Michał Kosiarski

Sądy administracyjne rozpatrują rocznie średnio ponad 140 skarg małżonków i dzieci na decyzje urzędników opieki społecznej o obciążeniu opłatami za pobyt emerytów w domach starców lub odmowę zwolnienia z płatności. Uchylanie się w opłatach ułatwiają zawiłe przepisy i błędy urzędnicze.

Gdy firma zmienia adres albo rezydencję podatkową, pojawiają się w niej nowi właściciele albo zaczyna ona współpracę z instytucją finansową, to musi dokonać kilku niestandardowych zgłoszeń. Na szczęście w większości przypadków przypomni nam o tym sama instytucja, w której mamy rachunek bankowy, produkt inwestycyjny albo prowadzący rejestr akcjonariuszy.

Przedsiębiorcy zasadniczo mogą zatrudniać Rosjan, a także nawiązywać z nimi współpracę B2B. Muszą jednak uważać, gdy korzystają z państwowych pieniędzy, biorąc udział w procedurach zamówień publicznych jako oferenci albo podwykonawcy. Unijne sankcje spowodowały, że publiczne środki nie powinny trafiać do podmiotów wrogich Ukrainie. Zamawiający mają wręcz obowiązek to kontrolować.

Szanse na dobrowolny zwrot skradzionych obrazów, rzeźb, grafik, możliwość zasiedzenia ich własności albo przymusowej windykacji zależą od miejsca kradzieży, obowiązującego systemu prawnego, a nawet tożsamości złodzieja. Polska tylko wyjątkowo ma szansę odzyskiwać dawno zrabowane dzieła sztuki. Resort kultury obecnie prowadzi ok. 150 procesów restytucyjnych dotyczących prac artystów w 15 państwach na całym świecie.

Firmy elastycznie zatrudniają informatyków tworzących aplikacje, programy czy strony www. Przepisy różnicują jednak uprawnienia twórców w zależności od formy ich współpracy z zatrudniającymi. Na pewne aspekty umów związanych z narzędziami informatycznymi trzeba zatem zwrócić szczególną uwagę.

Polak z Kresów, Ukrainiec uciekający przed wojną, Żyd w Izraelu, a nawet co dwudziesty Japończyk może mieć dylemat, które obywatelstwo wybrać. W wielu przypadkach nie może mieć podwójnego obywatelstwa, a nawet innego dokumentu pośrednio podkreślającego więź z krajem przodków.

Sąsiad budującego nielegalnie ma prawo ujawnić jego nieprawidłowe postępowanie, jak i wadliwe działania nadzoru budowlanego. Postawa obywatelska nie może być jednak dla niego źródłem zarobku. Domagać się dla siebie pieniędzy można jedynie, gdy jest się pokrzywdzonym, a urzędnicy rażąco złamali przepisy.

Niepubliczne szkoły, przedszkola i inne placówki oświatowe, korzystające z powiatowych bądź miejskich dotacji, mogą być zobowiązane do informowania o tym fakcie w dokumentacji finansowej, w tym na fakturach potwierdzających zakupy dokonywane z pomocą przekazanych im pieniędzy. Beneficjenci powinni też ułatwiać pracę kontrolerom dotacji, sporządzając odpowiednie obliczenia i zestawienia.

Prywatni właściciele, a także wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, powinny dokładnie sprawdzać przed wywieszeniem na fasadach i ścianach budynków tablic reklamowych, jakie są granice ich działek ewidencyjnych. Przez przypadek mogą one zajmować pas drogowy, za co grozi kara pieniężna. Przekonała się o tym spółka ze stolicy. Po długiej batalii w sądzie udało się jej jednak uniknąć kary, ale tylko dlatego, że zdaniem sądu wyliczenia urzędników były nieprawidłowe.

Stare listy, pocztówki, dokumenty urzędowe, a nawet e-maile - to nie tylko pamiątki po zmarłych bliskich, ale także źródło potencjalnych kłopotów związanych z tajemnicą korespondencji dla rodziny i kolekcjonerów. To samo dotyczy starych fotografii i nagrań filmowych bądź dźwiękowych. Znaczenie mają tu przepisy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a także kodeks cywilny. W niektórych przypadkach wymagają specjalnego zezwolenia.