GUS: W 2025 r. dalsze trwanie życia dla osób obu płci wzrosło o 0,2 roku
W 2025 roku oczekiwane dalsze trwanie życia osoby w wieku 60 lat (e60) dla mężczyzn w Polsce wyniosło 20 lat, natomiast dla kobiet 24,7 roku. W porównaniu z 2024 r., wzrosło ono o 0,2 roku dla obu płci. W odniesieniu do 1990 roku było wyższe o 4,7 roku w obu przypadkach - podał w poniedziałek GUS. Jak zaznaczył, w latach 1960-1990 zmiany w wartości parametru e60 były niewielkie - dla kobiet wzrósł o 1,3 roku, a dla mężczyzn zaobserwowano jego spadek o 0,7 roku. Dopiero od 1991 roku, na skutek zmniejszenia cząstkowych współczynników zgonów dla osób po 60 roku życia, można odnotować znaczny jego wzrost.
Główny Urząd Statystyczny opublikował w ramach analiz i raportów statystycznych dokument „Trwanie życia w 2025 r.”. Analiza dotyczy trwania życia ludności według płci i wieku w podziale na miasto i wieś, i przedstawia średnie trwanie życia według regionów, województw i podregionów. - Przeciętne dalsze trwanie życia jest znane przede wszystkim jako miernik używany do określenia wysokości emerytur. Tymczasem wykorzystanie tego wskaźnika w naukach społecznych jest znacznie szersze. Coroczne wyznaczanie dalszego trwania życia umożliwia analizę zmian w czasie oraz porównywanie między krajami lub regionami. Jest to syntetyczny miernik odzwierciedlający stan zdrowia populacji, który jest silnie powiązany z warunkami życia panującymi na danym obszarze. Przykładowo, w krajach słabiej rozwiniętych oczekiwana długość życia jest wyraźnie niższa niż w tych bardziej rozwiniętych. Dlatego też jest wykorzystywany m.in. do wyznaczania syntetycznego Wskaźnika Rozwoju Społecznego (Human Development Index – HDI) obrazującego stopnień rozwoju danego regionu lub kraju (ONZ, 2025) - napisali autorzy raportu we wstępie.
Czytaj również: GUS opublikował tablicę średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn>>
Trwanie życia noworodka
W 2025 r. oczekiwane trwanie życia noworodka płci męskiej w Polsce wyniosło 75,37 roku, natomiast płci żeńskiej 82,48 roku. W porównaniu z 2024 r., wzrosło ono o 0,4 roku dla mężczyzn oraz o 0,2 roku dla kobiet. W odniesieniu do 1990 r. było wyższe odpowiednio o 9,2 roku i 7,3 roku.
W 1960 r. przeciętna długość życia mężczyzn wyniosła około 65 lat, natomiast kobiet prawie 71 lat. W latach sześćdziesiątych XX wieku obserwowano szybki spadek umieralności, a tym samym wzrost średniego dalszego trwania życia. W kolejnych dwóch dekadach oczekiwana długość życia mężczyzn prawie nie uległa zmianie - okresowo notowano nawet jej spadek, natomiast dla kobiet wzrosła o około dwa lata.
W latach 1991–2019 oczekiwana długość życia w momencie urodzenia wzrosła o 8,2 roku w przypadku mężczyzn oraz o 6,7 roku w przypadku kobiet. Ta znacząca poprawa wynikała początkowo w dużej mierze z wyraźnego spadku umieralności niemowląt, po którym nastąpiło zmniejszenie umieralności wśród osób dorosłych i starszych. W 1990 r. umieralność niemowląt na 1000 urodzeń żywych wynosiła 19,4, a w 2019 r. 3,9. W 2019 r. oczekiwane trwanie życia mężczyzn w Polsce było o 9 lat dłuższe niż w 1960 r., natomiast kobiet o 11 lat .
Na skutek pandemii COVID-19 i związanej z nią zwiększonej liczby zgonów, oczekiwane trwanie życia w latach 2020-2021, uległo skróceniu w porównaniu do 2019 r. o 2,3 roku dla mężczyzn oraz o 2,1 roku dla kobiet. Tendencja uległa odwróceniu w 2022 r. i w porównaniu do 2021 r. średnia długość życia była wyższa o 1,7 roku dla mężczyzn i 1,4 dla kobiet, jednak dla obu płci była nadal niższa o 0,7 roku niż w 2019 r.
W 2023 r. odnotowano jej dalszy wzrost (do 74,65 roku dla mężczyzn i 81,99 roku dla kobiet) i tym samym była wyższa niż przed pandemią COVID-19.
- W 2024 r. oczekiwane trwanie życia było wyższe o 0,3 roku dla obu płci, a w 2025 r. o kolejne 0,4 roku dla mężczyzn oraz o 0,2 roku dla kobiet. Oznacza to, że tempo wzrostu trwania życia jest obecnie zbliżone do okresu przed pandemią COVID-19 - czytamy w analizie.
Trwanie życia osób w wieku 60 lat
Według GUS, w 2025 r. oczekiwane dalsze trwanie życia osoby w wieku 60 lat (e60) dla mężczyzn w Polsce wyniosło 20 lat, natomiast dla kobiet 24,7 roku. W porównaniu z 2024 r., wzrosło ono o 0,2 roku dla obu płci. W odniesieniu do 1990 roku było wyższe o 4,7 roku w obu przypadkach. - Należy odnotować, że w latach 1960-1990 zmiany w wartości parametru e60 były niewielkie - dla kobiet wzrósł o 1,3 roku, zaś dla mężczyzn zaobserwowano jego spadek o 0,7 roku. Dopiero od 1991 roku, na skutek zmniejszenia cząstkowych współczynników zgonów dla osób po 60 roku życia, można odnotować znaczny jego wzrost - zauważają autorzy raportu. Jak podkreślają, w Polsce, podobnie jak w innych krajach, oczekiwane trwanie życia dla mężczyzn jest niższe niż dla kobiet, jednakże różnica między płciami jest znacznie większa niż w większości krajów europejskich. W latach 1990-2025 uległa zmniejszeniu z około 9 lat do blisko 7 lat.
Czytaj również: GUS: W 2024 r. trwanie życia powróciło do poziomu sprzed pandemii COVID-19>>
Miasta - wieś
Mężczyźni w miastach charakteryzują się dłuższym oczekiwanym trwaniem życia niż zamieszkali na wsi, z kolei dla kobiet te różnice są niewielkie. W 2025 r. oczekiwane trwanie życia noworodka dla mężczyzn zamieszkałych w miastach wynosiło 75,67 roku i było o 0,8 roku większe niż dla mężczyzn na wsi. W latach 1995-2025 różnica wahała się od 0,4 do 1,2 roku.
Dla kobiet zamieszkałych w miastach w 2025 r. średnie trwanie życia również było nieznacznie wyższe niż na wsi (wyniosło odpowiednio: 82,50 i 82,39 roku). Od wielu lat oczekiwane trwanie życia dla kobiet na wsi i w mieście jest podobne. - Na początku lat dziewięćdziesiątych poprzedniego wieku trwanie życia na wsi było nawet wyższe niż w mieście. Do 2010 roku różnica ta uległa zniwelowaniu. Od tego czasu oczekiwane trwanie życia na obu obszarach jest niemal identyczne - wynika z analizy GUS.
