Regina Skibińska

Śnieg po kostki na chodnikach, sople zwisające z dachów, oblodzone schody do sklepów czy placówek usługowych – dawno nie było tak intensywnej zimy. Niektórzy poczuli ją na własnej skórze, łamiąc kończyny czy doznając szkód majątkowych, inni poczują ją w portfelu, naprawiając zawinione przez siebie szkody.

Psy na łańcuchach przy nieszczelnych budach albo w ogóle bez bud, koty niemające, gdzie się schronić – mrozy to trudny czas dla zwierząt, znajdujących się pod opieka nieodpowiedzialnych ludzi. Wystawienie zwierzęcia na mróz i narażenie jego życia i zdrowia to znęcanie się nad nim, zagrożone karą.

Śliskie chodniki, spadające sople, oblodzone drogi i uszkodzone samochody to tylko część zimowych zagrożeń, które co roku generują falę roszczeń wobec gmin. Odpowiedzialność cywilna samorządów zależy zarówno od jakości zimowego utrzymania, jak i od właściwego ubezpieczenia z odpowiednio wysoką sumą gwarancyjną. Eksperci wskazują, że jedno poważne zdarzenie może wyczerpać źle dobraną polisę. Analizujemy obowiązki, najczęstsze błędy i zmieniające się orzecznictwo.

Zarządca drogi nie tylko powinien naprawiać dziury w jezdni, ale w wielu przypadkach także dziury w budżecie kierowców, którzy z powodu fatalnej nawierzchni uszkodzili samochód. Droga do odszkodowania z polisy OC zarządcy drogi nie jest jednak prosta. Takie ubezpieczenie może bowiem zawierać franszyzę redukcyjną albo integralną, co oznacza obniżenie odszkodowania.

Nadzór nad działalnością Polskiego Związku Łowieckiego sprawuje minister klimatu i środowiska, ale PZŁ uważa, że nie ma obowiązku przekazania ministrowi sprawozdań finansowych i ich nie przekazuje. Nie podaje ich również do publicznej wiadomości, mimo że wykonuje zadania publiczne, związane z prowadzeniem gospodarki łowieckiej. W wojewódzkich sądach administracyjnych Związek coraz częściej przegrywa spory o jawność.

Od 1 stycznia 2026 r. gminy mają obowiązek kupić sołtysom polisę OC i NNW podczas wykonywania zadań inkasenta podatkowego lub przy realizacji umów związanych z mieniem komunalnym. Ustawodawca nie podał szczegółowych wymogów, co do wysokości sum gwarancyjnych ani zakresu ubezpieczeń. Samorządy zwykle decydują się na polisy o niskich sumach ubezpieczenia i podstawowym zakresie ochrony - co może okazać się istotnym problemem.

Przy kolizji wielu pojazdów ustalenie odpowiedzialności i wypłata odszkodowania może potrwać kilka miesięcy. Problemem jest to, że winnych może być wielu uczestników, a jednoznaczne określenie stopnia winy poszczególnych kierowców nie jest proste i wymaga współpracy wielu podmiotów. Karambole to jedne z najbardziej złożonych zdarzeń komunikacyjnych pod względem odpowiedzialności.

Cudzoziemiec, który zapłaci za polowanie w Polsce, nie musi znać polskich przepisów łowieckich ani zdawać egzaminu, który jest obowiązkowy dla polskich myśliwych. Wystarczy, że ma pozwolenie na broń i strzela pod okiem członka PZŁ. To efekt przepisów umożliwiających tzw. polowania dewizowe, które - choć przynoszą dochody - budzą coraz więcej wątpliwości prawnych.

Zima to czas imprez pod chmurką, kuligów, zabaw karnawałowych. Organizatorzy imprez masowych – sportowych, artystycznych czy rozrywkowych – odpowiadają za szkody wyrządzone uczestnikom, a o takie nietrudno. W przypadku dużych płatnych imprez organizator musi wykupić polisę OC, w innych sytuacjach ubezpieczenie jest dobrowolne.

Zima to czas, kiedy kierowcy powinni szczególnie zadbać o swoje auta, zwłaszcza jeśli pojazd stoi „pod chmurką”. Nieodpowiednie przygotowanie samochodu do jazdy może skończyć się nie tylko wysokim mandatem, ale również poważnymi konsekwencjami finansowymi związanymi z ubezpieczeniem, w skrajnych przypadkach nawet całkowitą odmową wypłaty świadczenia.