Krzysztof Sobczak

Sprawą wciąż otwartą jest, czy wybierać nowych sędziów do Trybunału Konstytucyjnego i w ten sposób legitymizować tę zdeformowaną instytucję, czy też poczekać, aż możliwe będzie wybranie takiej ich liczby, by mogli zdecydować o jej działaniu – mówi prof. Piotr Tuleja, sędzia TK w stanie spoczynku, kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zastanawia się też, czy znaleźliby się poważni kandydaci do Trybunału w obecnym kształcie.

Ławników ma być w sądach więcej i mają mieć poszerzony zakres zadań - to plany Ministerstwa Sprawiedliwości na przywracanie ich konstytucyjnej roli. Mieliby m.in. uczestniczyć w orzekaniu w sprawach gospodarczych. Projekt podoba się zarówno prawnikom, jak i przedsiębiorcom, którzy widzą w nim szansę na wniesienie wiedzy branżowej i praktycznego spojrzenia w rozstrzyganie sporów gospodarczych.

Projektowanie jakiegoś potencjalnego kompromisu, który miałby rozwiązać problemy z przywracaniem praworządności w Polsce, nie ma sensu, bo z Europejskim Trybunałem Praw Człowieka i Trybunałem Sprawiedliwości UE nie można zawrzeć politycznej ugody. One stoją na straży określonych standardów i albo się ich przestrzega, albo nie – twierdzi prof. Włodzimierz Wróbel, sędzia Sądu Najwyższego. I dodaje, że zawarte w kraju porozumienie polityczne nie będzie wiązać tych trybunałów.

Zapoczątkowana przed trzema dekadami reforma administracyjnego centrum nie została zakończona, a wiele z przyjętych wtedy rozwiązań, jak choćby służba cywilna, potem popsuto - twierdzi prof. Hubert Izdebski z Uniwersytetu SWPS. Wskazuje, że konieczna jest derecentralizacja zadań odebranych samorządom, a potem przekazanie im niektórych z obecnej domeny rządowej. Możliwa jest też pewna dekoncentracja zadań w ramach administracji rządowej, czyli przekazanie niektórych z nich przez rząd wojewodom.

W oczekiwaniu na objęcie urzędu prezydenta przez Karola Nawrockiego trwają spekulacje, które ustawy podpisze, a których nie. O ile nisko oceniane są szanse ustaw dotyczących sądów i statusu sędziów, to większą zagadką jest sprawa podpisu pod nowelizacjami procedury cywilnej, karnej czy rodzinnej. Niby tematyka politycznie neutralna, ale część zmian ma być „sprzątaniem po PiS”. Zresztą tarcia są i w samej koalicji. Do ponownych konsultacji trafiło m.in. bezwzględne dożywocie, a los rozwodu pozasądowego jest niepewny.