W poniedziałek, 20 października, po raz 11. odbędzie się Kongres Osób z Niepełnosprawnościami, tym razem pod hasłem "Prawa w Odwrocie". To wydarzenie, które ma służyć debacie na temat nowego systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami, zagwarantowanego w Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, ratyfikowanej przez Polskę w 2012 r. Prawo.pl jest patronem medialnym kongresu.

Prezydent podpisał ustawę, która znosi obowiązek przechowywania przez płatników składek zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych w formie pisemnej, opatrzonych podpisem osoby zgłaszanej, które wysłane są do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych elektronicznie. Nowe przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Od 1 stycznia 2026 roku okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz wykonywania pracy na podstawie umów zleceń będą wliczały się do stażu pracy. Zmiany będą obejmowały również umowy z poprzednich lat. Prezydent RP podpisał ustawę napisaną w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Domy pomocy społecznej mierzą się z niedoborami kadry medycznej, co pogłębia się w ostatnich latach. DPS-y to placówki opiekuńcze, a nie medyczne. Tyle tylko, że 13 proc. ich mieszkańców to osoby leżące, a więc wymagające stałej opieki medycznej. Nie oznacza to, że inni pensjonariusze jej nie potrzebują. Tymczasem dane z ministerstw nie wskazują, czy mieszkańcy mają zaspokojone zapotrzebowanie na świadczenia medyczne. Za to wskazują, że w DPS jest coraz mniej pielęgniarek.

Resort pracy opublikował listę 90 podmiotów, które wezmą udział w pilotażu skróconego czasu pracy. Niemal połowa z nich jest związana z... samorządem terytorialnym. Jeśli chodzi o firmy, to najliczniejsze w pilotażu są te małe i średnie. Prawnicy wskazują, że to nie jest reprezentatywna grupa, by wdrażać skrócenie czasu pracy. Liczna obecność urzędów w programie wywołuje też pytania o ich dostępność dla obywateli.

Zbierający odpady – celem weryfikacji deklaracji śmieciowych – nie mogą żądać numerów ksiąg wieczystych nieruchomości ani danych o zgonach, w tym numerów PESEL zmarłych. NSA oddalił skargę kasacyjną związku międzygminnego z okolic Wrocławia, który żądał takich danych od lokalnych samorządów. Jednocześnie Związek pozyskał część tych informacji legalnie z innych źródeł.

Jednym z najtrudniejszych wyzwań ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej jest zapewnienie mieszkańcom dostępu do miejsc schronienia, zarówno podczas zagrożeń naturalnych, jak i militarnych. Aby ułatwić samorządom realizację tego obowiązku, konieczne jest wprowadzenie przepisów umożliwiających lokalizowanie obiektów ochrony ludności w trybie uproszczonym, wzmocnienie eksperckie samorządów oraz zmiany w finansowaniu takich inwestycji – uważa Michał Liżewski, adwokat, partner w kancelarii LEGALLY.SMART

Blisko połowa podmiotów zakwalifikowanych do rządowego programu "Skrócony czas pracy - to się dzieje!” jest związana z jednostkami samorządu terytorialnego. Do programu zakwalifikowały się 34 gminy, miasta i powiaty. Wśród beneficjantów są też samorządowe instytucje kultury oraz spółki komunalne. Od 1 stycznia 2026 r. skrócony czas pracy będzie testować łącznie 90 pracodawców.

90 firm i instytucji z sektora prywatnego i publicznego skróci czas pracy z zachowaniem wynagrodzenia dla ponad 5 tysięcy pracowników. To początek nowej ery na polskim rynku pracy. 15 października Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej, zatwierdziła listę beneficjentów pilotażu. Średnie dofinansowanie dla jednego podmiotu wyniesie 0,5 mln zł.

Szerszy katalog osób uprawnionych do stwierdzania zgonu, elektronizacja kart zgonu, określenie szczegółowych zasad postępowania ze zwłokami i kompleksowe uregulowanie zawodu koronera. To niektóre zmiany, które przewiduje projekt, nad którym pracuje obecnie Ministerstwo Zdrowia. Ma on zakończyć trwający kilkanaście lat pat i dostosować przepisy do współczesnych realiów, a dzięki temu wyeliminować liczne praktyczne problemy.

