Patrycja Rojek-Socha

Projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, regulujący m.in. sposób powoływania i odwoływania prezesów sądów, uchyla przepis, który zakazywał kolegiom i samorządom sędziowskim podejmowania uchwał, jak wskazano, podważających zasady funkcjonowania władz Rzeczypospolitej Polskiej i jej konstytucyjnych organów. Regulacje wprowadziła tzw. ustawa kagańcowa, której celem było zdyscyplinowanie sędziów, ale która ograniczała również działanie samorządu sędziowskiego. Od początku była mocno krytykowana przez środowisko prawnicze.

Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP uważa, że opracowywany projekt Regulaminu urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury powinien zawierać także uregulowania dotyczące odpłatności za prokuratorskie dyżury. Chodzi m.in. o dostosowanie definicji czasu pracy prokuratorów do standardów unijnych, wprowadzenie rzetelnego systemu ewidencji czasu dyżurów oraz, jak wskazano, zapewnienie realnego prawa do odpoczynku po okresach dyżurów i adekwatnej gratyfikacji finansowej za czas pozostawania w dyspozycji. Tymczasem prokuratorzy już zaczęli walczyć w sądach o wynagrodzenia za dyżury.

Nie milkną echa kandydatury dra Macieja Berka na stanowisko nowego, ósmego już, sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Część konstytucjonalistów zwraca uwagę, że jest wybierany na miejsce sędziego Justyna Piskorskiego, wskazanego w uchwale Sejmu z marca 2024 r. wprost jako następcę dublera, który nie jest sędzią TK, i którego orzeczenia są dotknięte wadą prawną. Mają wątpliwości, czy w takim razie i nowy sędzia Trybunału, wybrany we wrześniu br., nie będzie kolejnym następcą tzw. sędziego dublera.

Powołany przez ministra sprawiedliwości Zespół do spraw bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w świecie cyfrowym zaproponował zmiany w zakresie przestępstwa deepfake’u na szkodę nieletniego. Chodzi m.in. o penalizację w art. 190a par. 1a Kodeksu karnego przestępstwa nękania małoletniego wspólnie z inną osobą za pośrednictwem internetu. Co istotne, nie byłoby wymagane znamię uporczywości, a w odróżnieniu od stalkingu regulacja nie zawierałaby wymogu skutkowości (ochrona przed tzw. cyberbullyingiem).

W opiniowaniu jest już projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, wprowadzający zmiany w sędziowskich dyscyplinarkach. Zakłada m.in. odejście od modelu wyodrębnionych sądów dyscyplinarnych przy sądach apelacyjnych, składających się z sędziów wybranych przez ministra sprawiedliwości na sześcioletnie kadencje. Zadania sądów dyscyplinarnych pierwszej instancji miałyby wykonywać sądy apelacyjne działające w składzie trzech sędziów. Przy czym sędziowie apelacyjni musieliby mieć co najmniej ośmioletni staż pracy na stanowisku w danym sądzie, a w składzie orzekałby przynajmniej jeden sędzia z listy sędziów sądu okręgowego delegowanych do pełnienia tam obowiązków i orzekających w sprawach karnych.