kredytu.

Sąd Najwyższy po raz kolejny potwierdził, że "frankowe" umowy klientów – konsumentów są sprzeczne z prawem, ale po raz kolejny pozbawił konsumentów roszczeń odsetkowych. Nie odniósł się jednak bezpośrednio do nieważności umów zawieranych przez przedsiębiorców, choć uznanie takich zapisów za sprzeczne z naturą stosunku zobowiązaniowego jednoznacznie otworzyło drogę również osobom zawierającym umowy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Nie doszło do rażącego naruszenia prawa - orzekła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Uznała, że do umowy kredytu, jaką powód zawarł z pozwanym nie należało odnosić regulacji dotyczących obrotu konsumenckiego, niezależnie od tego, że sama umowa kredytu, w praktyce banku, była dedykowana obrotowi konsumenckiemu.

WIBOR, który obecnie jest wskaźnikiem, w oparciu o który oprocentowane jest większość kredytów zarówno dla klientów indywidualnych jak i klientów firmowych, ma być w przyszłym roku zastąpiony nowym rozwiązaniem. Pisze o tym dr Urszula Wysocka z Wyższej Szkoły Bankowej w Warszawie. I podkreśla, że bardzo ważne będzie zaplanowanie realnego procesu wdrożenia tego wskaźnika.

O ile wyroki o nieważności kredytów frankowych stały się praktycznie normą dla konsumentów, to droga do tego celu przedsiębiorców dopiero się kształtuje. Pojawiają się jednak już pierwsze jaskółki zmian i zapadają pierwsze prawomocne wyroki w sprawach frankowych dotyczących firm. Przyczyniła się do tego niedawna uchwała Sądu Najwyższego.

Kredytobiorcy, którzy w latach boomu na kredyty frankowe wybrali ten rodzaj finansowania zakupu domu, po ponad dekadzie walk z bankami, mają możliwość zawierania ugód dotyczących zmiany waluty kredytu z franka szwajcarskiego na polski złoty. Teraz jednak, w dobie wyjątkowo wysokiej inflacji i szybko rosnących stóp procentowych, zrobienie tego się nie opłaca.

Jeśli frankowicz spłacił kapitał swojego kredytu, ma szansę na zabezpieczenie roszczenia głównego zgłoszonego w pozwie poprzez wstrzymanie obowiązku dokonywania płatności bieżących rat kredytu. Wymaga to złożenia odpowiedniego wniosku w sądzie, ale udzielenie zabezpieczenia może w praktyce odpowiadać darmowym wakacjom kredytowym.

Sejmowa podkomisja stała ds. instytucji finansowych rozpatrzyła w środę projekt dotyczący m.in. wsparcia dla kredytobiorców. W dalszych pracach wiodącym będzie projekt przygotowany przez rząd. Według KNF w ciągu dwóch lat ustawa będzie kosztować sektor bankowy ok. 20 mld zł.

Wyeliminowanie niedozwolonych klauzul z umowy kredytowej dotyczących przeliczenia kursu waluty obcej z niejasną marżą pozwalają na utrzymanie takiej umowy w mocy - orzekł Sąd Najwyższy. Wbrew temu jak oceniły sporną umowę frankową sądy obu instancji. Pewne jest, że interes pożyczkobiorców został naruszony, tyle że teraz sąd musi ustalić, co było żądaniem powodów.

Nie jest jasne, czy wakacje kredytowe przewidziane w zaproponowanym przez rząd projekcie ustawy w sprawie pomocy kredytobiorcom, który Sejm skierował do prac w komisji, będą dotyczyć także osób, które mają kredyty denominowane bądź indeksowane do franków. Formalnie mają one dotyczyć kredytów udzielonych w walucie polskiej, ale z proponowanych rozwiązań nie do końca to wynika.

Jakkolwiek nie wszystkie umowy kredytu konsumenckiego zawierają klauzule abuzywne, niemniej w większości z nich są one obecne. W ostatnim czasie Sąd Najwyższy rozstrzygał kwestie, które mają praktyczne znaczenie dla ochrony praw konsumentów - wskazuje sędzia Rafał Cebula z Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich, członek Zespołu ds. Prawa Cywilnego Stowarzyszenia Sędziów Polskich "Iustitia".

Uczestnicząc w kształtowaniu przyszłego kierunku orzecznictwa sędzia Sądu Najwyższego może być postrzegany jako kierujący się innymi względami niż wyłącznie merytoryczne, skoro to orzecznictwo może wpływać na zasadność jego roszczeń wobec banku dochodzonych aktualnie lub w przyszłości - stwierdził Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej. I zdecydował o wyłączeniu sędziego.

Długie lata musi czekać frankowicz aż usłyszy wyrok. Sądy zostały zasypane tego typu sprawami. I nie są w stanie orzekać szybko. Ale powodów przewlekłości postepowań jest znacznie więcej. Okazuje się, że nie wszystko da się usprawiedliwić nawałem tego typu spraw spraw wpływających do sądów. Zdaniem pełnomocników duże znaczenie ma styl pracy sędziego.

Po niedawnej uchwale Sądu Najwyższego media prawnicze zalała fala komentarzy. Prawnicy frankowiczów dopatrują się przełomu, który rozpocznie falę skutecznych roszczeń przedsiębiorców, ale pełnomocnicy banków nie dostrzegają w niej nic szczególnego. O tym, co powinno się znaleźć w uzasadnieniu tej uchwały pisze dr Piotr Bednarczyk, sędzia wydziału frankowego w Sądzie Okręgowym w Warszawie.

Sędziowie, którzy opowiadają się za przestrzeganiem prawa unijnego i orzecznictwa TSUE w sprawach dotyczących praworządności i statusu sędziów, ignorują prawo unijne chroniące konsumenta. A przecież praworządność i ochrona konsumenta wyrastają z takiej samej, traktatowej podstawy. Na szczęście sądy, które nie chcą, bądź nie potrafią zastosować orzecznictwa TSUE w sprawach frankowych, są raczej wyjątkiem niż zasadą.

Banki muszą przygotować się na falę pozwów frankowiczów, którzy mają status przedsiębiorców. Najnowsza uchwała Sądu Najwyższego szeroko otwiera im drzwi do sądowej walki o uznanie za nieważne umów kredytowych. Zdaniem prawników mają duże szanse na wygraną, ale muszą się spieszyć - terminy przedawnienia roszczeń są tu krótsze.