Do 19 października obywatele mogą zgłaszać uwagi do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o broni i amunicji, która nakłada na osoby posiadające pozwolenie na broń obowiązek cyklicznych badań lekarskich i psychologicznych. W przeciwieństwie do odrzuconego kilka miesięcy temu projektu, obowiązek badań miałby teraz dotyczyć nie tylko myśliwych, ale też osób używających broni do celów sportowych i szkoleniowych.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do dziś nie opublikowało postępu prac nad projektem ustawy naprawiającej sytuację wcześniejszych emerytów, mimo że od skierowania projektu do konsultacji publicznych mija piąty miesiąc. Nie przeszkodziło to resortowi opublikować petycję w tej sprawie wraz z odpowiedzią na nią, z naruszeniem prawa. Zdaniem prawników jeżeli nie została udzielona zgoda na publikację danych osobowych z petycji, to stanowi to uchybienie wymogom ustawy o petycjach oraz naruszenie ochrony danych osobowych według RODO.

Obliczanie dochodów samorządów w 2026 r. ma być dokonywane na podstawie aktualizowanych, rzeczywistych danych dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych. Wprowadzenie takiego rozwiązania przewiduje projekt nowelizacji ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, który we wtorek przyjął rząd.

We wszystkich wielkich grupach zawodów przeciętne miesięczne wynagrodzenie za październik 2024 r. wzrosło w stosunku do października 2022 r. Najniższy wzrost odnotowano w grupie zawodów przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy i kierownicy – o 21 proc., a najwyższy w grupie zawodów pracowników wykonujących prace proste – o 33,4 proc. - podał GUS.

Przesunięcie o rok terminów wyłączenia poszczególnych składników z minimalnego wynagrodzenia za pracę ma znaleźć się w nowej wersji ustawy o płacy minimalnej – zapowiada MRPiPS. Inne ministerstwa, w tym resort finansów i gospodarki oraz pracodawcy, są z kolei przeciwni ustaleniu wartości referencyjnej minimalnego wynagrodzenia jako 55 proc. przeciętnej płacy. Twierdzą, że nie odpowiada to treści dyrektywy i jest odejściem od wskaźnika 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia będącego konsensusem rządu i partnerów społecznych.

Rada Ministrów przyjęła we wtorek projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez minister rodziny, pracy i polityki społecznej. Przewiduje on, jak podkreśla rząd, usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy ZUS oraz zasad kontroli zwolnień lekarskich. Możliwe będzie korzystanie ze zwolnienia w jednym miejscu, a pracowanie w drugim (np. dla osób z dwoma etatami – jeśli charakter pracy na to pozwala).

Okres zatrudnienia w jednostce organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej funkcjonariusza, którego stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy i który następnie został przeniesiony do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej, będzie zaliczany jako okres równorzędny ze służbą - takie zmiany przyjął we wtorek rząd. Chodzi o okresy związane z przekształceniami organizacyjnymi w administracji podatkowej, celnej i skarbowej.

Samorządowców niepokoi planowane zmniejszenie środków przeznaczonych na pożyczki w wysokości 5,1 mld euro w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Przedstawiciele czterech organizacji samorządowych w liście do premiera alarmują, że taka decyzja w istotny sposób spowolni rozwój polskich samorządów oraz funkcjonujących w ich obrębie przedsiębiorstw. Pogłębi też nierówności między regionami.

Do 3 listopada 2025 r. gminy i powiaty mogą wnioskować do wojewodów o dofinansowanie z programu „Opieka wytchnieniowa” – edycja 2026. Maksymalna kwota dofinansowania dla jednej gminy lub powiatu nie może przekroczyć 3 mln złotych. Dofinansowane będą zadania realizowane wyłącznie od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 r.

Na polski rynek pracy wróciła stabilizacja, ale wzrosła także ostrożność pracowników i przedsiębiorstw. Dwucyfrowe podwyżki przy zmianie pracodawcy stają się rzadkością, a wzrost wynagrodzeń zależy głównie od roli i sytuacji rynkowej. Z raportu Michael Page Talent Trends 2025 wynika, że aktywnie pracy szuka jedynie 34 proc. specjalistów. W deficytowych specjalizacjach przewagę nadal mają kandydaci. W większości branż rynek wyraźnie sprzyja jednak pracodawcom.

