Państwowa Komisja Wyborcza przyjęła w poniedziałek, 16 czerwca, sprawozdanie z wyborów prezydenckich, choć miała liczne uwagi co do ich prawidłowości. W dniu ponownego głosowania miały bowiem miejsce incydenty, zdaniem PKW, mogące mieć wpływ na jego końcowy wynik. PKW pozostawia Sądowi Najwyższemu ocenę ich wpływu na wybór Karola Nawrockiego na prezydenta RP. W Sądzie Najwyższym odnotowano dotychczas 3 tys. protestów wyborczych.

Rada Ławnicza Sądu Najwyższego ponownie przypomniała, że wszystkie orzeczenia i wyroki Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są wadliwe, co odnosi się również do stwierdzenia ważności wyborów, jak i pozostałych spraw w tej izbie rozpatrywanych. - Choć nie oznacza to niemożności rozstrzygnięcia wyborów, których wyniki podaje Państwowa Komisja Wyborcza. - Trwanie obecnego, wadliwego status quo, odbiera obywatelom RP część ich konstytucyjnych praw politycznych - wskazują ławnicy.

Prezes Urzędu Danych Osobowych zwrócił się do Stowarzyszenia RKW (Ruch Kontroli Wyborów) Ruch Kontroli Władzy z prośbą o wyjaśnienia w związku z uzyskaniem informacji o możliwości wystąpienia nieprawidłowości podczas wyborów prezydenckich 2025. Chodzi o możliwość weryfikowania przez członków obwodowych komisji wyborczych poza spisem wyborców uprawnienia osób głosujących na podstawie zaświadczeń o prawie do głosowania poza miejscem zamieszkania.

Do Sądu Najwyższego wpłynęły dotychczas 434 protesty przeciwko wyborowi prezydenta - poinformowała w piątek PAP Monika Drwal z zespołu prasowego Sądu Najwyższego. Na składanie takich protestów jest czas do poniedziałku, 16 czerwca. Po rozpoznaniu wszystkich protestów wyborczych, na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawionego przez PKW, Sąd Najwyższy rozstrzyga o ważności wyboru prezydenta RP - musi to zrobić w ciągu 30 dni od podania wyników wyboru do publicznej wiadomości.

W drugiej turze głosowania w wyborach prezydenckich doszło do poważnych nieprawidłowości. W wielu komisjach przypisano głosy niewłaściwemu kandydatowi. Dlatego Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego postanowiła na skutek wniesionych protestów, aby sądy powszechne jeszcze raz przeliczyły karty do głosowania, bo mogło to mieć wpływ na wynik wyborów. Co nie zmienia faktu, że Karol Nawrocki odebrał już zaświadczenie o powołaniu na urząd od przewodniczącego PKW.

Jeśli zostaną udokumentowane nieprawidłowości w skali tak ogromnej, by zmienić różnicę w wyniku głosowania o 370 tysięcy głosów, to Sąd Najwyższy może podjąć uchwałę o nieważności wyboru kandydata na urząd Prezydenta RP. To oznaczałoby konieczność rozpisania ponownych wyborów. Pamiętajmy jednak, że pomyłki, do których dochodzi działają w obie strony. Raz „skorzystał” na nich jeden kandydat, kiedy indziej drugi - mówi prof. dr hab. Aleksander Stępkowski, rzecznik Sądu Najwyższego.

Do Sądu Najwyższego wpłynęło dotychczas 108 protestów związanych z wyborami prezydenckimi. Ostateczny termin ich składania mija 16 czerwca. Jeden z protestów dotyczy podejrzenia zamiany głosów oddanych w II turze na kandydatów Karola Nawrockiego i Rafała Trzaskowskiego, obejmując 12 obwodowych komisji wyborczych. Wskazano w nim na protokoły opublikowane na stronie PKW oraz doniesienia medialne.

Rząd premiera Donald Tusk otrzymał w środę wotum zaufania. O to wnioskował sam premier w reakcji na przegrane przez Rafała Trzaskowskiego wybory prezydenckie. Przed głosowaniem premier zapowiedział, że jeszcze w lipcu ma dojść do rekonstrukcji rządu.

W trakcie rozpoznawania protestów kwestionujących ustalenia wyników głosowania lub wyniku wyborów, Sąd Najwyższy może dopuścić dowód z oględzin kart wyborczych, w praktyce prowadzący do podobnego efektu, jak ponowne przeliczenie kart. Sąd Najwyższy, z reguły, zleca przeprowadzenie takiego dowodu właściwemu sądowi rejonowemu w ramach odezwy o udzielenie pomocy sądowej.

Przepisy przewidują dwa fundamentalne mechanizmy kontroli procesu wyborczego, prawie do wniesienia protestu wyborczego oraz obowiązku zgłaszania przestępstw przeciwko wyborom – przypomniała w poniedziałek Państwowa Komisja Wyborcza. Choć jej komunikat stanowi cenny głos w debacie o transparentności wyborów, pomija istotny aspekt odpowiedzialności, jaka spoczywa na samych instytucjach państwowych, w tym na samej PKW.

