Inga Stawicka

Od stycznia br. zmieniły się zasady składania wniosku o kartę EKUZ, która stanowi potwierdzenie zapewnienia obywatelom Polski prawa do otrzymania niezbędnej pomocy medycznej w czasie pobytu za granicą. Jest ona wydawana bezpłatnie, nie można jednak już o nią wnioskować za pośrednictwem e-PUAP. Najprościej złożyć wniosek za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta lub aplikacji mojeIKP. Czas oczekiwania wynosi najczęściej zaledwie kilka dni.

Według najnowszych danych, polskie szpitale są zadłużone na ponad cztery miliardy złotych, i mowa tu o długach wymagalnych. Prawnicy wskazują jednak, że są rozwiązania, które mogłyby uratować sytuację. Proponują np. specjalne pożyczki na niekomercyjnych warunkach i system wczesnego ostrzegania o narastających problemach. Nie zmienia to jednak faktu, że kłopotem jest też sytuacja Narodowego Funduszu Zdrowia. Dostawcy nie ufają już szpitalom tak, jak kiedyś, bo wcale nie ma gwarancji, że placówka rzeczywiście będzie mieć środki na spłaty zadłużenia.

Jeśli zdarzy się, że kobieta w ciąży urodzi sporo przed terminem bądź dziecko będzie wykazywało np. objawy niewydolności oddechowej, istnieje realne ryzyko, że odpowiednia opieka medyczna nie dotrze do noworodka w porę. To problem związany nie tylko z likwidacją części porodówek, ale także dużych niedoborów lekarzy specjalizujących się w neonatologii. Choć przepisy zapewniają rozwiązania awaryjne, takie jak transport karetką typu N, to również może być zabezpieczenie jedynie na papierze. Takie zespoły w całej Polsce są bowiem zaledwie 33, w wielu województwach dostępny jest tylko jeden.

Jeśli przed planowaną hospitalizacją pacjent musi wykonać zlecone przez lekarza badania diagnostyczne, to dany szpital ma obowiązek zorganizowania pacjentowi tych świadczeń. Odsyłanie chorego do innych placówek, a szczególnie wysyłanie na płatną diagnostykę, jest niezgodne z przepisami prawa - przypomina rzecznik praw pacjenta.

Jak podkreśla Narodowy Fundusz Zdrowia, trwają rozliczenia z placówkami medycznymi, głównie szpitalami, środki za tzw. nadwykonania, czyli świadczenia wykonane ponad zakontraktowany plan. Fundusz deklaruje, że rozliczanie nadwykonań w świadczeniach nielimitowanych, ale też w lekach w programach lekowych i w chemioterapii za 2025 r., jest praktycznie zakończone. Oddziały wojewódzkie NFZ dostały też środki na uregulowanie nadwykonań w części świadczeń limitowanych, m.in. w wentylacji mechanicznej.