Ministerstwo Obrony Narodowej zaprezentowało założenia projektu zmian w rozporządzeniu dotyczącym przygotowań obronnych państwa. Nowe przepisy mają uporządkować zasady planowania i finansowania przedsięwzięć obronnych realizowanych przez podmioty pozamilitarne, w tym Policję, Straż Graniczną i Służbę Ochrony Państwa. Resort chce także umożliwić finansowanie inwestycji kolejowych o znaczeniu obronnym oraz ujednolicić zasady kwalifikowania przedsięwzięć do Programu Pozamilitarnych Przygotowań Obronnych RP.
Projekt przygotowany przez Ministerstwo Obrony Narodowej ma usunąć problemy związane z nieprecyzyjnym ujmowaniem w programach obronnych przedsięwzięć służących wzmacnianiu zdolności pozamilitarnych struktur systemu obronnego państwa. Dotyczy to przede wszystkim Policji, Straży Granicznej oraz Służby Ochrony Państwa wykonujących zadania istotne dla bezpieczeństwa i obronności kraju.
MON wskazuje, że zmiany są odpowiedzią na rosnące znaczenie ochrony granic państwa, przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym, ochrony obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa i obronności oraz współdziałania formacji cywilnych z Siłami Zbrojnymi RP.
Jedna z proponowanych zmian zakłada możliwość dokonywania w trakcie roku budżetowego zmian w programach obronnych bez konieczności zwiększania limitu wydatków. Takie modyfikacje będą wymagały uzgodnienia z ministrem obrony narodowej.
Jak wskazuje MON, rozwiązanie ma zwiększyć elastyczność realizacji programów przy jednoczesnym zachowaniu spójności systemu programowania obronnego. Resort podkreśla, że nie będzie to oznaczało tworzenia dodatkowej procedury zatwierdzania zmian przez ministra.
Projekt przewiduje również doprecyzowanie wytycznych ministra obrony narodowej dotyczących programowania przygotowań obronnych. W przepisach mają zostać wskazane podstawowe elementy takich wytycznych, w tym priorytetowe zadania, kierunki programowania oraz metodyka zgłaszania, kwalifikowania i priorytetyzowania przedsięwzięć.
Według resortu pozwoli to na ujednolicenie danych przekazywanych przez poszczególne podmioty, zwiększy porównywalność wniosków programowych i poprawi przejrzystość kwalifikowania przedsięwzięć do Programu Pozamilitarnych Przygotowań Obronnych RP.
Kolejna zmiana dotyczy infrastruktury kolejowej. MON chce umożliwić finansowanie inwestycji kolejowych o znaczeniu obronnym, w tym realizowanych na liniach wskazanych przez ministra obrony narodowej jako szczególnie istotne dla zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych RP oraz wojsk sojuszniczych.
Resort wskazuje, że rosnące znaczenie mobilności wojskowej wymaga zapewnienia odpowiednich mechanizmów planowania i finansowania takich przedsięwzięć.
Projekt przewiduje również możliwość ujmowania w programach obronnych przedsięwzięć ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległych mu lub przez niego nadzorowanych jednostek Policji, Straży Granicznej i Służby Ochrony Państwa.
Według MON rozwiązanie ma wzmocnić zdolności tych formacji do realizacji zadań szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa. Jednocześnie resort zastrzega, że nowe przepisy nie mają zastępować dotychczasowego systemu finansowania ich bieżącej działalności.
Za przygotowanie projektu odpowiada Ministerstwo Obrony Narodowej. Planowany termin przyjęcia nowych regulacji przez Radę Ministrów to III kwartał 2026 r.