Posiedzenie Państwowej Komisji Wyborczej, dotyczące wpisów błędnych liczb głosów w protokółach niektórych Okręgowych Komisji, odbędzie się w poniedziałek, 9 czerwca br. o godz. 17.00. Media od kilku dni informują o kontrowersjach związanych z liczeniem głosów w niektórych komisjach podczas niedzielnej drugiej tury wyborów prezydenckich.

Nieprawdziwe i wprowadzające w błąd opinię publiczną są twierdzenia, jakoby kompetencja Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wynikała z Konstytucji RP - stwierdza prof. Małgorzata Manowska, I Prezes Sądu Najwyższego. W oświadczeniu stwierdza, że minister sprawiedliwości dezinformuje opinię publiczną, a jego wypowiedzi są nawoływaniem do naruszenia Konstytucji RP. Uważa, że celem tych wypowiedzi może być jedynie wywarcie bezprawnego nacisku na Sąd Najwyższy.

O zwycięstwie Karola Nawrockiego nad Rafałem Trzaskowskim zdecydowała niewielka różnica liczby głosów - ok. 400 tys. Pojawiają się informacje, że część z nich mogła zostać nieprawidłowo policzona, jak w jednej z krakowskich komisji, gdzie głosy prezydenta Warszawy przypisano jego konkurentowi. Choć błąd jest poważny, jego skutki nie muszą wpłynąć na wynik wyborów - tłumaczy Prawo.pl były szef PKW.

Tegoroczna kampania prezydencka miała wyjątkowo burzliwy przebieg - emocje sięgnęły zenitu i długo jeszcze nie opadną. Co za tym idzie, w mediach społecznościowych pojawiają się ostre i często niezbyt wyrafinowane komentarze na temat prezydenta-elekta. Choć godność prezydenta chroni prawo karne, to elekta ten przepis nie dotyczy - musi dochodzić sprawiedliwości jak każdy obywatel.

Martwe dusze na listach poparcia niemal wszystkich kandydatów, nieaktualne nazwiska, niewłaściwe podpisy, PESEL-e, wyborcy bez praw wyborczych - i nikt za to nie odpowiada. Zakończona kampania prezydencka pokazała, że system rejestracji komitetów i samych kandydatów należy poprawić. Czy trzeba jednak zwiększyć limity 1000 podpisów dla utworzenia komitetu i 100 tys. na zarejestrowanie kandydata? Eksperci wskazują inne rozwiązania. I dziwią się, dlaczego wciąż nie ma woli politycznej, aby je wprowadzić.

Termin do wnoszenia protestów wyborczych upływa 16 czerwca 2025 r. Aby stwierdzić nieważność wyboru, Sąd Najwyższy musiałby wcześniej orzec, że zaistniały nieprawidłowości, które uniemożliwiły wygraną kandydatowi, który powinien te wybory wygrać, gdyby te nieprawidłowości nie zaistniały – wyjaśnia prof. dr hab. Aleksander Stępkowski. - Nie jest bowiem istotne, że dany kandydat mógłby wygrać większą przewagą. Wystarczy, że wygrał choćby jednym głosem.

Choć wybory prezydenckie przebiegły bez większych zakłóceń, policja odnotowała ponad 350 naruszeń prawa wyborczego. Najwięcej kontrowersji wzbudziło głosowanie na podstawie zaświadczeń oraz kwestia nielegalnego przetwarzania danych osobowych. Dwa przypadki naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych bada policja.

Przygotowane już projekty, zmierzające do przywracania praworządności, jak choćby ten dotyczący statusu sędziów, powinny być nadal procedowane, nawet jeśli są obawy, czy wybrany właśnie prezydent zechce je podpisać. Bo nie można mu z góry odmawiać dobrej wiary - mówi prof. Ewa Łętowska, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, była rzecznik praw obywatelskich. I dodaje, że w warunkach czekającej nas kohabitacji, liczyć się będą nie tylko działania legislacyjne, ale też polityczne sposoby na ich wprowadzanie w życie.

Powyborcze emocje jeszcze nie opadły, ale warto przeanalizować, czy i jakie obietnice rządu uda się zrealizować z nowym prezydentem. Obawy prawników dotyczą przede wszystkim wymiaru sprawiedliwości. Trwa pat wokół Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego i KRS. Do tego dochodzi kwestia statusu sędziów powoływanych od 2018 roku. Elekt w kampanii mówił o własnej ustawie sądowej. Do kosza mogą trafić plany dotyczące wiatraków lądowych, obniżenia składki zdrowotnej czy tzw. ustaw światopoglądowych. Prezydent może zakwestionować budżet.

Różnica między Karolem Nawrockim a Rafałem Trzaskowskim wyniosła 369 451 głosów. W drugiej turze wyborów prezydenckich oddano 189 294 głosy nieważne — to dwukrotnie więcej niż w pierwszej. Głównym powodem nieważności było postawienie znaku „X” przy nazwiskach obu kandydatów.