Marcin Szymański

Sąd Okręgowy we Wrocławiu uwzględnił ostatnio powództwo wniesione przez miejskiego rzecznika konsumentów, w imieniu grupy liczącej blisko pięciuset frankowiczów i orzekł, że bank ponosi wobec członków grupy odpowiedzialność za zamieszczenie w umowach kredytu nieuczciwych postanowień wiążących wysokość rat kredytu i salda zadłużenia z kursem CHF wyznaczanym przez ten bank. Wyrok jest interesujący ze względu na sposób rozstrzygnięcia kwestii dotyczących pozwu grupowego - pisze Marcin Szymański, adwokat, partner w Kancelarii Prawnej Drzewiecki Tomaszek i Wspólnicy.  

Niezależenie od kontrowersji wokół mocy wiążącej uchwały Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., jej treść bez wątpienia będzie miała wpływ na orzecznictwo sądów powszechnych, nawet jeśli oceniana będzie, nie jako wiążące orzeczenie SN, lecz opinia cywilistów o uznanym autorytecie. Nie bez znaczenia jest również, że choć uchwałę wydali „nowi” sędziowie SN, to nie pozostaje w sprzeczności z wyrokami wydanymi przez „starych sędziów” w sprawach „frankowych” - pisze Marcin Szymański, adwokat, partner w Kancelarii Prawnej Drzewiecki Tomaszek i Wspólnicy.

Jeśli uwierzyć (nad)używanemu określeniu „przełomowy wyrok TSUE” przyjąć trzeba by, że orzecznictwo luksemburskiego Trybunału wije się i meandruje niczym rwąca rzeka przez pasmo górskie. Tymczasem linia orzecznicza TSUE  „płynie” raczej w prosty i przewidywalny sposób jak nizinna rzeka, bez spektakularnych zwrotów. Tak jest również w przypadku wyroku TSUE w sprawie C-28/22 Getin Noble Bank S.A z 14 grudnia 2023 r. - co nie umniejsza jego znaczenia dla konsumentów - piszą adwokaci: Anna Dombska i Marcin Szymański.

Co nowego wniósł wyrok TSUE z 7 grudnia 2023 r.? W zasadzie nic, po prostu zawraca polskie sądy z błędnej drogi, którą wiele z nich przez ostatnie dwa lata podąża. Chodzi o brak związania konsumenta abuzywnym postanowieniem i bezskuteczność (nieważność) umowy, która bez tego postanowienia nie może obowiązywać od chwili jej zawarcia, a nie od późniejszego zdarzenia - piszą adwokaci: dr Anna Dombska oraz Marcin Szymański.

Rzecznik Generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie przesądził w swojej ogłoszonej 16 lutego opinii o tym, że w przypadku nieważności umowy kredytu z powodu zamieszczonych w niej nieuczciwych postanowień, konsumentowi przysługuje roszczenie o zapłatę przez bank wynagrodzenia za korzystanie z kapitału - twierdzi adwokat Marcin Szymański.

W wyroku TSUE dotyczącym umowy kredytu najważniejsza wskazówka dotyczy podziału warunku umownego. Trybunał wykluczył możliwość dowolnego dzielenia klauzuli indeksacyjnej. Ale nie wypowiedział się w sprawie roszczeń za bezumowne korzystanie z kapitału. Powiedział wprost, że przez „skutek restytucyjny” rozumie obowiązek zwrotu przez strony otrzymanych bez podstawy prawnej kwot pieniężnych

Trudno zgodzić się ze stwierdzeniami niektórych prawników, że w każdym przypadku stwierdzenia niedozwolonego charakteru postanowień umowy zawartej z konsumentem, jedynie od decyzji konsumenta zależy, czy umowa ta może obowiązywać dalej czy też upada. Prawo cywilne stanowić musi bowiem spójny system - pisze adwokat Marcin Szymański,

Wywody niektórych ekonomistów przypominają narzekania, że źle zaprojektowany dom się zawalił. Pretensje należy kierować w takim wypadku do odpowiedzialnego za projekt architekta, zamiast utyskiwać na prawa fizyki. Ekonomistom zaś wydaje się umykać zasadnicza różnica pomiędzy umową rozumianą jako konstrukcja prawna a zamierzeniem ekonomicznym - przekonuje adwokat Marcin Szymański,

Orzecznictwo w sprawach frankowych wciąż się kształtuje, wiele wniosły w tym zakresie ubiegłoroczne orzeczenia Sądu Najwyższego, ale wyrok z 11 grudnia 2019 r. pozostawia uczucie niedosytu wobec uzasadnienia dotyczącego skutków usunięcia z umowy kredytu abuzywnych postanowień dotyczących indeksacji – pisze adwokat Marcin Szymański w polemice do wywiadu z sędzią Piotrem Bednarczykiem.

W głośnym "frankowym" wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie Dziubak mowa jest jedynie o możliwości stwierdzenia nieważności umowy zawierającej nieuczciwe warunki. Unieważniona może być zaś wyłącznie umowa ważna, a więc taka, której obowiązywanie jest obiektywnie możliwe. Abuzywność klauzul może więc prowadzić do obiektywnej nieważności, ale niekoniecznie do możliwości konstytutywnego unieważnienia – pisze adwokat Marcin Szymański.