Krzysztof Sobczak

Oddzielenie prokuratury od urzędu ministra sprawiedliwości jest konieczne, ale nie tzw. ustawą separacyjną, tylko w ramach kompleksowej reformy tej instytucji – twierdzi dr Michał Gabriel-Węglowski, prokurator Prokuratury Regionalnej w Gdańsku, członek Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Jednak obawia się, że politycy, niezależnie od opcji, mogą nie być zainteresowani autentyczną niezależnością prokuratury.

Istniejące na siedmiu państwowych uczelniach wydziały teologii katolickiej działają na podstawie umów Rządu z Episkopatem – umów, które jednak, poza jednym przypadkiem, nie zostały opublikowane, a podpisy ze strony kościelnej zostały złożone bez załączenia właściwych upoważnień – twierdzi prof. Paweł Borecki z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Ocenia, że to może rodzić poważne skutki prawne dla tych jednostek, ich pracowników i studentów.

Gotowe są projekty ustaw sądowych, wystarczy tylko przesłać je do Sejmu - to proste zadanie dla nowego ministra sprawiedliwości. Z fazy konferencyjnej trzeba przejść do fazy realizacji. Złą sytuację ustrojową można także naprawić bez ustaw. Do wykorzystania jest też potencjał, jakim są sędziowie przechodzący w stan spoczynku, ale chcący jeszcze jakiś czas orzekać. Minister mógłby także wolne etaty, w związku ze sporem wokół KRS, obsadzać referendarzami i powierzać im część zadań wykonywanych dotąd przez sędziów.

Minister sprawiedliwości zapowiada, po latach zaniedbań, zwiększenie liczby i roli ławników w polskich sądach. Zgodnie z Konstytucją mają oni zapewniać udział obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, ale od blisko 20 lat ten „udział” był redukowany merytorycznie i liczbowo do tego stopnia, że teraz brakuje sądom połowy potrzebnych im ławników. Minister promuje więc nabór do tej funkcji i zapowiada poszerzanie zakresu ich zadań, m.in. o orzekanie w sprawach cywilnych, w tym gospodarczych.

Na czwarty kwartał tego roku planowane jest przyjęcie przez rząd projektu resortu sprawiedliwości odnoszącego się do biegłych sądowych - wynika z zapowiedzi zawartych w wykazie prac Rady Ministrów. Według założeń o wpisaniu na listę biegłych nie będą decydować prezesi sądów, tylko specjalna państwowa komisja. Uporządkowany ma być też system wynagradzania biegłych, a stawki mają być corocznie waloryzowane.