Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje prace nad zmianą przepisów, żeby ograniczyć negatywne skutki kwestionowania przez ZUS tytułu do ubezpieczeń społecznych po wielu latach. Zgodnie z założeniami, projekt ma przewidywać m.in. możliwość przeksięgowania składek pomiędzy właściwymi tytułami i kontami bez angażowania przedsiębiorcy oraz ustalanie z urzędu wysokości nienależnie opłaconych składek za cały okres objęty decyzją.
O problemie pisaliśmy jako pierwsi już we wrześniu 2025 r. Okazało się bowiem, że osoby zatrudnione w swoich spółkach otrzymują decyzje ZUS, w których Zakład stwierdza, że przez ostatnie kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt lat nie podlegały one ubezpieczeniom społecznym, mimo że przez cały ten okres od ich wynagrodzeń były opłacane składki. To efekt Polskiego Ładu i przepisów, na podstawie których po upływie pięciu lat nienależnie opłacone składki nie podlegają zwrotowi, a płatnik traci prawo do złożenia korekty dokumentów rozliczeniowych. W połowie grudnia 2025 r. powróciliśmy do tematu przy okazji naszej akcji „Poprawmy prawo”.
Teraz okazuje się, że Agnieszka Majewska, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, wystąpiła 12 czerwca 2026 r. w tej sprawie do Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej. Rzecznik zwróciła uwagę na problem przedsiębiorców, którzy z powodu obowiązujących przepisów mogą mieć trudności z odzyskaniem opłaconych składek, jeżeli Zakład Ubezpieczeń Społecznych po wielu latach zakwestionuje dotychczasowy tytuł do ubezpieczeń społecznych.
Czytaj więcej:
Ludzie nie mogą tracić składek na podstawie decyzji ZUS wydawanych po latach>>
Większościowi wspólnicy na lodzie - tracą składki ZUS>>
W odpowiedzi ministerstwo poinformowało o przygotowaniu projektu nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i innych aktów normatywnych oraz skierowaniu wniosku o wpis projektu do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wraz z Oceną Skutków Regulacji.
- Na moje ręce trafiają sprawy pokazujące, że niektóre przepisy, choć formalnie obowiązują od lat, w praktyce mogą prowadzić do dotkliwych konsekwencji dla przedsiębiorców. Rolą Rzecznika jest reagowanie na takie sytuacje i inicjowanie zmian systemowych. Cieszę się, że moje wystąpienie spotkało się z reakcją Ministerstwa i stało się początkiem prac nad rozwiązaniem tego problemu - mówi Agnieszka Majewska.
Z przedstawionych przez MRPiPS założeń wynika, że projekt ma zobowiązać ZUS do wydawania decyzji określających właściwy tytuł do ubezpieczenia społecznego oraz umożliwić przeksięgowanie składek pomiędzy właściwymi tytułami i kontami bez konieczności angażowania przedsiębiorcy. Zakłada również ustalanie przez ZUS wysokości nienależnie opłaconych składek za cały okres objęty decyzją, a termin na wystąpienie o ich zwrot miałby rozpoczynać się od dnia doręczenia decyzji określającej wysokość nadpłaty. Planowane zmiany mają objąć także zasady zachowania prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego w przypadku zmiany tytułu ubezpieczenia.
- Konsekwentne działania oraz merytoryczny dialog z administracją publiczną mogą prowadzić do zmian ważnych dla przedsiębiorców. Przedstawione rozwiązania są obecnie założeniami projektu ustawy, dlatego będę aktywnie monitorować dalsze prace legislacyjne i przedstawiać stanowisko na każdym ich etapie. Zależy mi na tym, aby ostateczne przepisy skutecznie chroniły prawa przedsiębiorców i odpowiadały na problemy zgłaszane przez sektor MŚP - podkreśla Agnieszka Majewska.
Najważniejsze założenia przygotowywanego projektu:
Zapowiadane zmiany powinny wyeliminować zagrożenie utraty wpłaconych składek.