Gdy zachoruje nasz rodzic lub współmałżonek możemy się nim zaopiekować i wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zasiłek opiekuńczy. Z ubezpieczenia chorobowego możemy korzystać nie tylko wtedy, gdy sami chorujemy, ale także, gdy jesteśmy zdrowi, ale musimy pomóc naszym bliskim - przypomina ZUS. Trzeba jednak pamiętać o właściwym złożeniu wniosku.

Ubezpieczonemu odmówiono prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego. Powodem było stwierdzenie, że wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było naruszenie przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane wskutek rażącego niedbalstwa. Sąd Najwyższy podzielił tę ocenę, ponieważ ubezpieczony nie dostosował prędkości do warunków drogowych i nie zachował wymaganej ostrożności.

Rada Ministrów przyjmie uchwałę w sprawie strategii informatyzacji państwa do 2035 r. Zakłada m.in. zapewnienie dostępu do szybkich, wydajnych i bezpiecznych usług telekomunikacyjnych wszystkim użytkownikom, bez znaczenia w jakiej lokalizacji się znajdują. Jednym z celów będzie też zapewnienie bezpieczeństwa wobec coraz większej liczby zagrożeń w przestrzeni cyfrowej.

Z programu NaszEauto, poza dotychczasowymi kategoriami beneficjentów, będą mogły skorzystać instytucje publiczne, organizacje pozarządowe, parki narodowe. Wsparcie obejmie nie tylko samochody osobowe, ale także pojazdy do przewozu ładunków, których maksymalna masa całkowita wynosi 3,5 t i małe busy służące do przewozu osób.

We wtorek rząd zajmie się uregulowaniem uprawnień emerytalnych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz byłych funkcjonariuszy Służby Celnej za okresy związane z przekształceniami organizacyjnymi w administracji podatkowej, celnej i skarbowej. W porządku obrad jest też rozszerzenie możliwości wykorzystywania środków pomocowych UE do realizacji zadań ustawowych PFRON poprzez umożliwienie realizacji projektów finansowanych z funduszy unijnych w formule programów zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą PFRON.

Sądy administracyjne odmiennie oceniły sytuację zwolnionej dyrektorki białobrzeskiego liceum. Ona sama bagatelizowała zarzuty i wskazywała, że problemy zostały rozwiązane. NSA uznał jednak, że ich waga, każdego z osobna, uzasadniała radykalną decyzję powiatu. Stawiane zarzuty były poważne - dyrektorka miała m.in. udostępniać pomieszczenia i sprzęt konkurencyjnej placówce oświatowej.

ZUS, podobnie jak i inne organy administracji publicznej, ma obowiązek wysyłania pism do profesjonalnych pełnomocników przez e-Doręczenia od 1 stycznia 2025 r. Nie robi tego jednak i mimo posiadania adresów adwokatów, radców prawnych czy doradców podatkowych w tym systemie, wysyła pisma pocztą tradycyjną. Podobnie postępują urzędy skarbowe. Zdaniem prawników administracja miała rok na przygotowanie się do e-Doręczeń i tego czasu nie wykorzystała.

Finansowanie jednostek OSP leży w kompetencji samorządów. Strażacy ochotnicy często uczestniczą w akcjach poza swoją gminą, m.in. na drogach krajowych i ekspresowych. Koszty takich interwencji ponoszą macierzyste gminy jednostek. Wydatki te stają się poważnym obciążeniem dla gminnych budżetów. Samorządowcy domagają się zmian w przepisach.

Grupa osób z całkowitą niezdolnością do samodzielnej egzystencji i ich opiekunów napisała list otwarty, w którym domaga się podjęcia prac legislacyjnych nad rozszerzeniem grupy uprawnionych do dodatku dopełniającego o wszystkie osoby, które mają orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Obecnie mogą go pobierać tylko osoby z rentą socjalną. Według apelujących to nierówne traktowanie osób w podobnej sytuacji życiowej.

W niedzielę ruszył w Europie Entry/Exit System (EES), rejestrujący wjazd i wyjazd wyłącznie obywateli państw trzecich, podróżujących w celu pobytu krótkoterminowego. W Polsce na razie system uruchomiony został na drogowym przejściu granicznym Medyka-Szeginie oraz na przejściu kolejowym Przemyśl-Mościska.