Patrycja Rojek-Socha

Ministerstwo Sprawiedliwości po raz kolejny sięga po referendarzy, by odciążyć sędziów i usprawnić postępowania. Zgodnie z najnowszym projektem nowelizacji procedury cywilnej ich kompetencje mają zostać rozszerzone o czynności dotyczące pomocy prawnej z urzędu, kosztów sądowych, należności sądowych, ale też m.in. stwierdzenia nabycia spadku w sytuacji, gdy nie złożono testamentu. Mowa też o... minimum 47 dodatkowych etatach referendarskich. Sami referendarze podkreślają, że te zmiany oczekiwanego skutku nie przyniosą, jeśli nie pójdą za nimi gwarancje ich niezależności i realne wsparcie kadrowe.

Zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury ds. ustawy o Sądzie Najwyższym kończy prace nad przepisami przejściowymi i końcowymi do nowej ustawy. Mają być one m.in. odpowiedzią na zakładaną likwidację dwóch tzw. nowych izb SN – Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Odpowiedzialności Zawodowej. Główna ustawa zakłada też wprowadzenie dodatkowego wymogu pięcioletniego stażu pracy w zawodzie prawniczym dla tzw. akademików kandydujących do SN oraz pięcioletnią karencję dla prawników, którzy sprawowali m.in. funkcje rządowe lub byli posłami.

Ministerstwo Sprawiedliwości, przy okazji zmian w procedurze cywilnej, planuje też zmiany w zakresie opłat stałych, ustalanych według wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia. Proponuje dodanie, że w sytuacji, gdy chodzi o wartość ponad 20 tys. złotych do 25 tys. złotych, opłata wyniesie 1250 zł, a ponad 25 tys. zł do 30 tys. zł – 1500 zł. Dopiero od 30 tys. zł obowiązywać będzie 5 proc. wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia, nie więcej jednak niż 100 tys. złotych. Resort szacuje zysk na ok. 3,6 mln złotych rocznie.

Sąd Okręgowy w Warszawie nie uwzględnił wniosku o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec b. ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry – poinformowała sędzia Anna Ptaszek, rzeczniczka sądu ds. karnych. Jak dodała, orzeczenie to jest niezaskarżalne. Sąd nie uwzględnił również wniosku o wydanie nakazu aresztowania wobec polityka w przypadku, gdyby ten przebywał na terenie Wielkiej Brytanii. Minister Sprawiedliwości poinformował z kolei, że rozważa, czy nie należy złożyć ponownego wniosku o ENA wobec Ziobry.

Ministerstwo Sprawiedliwości wraca do pomysłu sprzed kilku lat i chce, by sądy rejonowe zajmowały się sprawami cywilnymi, w których próg wartości przedmiotu sporu wyniesie do 150 tys. zł. Ma to pomóc sądom okręgowym, które - w ocenie resortu - zmagają się ze zwiększonym wpływem takich spraw, m.in. z powodu realiów gospodarczych. Także o połowę - do 30 tys. zł - ma zostać podwyższony próg wartości przedmiotu sporu kwalifikujący do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym. Projekt trafił do opiniowania.