Sąd: Pomimo pozytywnej oceny można zawrzeć kolejną umowę na czas określony
Pracownica twierdziła, że pracodawca naruszył przepisy, ponieważ pomimo pozytywnej pierwszej oceny w służbie cywilnej, podpisał z nią kolejną umowę na czas określony. Sąd podkreślił, że pracownikowi kończącemu służbę przygotowawczą z wynikiem pozytywnym nie przysługuje roszczenie o nawiązanie stosunku pracy na czas nieokreślony. Przepisy przewidują jedynie możliwość zawarcia takiej umowy. Decyzja w tym zakresie została pozostawiona dyrektorowi generalnemu urzędu.

Anna M. (dane zmienione) zawarła z pracodawcą umowę o pracę na czas określony. Było to jej pierwsze zatrudnienie w służbie cywilnej, więc została objęta służbą przygotowawczą. Końcowy egzamin zdała pozytywnie. Poddano ją również pierwszej ocenie pod względem rzetelności, wykorzystania wiedzy i doskonalenia zawodowego, organizacji pracy i orientacji na osiąganie celów, komunikacji oraz współpracy. Uzyskała ocenę łączną na poziomie oczekiwań. Pracodawca zawarł z Anną M. kolejną umowę na czas określony, ponieważ uznał, że pracownica wymagała obserwacji pod względem wykonywanych zadań, a w szczególności współpracy z zespołem.
Powódka domagała się ustalenia istnienia stosunku pracy
Miesiąc przed zakończeniem drugiej umowy o pracę, pracodawca poinformował Annę M., że nie zamierza kontynuować z nią współpracy. Tym samym umowa ulegała rozwiązaniu z upływem czasu, na który była zawarta. Anna M. złożyła pozew, w którym domagała się ustalenia, że łączy ją z pracodawcą stosunek pracy na podstawie umowy na czas nieokreślony i przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach oraz przyznania odszkodowania. W uzasadnieniu wskazała, że pomimo ukończenia służby przygotowawczej, zdania egzaminu oraz pozytywnej pierwszej oceny, nie zawarto z nią umowy na czas nieokreślony, tylko narzucono jej kolejną umowę na czas określony. Argumentowała, że doszło do naruszenia przepisów ustawy o służbie cywilnej (dalej jako: u.s.c.). Anna M. podkreśliła też, że objęcie jej procedurą obserwacji, bez poinformowania o tym, stanowiło naruszenie zasad współżycia społecznego oraz nadużycie prawa podmiotowego. Natomiast odmowa zawarcia umowy na czas nieokreślony była bezpośrednią i niedozwoloną reakcją odwetową pracodawcy.
Pierwsza umowa w służbie cywilnej na czas określony
Sprawą zajął się Sąd Rejonowy w Olsztynie, który wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 u.s.c., stosunek pracy pracownika służby cywilnej nawiązuje się na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony lub na czas określony. Umowa o pracę na czas nieokreślony może być przy tym zawarta z osobą, która otrzymała pozytywną pierwszą ocenę. Przepisy wprost wskazują, że osoba podejmująca po raz pierwszy pracę w służbie cywilnej, a taką osobą była Anna M., zatrudniana jest na czas określony wynoszący dwanaście miesięcy. Ustawodawca ograniczył swobodę wyboru rodzaju zawieranej umowy i długości jej trwania. Tym samym pracodawca i pracownik nie mają swobody w negocjowaniu oraz kształtowaniu rodzaju i długości trwania pierwszej umowy. W myśl art. 38 ust. 3 pkt 1 u.s.c., w przypadku przyznania oceny pozytywnej, kierujący komórką organizacyjną wnioskuje do dyrektora generalnego urzędu o zawarcie z ocenionym umowy o pracę na czas nieokreślony.
Decyzję podejmuje dyrektor generalny urzędu
Anna M. otrzymała ocenę pozytywną. Przełożona wystąpiła jednak z wnioskiem o zawarcie umowy o pracę na czas określony. Powódka argumentowała, że zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 u.s.c., pracodawca był zobligowany do zawarcia z nią umowy na czas nieokreślony. Sąd nie zgodził się z tym stanowiskiem. Przepisy nie nakładają bowiem na dyrektora generalnego urzędu obowiązku zawarcia umowy na czas nieokreślony z pracownikiem, który otrzymał pozytywną ocenę. Art. 35 ust. 2 u.s.c. stanowi jedynie o możliwości zawarcia takiej umowy. Tym samym decyzja w tym zakresie została pozostawiona dyrektorowi generalnemu. Nie jest on również związany wnioskiem kierownika komórki organizacyjnej. Sąd podkreślił, że pracownikowi kończącemu służbę przygotowawczą z wynikiem pozytywnym nie przysługuje roszczenie o nawiązanie stosunku pracy na czas nieokreślony. Oznacza to, że pracodawca mógł zawrzeć z Anną M. kolejną umowę na czas określony.
Powództwo zostało oddalone
Sporna umowa rozwiązała się z upływem czasu, na który była zawarta. Nie można zatem mówić o niezgodnym z prawem rozwiązaniu umowy o pracę. Sąd podkreślił, że Kodeks pracy przewiduje możliwość zasądzenia odszkodowania w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Tym samym roszczenie o odszkodowanie było całkowicie bezzasadne. Sąd wskazał, że powództwo podlegałoby oddaleniu, nawet gdyby podzielił argumentację Anny M. Stosunek pracy, który miałby być nawiązany na czas nieokreślony, nie został bowiem nigdy rozwiązany. Nie przysługiwało jej więc roszczenie o ustalenie jego istnienia i dopuszczenie do pracy. Mając powyższe na uwadze, powództwo zostało oddalone.
Wyrok SR w Olsztynie z 28 września 2026 r., sygn. akt IV P 158/26, nieprawomocny
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.







